Cauvery Water Crisis – ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಜಲಾಶಯದ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಜಲ ಭದ್ರತೆಯ ಸವಾಲುಗಳು

Cauvery Water Crisis – ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯ

ಜೂನ್ 2026ರ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶ

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಸಕ್ತ ಜಲ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ (ಜೂನ್ 2026) ಗಂಭೀರ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಳಂಬಗೊಂಡಿರುವುದು ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರುವುದು ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಭಾಗ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (KRS) ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ 11.399 ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ನೀರು ಮಾತ್ರ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಭೀಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು, ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಲು ನೇರ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಜಲಾಶಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 49.452 ಟಿಎಂಸಿ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ 124.80 ಅಡಿಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಕೇವಲ 81.36 ಅಡಿಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ (2025) ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು 108.64 ಅಡಿಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲೇ ಸುರಿದ ಭಾರಿ ಪೂರ್ವ ಮುಂಗಾರು ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಜೂನ್ 26 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಲಾಶಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರ್ತಿಯಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ನದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಾಗಿನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷದ ಜೂನ್ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಯನೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು 11.399 ಟಿಎಂಸಿ ಜಲ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 5 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು “ಡೆಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್” (ನಿಶ್ಚಲ ಸಂಗ್ರಹ) ಆಗಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ನಿಶ್ಚಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ನದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಜಲಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಕೇವಲ 6 ಟಿಎಂಸಿ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಒಳಹರಿವು ಕೇವಲ 528 ರಿಂದ 581 ಕ್ಯೂಸೆಕ್‌ಗಳಷ್ಟಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ 436 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು 60 ಅಡಿಗಳ ಮಿತಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ನೀರಿನ ಜಲಸ್ಥಿತಿಯ ಒತ್ತಡವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಹೊರಹರಿವಿನ ದರವು ಅತ್ಯಂತ ಮಂದಗತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ಜಲಾನಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳ ಜಲಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ತೌಲನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಕೇವಲ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಜಲಾನಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬರಿದಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳ ಪ್ರಸಕ್ತ ಜಲಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ತೌಲನಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಲಾಶಯದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ನದಿ ಕೊಳ್ಳೆ	ಗರಿಷ್ಠ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (ಅಡಿಗಳು/ಮೀಟರ್)	ಒಟ್ಟು ಜಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (TMC)	ಪ್ರಸಕ್ತ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (ಜೂನ್ 2026)	ಪ್ರಸಕ್ತ ಜಲಸಂಗ್ರಹಣೆ (TMC)	ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಗ್ರಹ (TMC)	ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಯ ಸಂಗ್ರಹ (TMC)	ಪ್ರಸಕ್ತ ಒಳಹರಿವು (ಕ್ಯೂಸೆಕ್)	ಪ್ರಸಕ್ತ ಹೊರಹರಿವು (ಕ್ಯೂಸೆಕ್)
ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (KRS) (ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆ)	124.80 ಅಡಿ	49.452	81.36 ಅಡಿ	11.399	~6.00 (ಡೆಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಕಳೆದು)	26.24	528 – 581	436
ಕಬಿನಿ (ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆ)	2,284.00 ಅಡಿ	19.520	2,251.61 ಅಡಿ	4.680	ಸರಿಸುಮಾರು ಶೂನ್ಯ	15.89	890	600
ಹೇಮಾವತಿ (ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆ)	2,922.00 ಅಡಿ	37.103	2,890.88 ಅಡಿ	14.586	10.214	19.09 (ಮೇ ತಿಂಗಳು)	239	300
ಹಾರಂಗಿ (ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆ)	2,859.00 ಅಡಿ	8.500	2,823.56 ಅಡಿ	2.241	ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ	3.44 (ಮೇ ತಿಂಗಳು)	ಅತ್ಯಂತ ನಗಣ್ಯ	ನಿಯೋಜಿಸಿಲ್ಲ
ಅಲಮಟ್ಟಿ (ಕೃಷ್ಣಾ ಕೊಳ್ಳೆ)	[span_22](start_span)[span_22](end_span)519.60[span_41](start_span)[span_41](end_span) ಮೀಟರ್	123.00	508.26 ಮೀಟರ್	ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ	ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟ	ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತ (ಕಳೆದ ವರ್ಷ 514.72 ಮೀಟರ್)	ನಗಣ್ಯ	ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ

ಈ ಕೋಷ್ಟಕದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯದ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 19.52 ಟಿಎಂಸಿ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 4.68 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ನೀರು ಶೂನ್ಯದ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ 15.89 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರಿದ್ದು, ಕೃಷಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಬಿನಿಯ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲದಂಡೆ ನಾಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಹರಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೊರೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೇಮಾವತಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ 37.103 ಟಿಎಂಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎದುರು ಕೇವಲ 14.586 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 10.214 ಟಿಎಂಸಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯವೂ ಕೂಡ ಕೇವಲ 2.241 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿಯು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 114.57 ಟಿಎಂಸಿ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಕೇವಲ 34 ಟಿಎಂಸಿ ಜಲಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹವು 77 ಟಿಎಂಸಿಯಷ್ಟಿತ್ತು.

ಕೃಷ್ಣಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಅಲಮಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗದ ಕಾರಣ ಒಳಹರಿವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ 514.72 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಅಂದರೆ 508.26 ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜಲ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಅಗಾಧ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುಸಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಈಗಾಗಲೇ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 15 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 30 ರ ನಡುವಿನ ಕೇವಲ 15 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು 101.40 ಅಡಿಯಿಂದ 93.50 ಅಡಿಗೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 8 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಂಡಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹವು 23.928 ಟಿಎಂಸಿಯಿಂದ 18.133 ಟಿಎಂಸಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಗ್ರಹವು (live storage) 15.549 ಟಿಎಂಸಿಯಿಂದ 9.754 ಟಿಎಂಸಿಗೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಬೇಸಿಗೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೊರಹರಿವು 4,379 ಕ್ಯೂಸೆಕ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಒಳಹರಿವು ಕೇವಲ 95 ಕ್ಯೂಸೆಕ್‌ಗೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು.

ಮೇ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಲಾನಯನದ ಎಲ್ಲಾ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹವು ಕೇವಲ 44.50 ಟಿಎಂಸಿ ಆಗಿತ್ತು (ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 39 ರಷ್ಟು). ಕಾವೇರಿ ನೀರಾವರಿ ನಿಗಮವು ಮೇ 12 ರಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಜೂನ್ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಜಲಾಶಯದ ಸಂಗ್ರಹ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು.

ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ, ಎಲ್ ನಿನೋ ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರು ವಿಳಂಬದ ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನ

ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಲಕ್ಷಾಮ ತಲೆದೋರಲು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಜೂನ್ 4 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತಾದರೂ, ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೂನ್ 1 ರಿಂದ ಜೂನ್ 15 ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ವಾಡಿಕೆಯ 85.5 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯ ಎದುರು ಕೇವಲ 67 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಶೇಕಡಾ 21 ರಷ್ಟು ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಿರುವ ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 36 ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 41 ರಷ್ಟು ಮಳೆಯ ತೀವ್ರ ಅಭಾವ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ಈ ಮಂದಗತಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸೈಕ್ಲೋನಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡ ಕುಸಿತದ (depression) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗದಿರುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತಗಳು ಮುಂಗಾರು ಗಾಳಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಒಳನಾಡಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಯದ ಕಾರಣ ಕರ್ನಾಟಕವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬರುವ ಶುಷ್ಕ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಮಾರುತಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿರುವ ತೀವ್ರ ಎಲ್ ನಿನೋ (El Nino) ವಿದ್ಯಮಾನದ ಸಕ್ರಿಯತೆಯು ಭಾರತೀಯ ಮುಂಗಾರನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸರಾಸರಿಯ (LPA) ಶೇಕಡಾ 92 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇರಬಹುದೆಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ನೀರೊದಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾದ ಕೇರಳದ ವಯನಾಡು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಹನಿ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಹಜ ಒಳಹರಿವು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಶೇಕಡಾ 82 ರಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 30 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಿಂದ 36 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ವರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 38 ರಿಂದ 40.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ವರೆಗೆ ಏರಿದೆ. ಈ ವಿಪರೀತ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳಿಲ್ಲದ ಶುಭ್ರ ಆಕಾಶವು ಜಲಾಶಯಗಳ ಜಲ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ನಷ್ಟದ ದರವನ್ನು (evaporation rate) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಕಾವೇರಿ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಗುಂಡ್ಲು ಹರಿವಿನ ಕೊರತೆ

ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಜಟಿಲವಾದ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಲ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೇರುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ತಮಿಳುನಾಡು) ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ) ನಡುವೆ 1892 ಮತ್ತು 1924 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಸುದೀರ್ಘ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಂತರ 1924 ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ 50 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

1974 ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ, ಕರ್ನಾಟಕವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮರುಸಂಘಟನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ತನಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬದಲಾಗಿರುವ ಕೃಷಿ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕು ತನಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು. ತಮಿಳುನಾಡು ತನ್ನ ಕಾವೇರಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ) ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಹರಿವಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿಯಿತು.

ಈ ವಿವಾದದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 1990 ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವನ್ನು (CWDT) ರಚಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವು 17 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ 2007 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರ ಅನ್ವಯ ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಒಟ್ಟು 740 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ 419 ಟಿಎಂಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ 270 ಟಿಎಂಸಿ, ಕೇರಳಕ್ಕೆ 30 ಟಿಎಂಸಿ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿಗೆ 7 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಉಭಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದವು. 1991 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವು ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ನೀಡಿದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳು ತಲೆದೋರಿದ್ದವು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಯಲಲಿತಾ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಭೆಗಳಿಂದ ಹೊರನಡೆದು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದರು.

ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2018 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಇಂತಿವೆ:

• ಕಾವೇರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ತಿ: ಯಾವುದೇ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವು ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ನದಿ ನೀರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿತು.

• ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ: ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 14.75 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತು.

• ಪರಿಷ್ಕೃತ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಂಚಿಕೆ: ಈ ಆದೇಶದ ಅನ್ವಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪಾಲು 284.75 ಟಿಎಂಸಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಾಲು 404.25 ಟಿಎಂಸಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು.

• ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಯನ್ನು (CWRC) ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕವು ಒಂದು “ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ” ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬಿಳಿಗುಂಡ್ಲು ಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ 177.25 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಾದ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಡುವೆ 123.14 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವು 9.19 ಟಿಎಂಸಿ ಆಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸರಾಸರಿ 3,550 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ಅಥವಾ 1,000 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನಿರಂತರ ಹರಿವನ್ನು ಬಿಳಿಗುಂಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

ಆದರೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಜೂನ್ 2026 ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ತೀವ್ರ ಜಲಕ್ಷಾಮದಿಂದಾಗಿ, ಬಿಳಿಗುಂಡ್ಲು ಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1.75 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಹರಿದು ಹೋಗಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 4.29 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಹರಿದು ಹೋಗಿತ್ತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ವಾಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟು ನಿವ್ವಳ ಕೊರತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಜಲಸಂಗ್ರಹವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ತನ್ನ ಬೆಳೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟ, ಮೆಟ್ಟೂರು ಜಲಾಶಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಜಿದ್ದಾಜಿದ್ದಿ

ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊರತೆಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾವೇರಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ, ತಂಜಾವೂರು, ತಿರುವರೂರ್, ನಾಗಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ಮೈಲಾಡತುರೈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೆಟ್ಟೂರು ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನೇ ನಂಬಿವೆ. ಮೆಟ್ಟೂರು ಜಲಾಶಯದ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 93.47 ಟಿಎಂಸಿ ಆಗಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು 120 ಅಡಿಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟೂರು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 41.39 ಟಿಎಂಸಿ ಜಲಸಂಗ್ರಹವಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಕೇವಲ 79.56 ಅಡಿಗಳಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯವು 85.58 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 12 ರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಿನಾಂಕದಂದು ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರುವೈ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಜಲಾಶಯದ ಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೃಷಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕುರುವೈ ಭತ್ತದ ಬೇಸಾಯದ ಸರಾಸರಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು 4.5 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಹವಾಮಾನ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದ 2025 ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದು 6 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಜಲಕ್ಷಾಮವಿದ್ದ 2024 ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು 3.88 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆಗೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದ ಮಳೆ ಅಭಾವವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭತ್ತದ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ರೈತರ ಆತಂಕವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ₹134.83 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ “ಕುರುವೈ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್” ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅಂತರರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯು ಮೇಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯನ್ನು (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಳುಗಡೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ತಕ್ಷಣ ಭೂಮಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿರುವ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷವಾದ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ (AIADMK) ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಡಪ್ಪಾಡಿ ಕೆ. ಪಳನಿಸ್ವಾಮಿ ಅವರು, ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಗರಿಷ್ಠ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಟಿವಿಕೆ (TVK) ಸರ್ಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಿಲುವಿನ ಎದುರು ಮೃದು ಧೋರಣೆ ತಳೆದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವಿವಾದವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಕಠಿಣ ಸವಾಲನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಘಟಕಗಳು ಭಿನ್ನ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೇಕೆದಾಟು ವಿವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ಮಾಣಿಕಂ ಠಾಗೋರ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ತಮಿಳುನಾಡು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಎಚ್.ಎಂ. ಹಿದಾಯತುಲ್ಲಾ ಅವರು ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಪಕ್ಷದ ಒಳಗಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯವಾದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಮುರಿದುಹೋಗಿದ್ದ 19ನೇ ಕ್ರಸ್ಟ್ ಗೇಟ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ₹51 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೂತನ ಕ್ರಸ್ಟ್ ಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಜೂನ್ 25 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. |ಶಿವಕುಮಾರ್, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರೇವಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಈ ನೂತನ ಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೂತನ ಗೇಟ್‌ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯು ಮುಂಬರುವ ಪ್ರವಾಹ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಜಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು: ಐಐಟಿ ಗಾಂಧಿನಗರದ ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿ

ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಅಭಾವದ ವರ್ಷವಲ್ಲ, ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಭಾವದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IIT) ಗಾಂಧಿನಗರದ ಸಂಶೋಧಕರು ನಡೆಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಜರ್ನಲ್ “ಅರ್ಥ್ಸ್ ಫ್ಯೂಚರ್” (Earth’s Future) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ದೀಪೇಶ್ ಸಿಂಗ್ ಚುಫಾಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ವಿಮಲ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು ನಡೆಸಿದೆ.

ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಇಂತಿವೆ:

• ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಹರಿವಿನ ವಿಲಕ್ಷಣ ಕುಸಿತ: ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾದ ಗಂಗಾ, ಸಿಂಧು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗಳ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದರೂ, ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು 2026 ರಿಂದ 2050 ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 3.5 ರಷ್ಟು ಸಮೀಪಾವಧಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಾಣಲಿದೆ.

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹರಿವಿನ ಇಳಿಕೆ: ಈ ಕಳವಳಕಾರಿ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಕೂಡ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೊಳ್ಳೆಗಾಲ ಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರದ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 1951 ರಿಂದ 2012 ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 28 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ಈಗಾಗಲೇ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

• ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಯ ದೃಢೀಕರಣ: ಸಂಶೋಧಕರು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳ (CMIP6) ಕಚ್ಚಾ ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು “ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿ” (Constrained Modeling) ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಸಂಶೋಧಕರು ಭಾರತೀಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಕಾಲೋಚಿತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ 22 ಮಾದರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 8 ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ, ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.

• ಮಾನವಜನ್ಯ ಒತ್ತಡಗಳ ತೀವ್ರತೆ: ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವನ್ನು (naturalised flows) ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ, ಅಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜಲಾಶಯಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ನೀರಾವರಿಯ ಅತಿಯಾದ ಪಂಪಿಂಗ್ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮಾನವಜನ್ಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಕಾವೇರಿಯ ಜಲದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲಿವೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಭಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ತಳ್ಳಲಿವೆ. ಜಲ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಗೋದಾವರಿ-ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆಯಂತಹ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಂತ ಹಂತದ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಈ ವರದಿಯು ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ.

ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಆಘಾತಗಳು

ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಅಭಾವವು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಐಟಿ ಹಬ್ ಆಗಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸುಮಾರು 1.5 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನೇ ನಂಬಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನೀರಾವರಿ ನಿಗಮದ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 3.35 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಜಲಾಶಯದಿಂದ 2 ಟಿಎಂಸಿ ಹಾಗೂ ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದ 1.35 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿದಿನ 300 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ನಗರಕ್ಕೆ 150 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಜಲಸಂಗ್ರಹವು ಕೇವಲ 6 ಟಿಎಂಸಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಗಣೆ ನಷ್ಟವು ಮತ್ತೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರವಿರುವ ಟಿ.ಕೆ. ಹಳ್ಳಿಯವರೆಗೆ (ಸುಮಾರು 80 ಕಿ.ಮೀ) ನದಿಯ ಮೂಲಕ ನೀರು ಸಾಗುವಾಗ ತೀವ್ರ ತಾಪಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಸರಿಸುಮಾರು 0.8 ರಿಂದ 1.0 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಕೇವಲ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಜಲಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬರಿದಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ದೈನಂದಿನ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಸರದಿಯ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ದಿನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮುಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಾವರಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಲಾಶಯದ ಮಟ್ಟವು 100 ಅಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಒಳಹರಿವು 2,000 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ದಾಟಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕೇವಲ 81.36 ಅಡಿಯಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 2.07 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ ಕೇವಲ 11,138 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ರೈತರು ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬು ಬಿತ್ತನೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಿದ್ದು, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯು ಬೆಳೆಗಳ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಳಂಬ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ಜಲಾನಯನದ ವಿಜಯಪುರ ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಸಮಗ್ರ ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳು

ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಜಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಲ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಭವಿಷ್ಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜಲ ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರದ ಕಡ್ಡಾಯ ಜಾರಿ: ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (CWMA) ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದೆ, ಮಳೆ ಅಭಾವದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೈಜ ಒಳಹರಿವಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಖರವಾದ ಶೇಕಡಾವಾರು “ಸಂಕಷ್ಟ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರ”ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಟ್ಟು ದೈನಂದಿನ ಒಳಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.

• ಕೃಷಿ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧುನೀಕರಣ: ಕಾವೇರಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನಾಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅತಿಯಾದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುವ ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (Drip irrigation) ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ (Sprinkler irrigation) ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

• ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಜಲ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರದ ಅಗಾಧ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ 426 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚದ “ಕರ್ನಾಟಕ ಜಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ”ವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿ, ನಗರದ 183 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಕಡ್ಡಾಯ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಬೂದು ನೀರು (Grey water) ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

• ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನಗಳ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಒಳಹರಿವನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಲು ಅದರ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ವಯನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಈ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅರಣ್ಯ ನಾಶವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಉಭಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಂಟಿ ಪರಿಸರ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಜಂಟಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭವಿಷ್ಯದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದೃಢವಾದ ಪರಿಸರ ಕೇಂದ್ರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮಾತ್ರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವನಾಡಿಯಾದ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ

Bank Holiday Alert Karnataka – ಜೂನ್ 2026ರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ರಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ

Karnataka Monsoon Watch 2026 – ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳ ಮಳೆ ಆರ್ಭಟ

Global Market Reset – ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಶಮನ, ಚಿನ್ನ-ಬೆಳ್ಳಿ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪಲ್ಲಟಗಳು

Cockroach Janta Party – ಭಾರತದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಯುವ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಉದಯ

Free Student Bus Pass Karnataka – ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪಾಸ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಯುವ ಸಬಲೀಕರಣ

 

ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು

ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE
ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE