Hospital Dead Body Rules – ಮೃತದೇಹದ ಗೌರವ, ರೋಗಿಗಳ ಕುಟುಂಬದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ-ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಜನಪರವಾದ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮವೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬಿಲ್ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸದೆ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ತೀವ್ರ ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಶವವನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ, ಶವಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಹಾಕುವ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಳಂಬಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಅಮಾನವೀಯ ಕೃತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ. ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಖಡಕ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ರವಾನಿಸಿದ್ದು, ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತರ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಲಾಭಕೋರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ದೇಶನವು ಕೇವಲ ತುರ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರದೆ, ದಶಕಗಳಿಂದ ಖಾಸಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರೋಗಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಲಿಗೆ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರೂಪಿಸಲಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್‌ಗಳ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ (PHANA) ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ, ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ವಸೂಲಾತಿಯನ್ನು ಶವ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ನೂತನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ರೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಿವೆ:
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ರೋಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತ ಪಾವತಿಯಾಗಬೇಕಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮೃತದೇಹವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮಂಡಳಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮರಣ ಸಾರಾಂಶ (Death Summary) ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕು. ಮೃತದೇಹದ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ಹಣ ವಸೂಲಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ವಿಧಿಸುವ ಅತಿಯಾದ ಮತ್ತು ಅಸಮಂಜಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಶುಲ್ಕಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಪಾರದರ್ಶಕ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ರೋಗಿಯ ದಾಖಲಾತಿ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿ ಸೇವೆ, ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಬಿಲ್ (Itemized Bill) ನೀಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಸ್ವಾಗತ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ನೋಂದಣಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಹಾಸಿಗೆ ದರಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕದ (ICU) ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಸಹಸ್ರಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನಗಳ ದರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ದರಪಟ್ಟಿಯ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಔಷಧಿಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ (MRP) ಜತೆಗೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ಮೂಲ ವೆಚ್ಚವನ್ನು (Landing Cost) ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಬೇಕು. ಔಷಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಲಾಭಾಂಶ ವಿಧಿಸಿ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ರೋಗಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತೆಯಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೃತದೇಹ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ವಿಳಂಬಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಖಾಸಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
| ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರ | ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿರ್ದೇಶನ | ಹಿಂದಿನ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಲೋಪಗಳು | ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ |
| ಮೃತದೇಹ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ | ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು. | ಬಾಕಿ ಹಣ ಪಾವತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಶವಾಗಾರದಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿದು ಕೂಡಿಹಾಕುವುದು. | ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಬಂಧನ (Wrongful Confinement) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ. |
| ಚಿಕಿತ್ಸಾ ದರಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆ | ಸ್ವಾಗತ ಕೌಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ದರಗಳ ಫಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ದರ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ. | ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವ ನಿಗದಿತ ದರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೆ, ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ದುಬಾರಿ ಬಿಲ್ ವಿಧಿಸುವುದು. | ಕೆಪಿಎಂಇ (KPME) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮೊತ್ತದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಂಡ ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ. |
| ಔಷಧಗಳ ದರ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ | ಔಷಧಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ (Landing Cost) ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆ (MRP) ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬೇಕು. | ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೃತಕ MRP ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 500 ರಿಂದ 1000 ರಷ್ಟು ಲಾಭಾಂಶ ವಸೂಲಿ. | ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ. |
| ಬಾಕಿ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಾತಿ ವಿಧಾನ | ನಾಗರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಾಂಶ ದಾವೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ವಸೂಲಾತಿ. | ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಮೇಲೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿ ಹಣ ವಸೂಲಿ. | ಸುಲಿಗೆ (Extortion), ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಗಂಭೀರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ. |
| ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆ | ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಹಾಯವಾಣಿ (9449843001) ಮತ್ತು 104 ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಭೇಟಿ. | ದೂರುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಹಾಗೂ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿ. | ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಪರವಾನಗಿ ಅಮಾನತು ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ. |
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಚ್ಛೇದ 21 ಮತ್ತು ಮರಣೋತ್ತರ ಘನತೆಯ ಹಕ್ಕು
ಭಾರತೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 21ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, “ಘನತೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು” ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉಸಿರಾಡುವ ತನಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆತನ ಸಾವಿನ ನಂತರದ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರಿ ಹೇಳಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆತನ ಪೌರತ್ವ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಆತನ ಜೈವಿಕ ಅವಶೇಷಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಘನತೆ ಎಂದಿಗೂ ನಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬಾಕಿ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಶವವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಆತನ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆಯುವ ಪವಿತ್ರ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಶವಾಗಾರದ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡಿಹಾಕುವುದು ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಎಸಗುವ ಘೋರ ಅಪಚಾರವಾಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಗೂ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಮೃತದೇಹವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕನ್ನಾಗಿ (Commercial Commodity) ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗ (NHRC) ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸನ್ನದು
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಷ್‌ಮೆಂಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗವು (NHRC) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿರುವ ‘ರೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸನ್ನದು’ (Charter of Patients’ Rights and Responsibilities) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಗ್ರ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸನ್ನದಿನಲ್ಲಿ ಮೃತ ರೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಸನ್ನದಿನ ಕಲಂ 15ರ ಅನ್ವಯ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆ, ಆತನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದವಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಬಾಕಿ ಹಣ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಶವವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಸನ್ನದಿನ ಕಲಂ 1ರ ಪ್ರಕಾರ, ರೋಗಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ, ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕಿರುವುದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ರೋಗಿಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಡೆತ್ ಸಮ್ಮರಿ ಮತ್ತು ಮೂಲ ತಪಾಸಣಾ ವರದಿಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ರೋಗಿಯ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶವಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಆಯೋಗವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಭಾರತದ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡಿಹಾಕುವ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಟುವಾದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಈ ತೀರ್ಪುಗಳು ಇಂದಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿಗೆ ಬಲವಾದ ಕಾನೂನು ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ:
ಪಂಡಿತ್ ಪರಮಾನಂದ ಕಟಾರಾ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (1995) 3 SCC 248 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಘನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ನಡವಳಿಕೆಯ ಹಕ್ಕು ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆತನ ಮರಣಾನಂತರದ ದೇಹಕ್ಕೂ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರಿ ಹೇಳಿತು. ಮರಣದಂಡನೆಗೊಳಗಾದ ಅಪರಾಧಿಯ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೂ ಅಗೌರವ ತೋರಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.
ಮುಂಬೈ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂಜಯ್ ಸುಖ್‌ರಾಮ್ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪ್ರಕರಣ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ (Common Law) ಪ್ರಕಾರ, ಮಾನವನ ಮೃತದೇಹವು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ (No Property in a Dead Body); ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೃತದೇಹದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ‘ಧಾರಣಾ ಹಕ್ಕು’ ಅಥವಾ ‘ಒತ್ತೆ ಹಕ್ಕು’ (Lien) ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಬಾಕಿಗಾಗಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.
ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ಬಾಕಿಯಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಶವಗಳನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಹಾಕುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿತು. ಬಾಕಿ ಹಣ ವಸೂಲಾತಿಗಾಗಿ ರೋಗಿಯ ಅಥವಾ ಮೃತದೇಹದ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯು ಸುಲಿಗೆಯ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇಂತಹ ದುಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಾಗರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.
ಮದ್ರಾಸ್ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಸ್. ಸೇತು ರಾಜಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗೌರವಯುತ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಅಪರಾಧವೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಬಂಧನದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದು ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಅಥವಾ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸದ ರೋಗಿಯನ್ನು ಆವರಣದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲು ಬಿಡದೆ ತಡೆಹಿಡಿದರೆ, ಅದು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಕಲಂ 340, 341 ಮತ್ತು 342 (ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ – BNS ನ ಸಮಾನಾಂತರ ಕಲಂಗಳು) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ‘ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮ ಕೂಡಿಹಾಕುವಿಕೆ’ (Wrongful Confinement) ಎಂಬ ಅಪರಾಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆತನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಕೂಡಿಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಶವವನ್ನು ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ನೀಡದೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನಡಿ ‘ಸುಲಿಗೆ’ (Extortion) ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿ (FIR) ದಾಖಲಿಸಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕೆಪಿಎಂಇ (KPME) ಕಾಯ್ದೆಯ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಖಾಸಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ’ (KPME Act) ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಶಾಸನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಹಿಂದಿನ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾನೂನಿನ ಕುಣಿಕೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.
ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಯ ಬಿಲ್ ಬಾಕಿಯಿದ್ದಾಗ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಂದ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ಪತ್ರ (Undertaking Letter) ಅಥವಾ ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ ಬರೆಸಿಕೊಂಡು ಶವ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಪಿಎಂಇ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ:
ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಪಿಎಂಇ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಾರೀ ಮೊತ್ತದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಪಿಎಂಇ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯಡಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಕಿ ಬಿಲ್ ವಸೂಲಾತಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಸವಾಲುಗಳು
ಮೃತದೇಹವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬಾರದು ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ, ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ (PHANA) ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ (ICU) ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ದುಬಾರಿ ವೆಂಟಿಲೇಟರ್‌ಗಳು, ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಔಷಧಗಳು, ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅನಿಲಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಿಲ್ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸದೆ ತೆರಳಿದರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ವೇತನ ನೀಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕವಾಗಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು:
ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ (CPC) ಆಜ್ಞೆ 37ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬಾಕಿ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಸಾರಾಂಶ ದಾವೆ (Summary Suit) ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ರೋಗಿಯ ದಾಖಲಾತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಚೆಕ್‌ಗಳು ಬೌನ್ಸ್ ಆದಲ್ಲಿ, ನೆಗೋಶಿಯೇಬಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯ (NI Act) ಕಲಂ 138ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನೇರವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಂತು ಪಾವತಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು (Deferred Payment Agreements) ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು.
ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯ ಮತ್ತು ಎಂಆರ್‌ಪಿ ಅಕ್ರಮಗಳು
ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ಗಗನಕ್ಕೇರಲು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿನ ಕೃತಕ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದು ಸರ್ಕಾರದ ತನಿಖಾ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೂ (Landing Cost) ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಗೂ (MRP) ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ₹5,000 ರಿಂದ ₹6,000 ಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕೇರ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ₹65,000 ರವರೆಗಿನ ದುಬಾರಿ ಎಂಆರ್‌ಪಿ ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಔಷಧ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಜತೆ ಶಾಮೀಲಾಗಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಎಂಆರ್‌ಪಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಲಾಭಕೋರತನವೇ ರೋಗಿಗಳ ಬಿಲ್ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಏರಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜತೆಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹೂಡಿಕೆ ನಿಧಿಗಳ ಪ್ರವೇಶವಾದ ನಂತರ, ರೋಗಿಗಳ ಆರೈಕೆಗಿಂತ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಡುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯರೇ ಸ್ವತಃ ನಡೆಸುವ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೂ 3 ರಿಂದ 4 ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಬಿಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಔಷಧಿಗಳ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ದರಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ (Price Cap) ಹೇರುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿಗಳು
ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಬಿಲ್ ನೀಡಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಬಹುಹಂತದ ದೂರು ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
| ಪ್ರಾಧಿಕಾರ / ಸಹಾಯವಾಣಿ | ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರ | ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ |
| ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಹಾಯವಾಣಿ | +91-9449843001 | ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಕಚೇರಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಿದ್ದು, ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ರವಾನಿಸಿ ಮೃತದೇಹ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕ್ರಮ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. |
| ರಾಜ್ಯ ತುರ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಹಾಯವಾಣಿ | 104 (ಟೋಲ್ ಫ್ರೀ) | 24 ಗಂಟೆಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉಚಿತ ಸಹಾಯವಾಣಿ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ರೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು. |
| ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಸಹಾಯವಾಣಿ | 1902 (ಜನಸ್ಪಂದನ) | ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖಾವಾರು ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಖಾಸಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯಮಬಾಹಿರ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಧಿಕೃತ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಇದು ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. |
| ಜಿಲ್ಲಾ ಕೆಪಿಎಂಇ ಸಮಿತಿ | ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿ / ಡಿಎಚ್‌ಒ (DHO) | ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಸಮಿತಿಯು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವ, ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವ, ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. |
| ರಾಜ್ಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗ (KSHRC) | ಬೆಂಗಳೂರು ಕಚೇರಿ / ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ | ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗೌರವ ತೋರಿದ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಡಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಪರಿಹಾರ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. |
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಮತ್ತು ಇ-ದಾಖಿಲ್ | 1915 / edaakhil.nic.in | ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ನ್ಯೂನತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೇ ಗ್ರಾಹಕರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕೋರಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಬಹುದು. |
ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳು
ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಅವಮಾನವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿವೆ:
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಅಪಘಾತ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಎಸ್ಕ್ರೋ ರಿಸ್ಕ್ ಪೂಲಿಂಗ್ ನಿಧಿ’ಯನ್ನು (Healthcare Risk Pooling Fund) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ರೋಗಿಗಳ ಕುಟುಂಬವು ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸಹಾಯಕವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯ (Social Audit) ನಂತರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧ ವೆಚ್ಚದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವನ್ನು ಈ ನಿಧಿಯಿಂದ ಮರುಪಾವತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
‘ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ – ಆರೋಗ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ’ (AB-ArK) ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸರಳಗೊಳಿಸಿ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದಾಗ ರೆಫರಲ್ ನಿಯಮಗಳ ತೊಡಕಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ನಗದುರಹಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದಾಗ ಬಿಲ್ ಬಾಕಿ ಉಳಿಯುವ ಸಂಭವನೀಯತೆಯೇ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು (Medical Social Workers) ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೋಶಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವೆಚ್ಚದ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು.
ಕೆಪಿಎಂಇ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ (Procedural Rules) ಸ್ಪಷ್ಟ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು, ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ 1 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆರ್ಥಿಕ ತಕರಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಬೇಕು.
ಮಾನವನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೌಲ್ಯವಿರುವುದು ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾವಿನ ನಂತರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭೌತಿಕ ಕಾಯಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ಗೌರವದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ಪಾವತಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಲೌಕಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹಣ ವಸೂಲಾತಿಯ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲ ತತ್ವಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಗಳಿಗೂ ಬಗೆಯುವ ಘೋರ ಅಪಚಾರವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ದಿಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರವು ಶೋಕತಪ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಣ್ಣೀರೊರೆಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ತಾವು ನೀಡಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಆ ಹಕ್ಕು ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಘನತೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಹಾಯವಾಣಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಕೆಪಿಎಂಇ ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಈ ಆದೇಶವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಲಯವು ಲಾಭದಾಯಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಮಾನವೀಯ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಮಗ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿಯು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ
Bengaluru IT Language Bias – ಐಟಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ತಾರತಮ್ಯದ ಆರೋಪ, ನೇಮಕಾತಿ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಸಮಾಧಾನ
SBI Cyber Security – ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಸುರಕ್ಷತೆ
BESCOM True-Up Charges – ವಿದ್ಯುತ್ ಶುಲ್ಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ
Women Property Rights – ಮಹಿಳೆಯರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಕೃಷಿ ಗೇಣಿ ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆಗಳು
Chamarajanagar Dasara – ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ
ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು
| ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |
| ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |