Plastic Recycling Innovation – ಹಾಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಿಂದ ಉನ್ನತ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಐಐಎಸ್‌ಸಿಯ ಹೊಸ ಸಾಧನೆ

Plastic Recycling Innovation – ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ, ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ

ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪರಿಸರೀಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಉಳಿവിന് ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪೈಕಿ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಹಾಲಿನ ಸರಬರಾಜಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮೃದುವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳು (Milk Pouches) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಹೊಂದಿವೆ.

“ಚಿಂತನ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಗ್ರೂಪ್” ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ವರದಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವೊಂದರಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಂದಾಜು 10 ರಿಂದ 12 ಕೋಟಿ (100 ರಿಂದ 120 ಮಿಲಿಯನ್) ಹಾಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 3,650 ರಿಂದ 4,380 ಕೋಟಿ (36.5 ರಿಂದ 43.8 ಬಿಲಿಯನ್) ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲೋ-ಡೆನ್ಸಿಟಿ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ (LDPE) ಅಥವಾ ಲೀನಿಯರ್ ಲೋ-ಡೆನ್ಸಿಟಿ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ (LLDPE) ಮತ್ತು ಪಾಲಿಯೋಲಿಫಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಬಹುಪದರದ (Multilayer) ಫಿಲ್ಮ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪುನರ್ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ (Recycling) ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಜಟಿಲವಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಗೃಹಬಳಕೆಯ ನಂತರ ಈ ತೆಳುವಾದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ನಗರದ ಬೃಹತ್ ತ್ಯಾಜ್ಯರಾಶಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಲಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್ (ಕೇಸಿನ್ ಮತ್ತು ವೇ ಪ್ರೋಟೀನ್) ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣಾ (Mechanical Recycling) ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಪಾಲಿಮರ್ ಸರಪಳಿಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು (Thermal degradation) ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಯತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ “ಡೌನ್‌ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್” ಆಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ನಗರಗಳ ಕಸದ ರಾಶಿಗಳಿಗೆ (Landfills), ಚರಂಡಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರೀಯ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IISc) ವಸ್ತುವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ (Department of Materials Engineering) ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಎಸೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಾಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ‘ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್’ (High-Performance Engineering Plastics) ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಲಿಮರ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಥರ್ಮೋಡೈನಮಿಕ್ ಪರಿಮಿತಿಗಳು

ಪಾಲಿಮರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್-ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಫ್ಲೆಕ್ಸಿಬಲ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಥರ್ಮೋಡೈನಮಿಕ್ ತಡೆಗೋಡೆಗಳಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪುನರ್ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಮುಖ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಾದ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ (PE) ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ (PP) ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕರಗಿಸಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಣು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಬೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ (Thermodynamic Immiscibility). ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಆಲ್ಕೇನ್ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಸ್ಪಾಟಿಕೀಕರಣ (Crystallization) ಮತ್ತು ಅಣುರಚನೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಒತ್ತಡವು (Interfacial Tension) ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಎರಡು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ (Interface) ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬಿರುಕುಗಳು ಮೂಡಿ, ಆ ವಸ್ತುವು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಾಹ್ಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಾಲಿನ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಲಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಶೇಷವು 180°C ನಿಂದ 220°C ತಾಪಮಾನದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉರಿದು ಕಪ್ಪು ಕಣಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಪಾಲಿಮರ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ “ಒತ್ತಡ ಸಾಂದ್ರತಾ ಬಿಂದುಗಳಾಗಿ” (Stress Concentrators) ವರ್ತಿಸಿ, ವಸ್ತುವಿನ ಆಘಾತ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು (Impact Resistance) ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹಾಲಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಹಾಗೂ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಟ್ರಿಮರ್ ಆಧಾರಿತ ಸಂಯೋಜನಾ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ

ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ವಸ್ತುವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಪಾಲಿಮರ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಗುಂಪಿನ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸೂರ್ಯಸಾರಥಿ ಬೋಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಬೋಹ್ರಾ ಮತ್ತು ದೇಬಾಶ್ರಿತ ಕುಂಡು ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತಂಡವು ಈ ಜಟಿಲ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಾಲಿಮರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ನೂತನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾದ “ವಿಟ್ರಿಮರ್” (Vitrimers) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಟ್ರಿಮರ್‌ಗಳು ಥರ್ಮೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಥರ್ಮೋಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳೆರಡರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ವಿಶೇಷ ದರ್ಜೆಯ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ಚಲನಶೀಲ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಂಧಗಳು (Dynamic Covalent Bonds) ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕರಗಿ ಮರುರೂಪ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಜಾಲಬಂಧವನ್ನು (Cross-linked Network) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ತಂಡವು ರೂಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿನ ಚೀಲಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ (PE) ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ “ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ವಿಟ್ರಿಮರ್” (Polypropylene Vitrimer) ನೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ (Melt Compounding). ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ವಿಟ್ರಿಮರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಶಾಂಪೂ ಬಾಟಲಿಗಳು, ಖಾದ್ಯ ತೈಲದ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಧಾರಕಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪೋಸ್ಟ್-ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ವಿಟ್ರಿಮರ್ ದ್ವಿಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ:

ಸಂಯೋಜಕ ಕಾರಕ (Compatibilizer): ಪರಸ್ಪರ ಬೆರೆಯದ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ಅಣುಗಳ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ (Interface) ಈ ವಿಟ್ರಿಮರ್ ನೆಲೆಗೊಂಡು, ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾಲಿಮರ್ ಸರಣಿಗಳ ನಡುವೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಲವರ್ಧಕ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ (Reinforcing Agent): ಕರಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಮರುಸಂಘಟಿಸಿ, ವಸ್ತುವಿನ ಆಂತರಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಗಿತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರೊ. ಬೋಸ್ ಅವರ ತಂಡವು ಕೈಗೊಂಡ ಮತ್ತೊಂದು ಪೂರಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್ ಟೆರೆಫ್ತಲೇಟ್ (PET) ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಘಟಕಗಳಾಗಿ (Oligomers) ವಿಘಟಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸಿದ ಪಾಲಿಯೋಲಿಫಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೆಲ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೂಷನ್ (Melt Extrusion) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಅಣುಗಳ ಕ್ಷೀಣತೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿ, ಕಚ್ಚಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೌತಿಕ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರೂಪಾಂತರಿತ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾ (Virgin) ಉದ್ಯಮ ದರ್ಜೆಯ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದ (Optimized) ಪಾಲಿಮರ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್‌ನ ತಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು (Tensile Strength) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಲಿಎಥಿಲಿನ್‌ಗಿಂತ ಅಂದಾಜು ಎರಡು ಪಟ್ಟು (Nearly double) ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವಸ್ತುವೊಂದು ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಹರಿಯದೆ ತಡೆಯುವ ಗರಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತೆಯೇ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ (Recyclability Index). ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಕರಗಿ ಪುನಃ ಗಟ್ಟಿಯಾದಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ವಿಟ್ರಿಮರ್ ಆಧಾರಿತ ಸಂಯೋಜಿತ ವಸ್ತುವು ಸತತ ಮೂರು ಅನುಕ್ರಮ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣಾ ಚಕ್ರಗಳ (Three Consecutive Recycling Cycles) ನಂತರವೂ ತನ್ನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಆಘಾತ ನಿರೋಧಕತೆ ಮತ್ತು ಆಕಾರ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕುಸಿತವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರುಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಸಮಗ್ರ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:

ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯತಾಂಕಗಳು	ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರುಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್	ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್	ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಚ್ಚಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್
ತಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Tensile Strength)	ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ (ಅಂದಾಜು 12 – 18 MPa); ಅಣು ಕ್ಷೀಣತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ.	ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟ (ಅಂದಾಜು 30 – 42 MPa); ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ PE ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.	ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟ (ಅಂದಾಜು 35 – 50 MPa); ಕೈಗಾರಿಕಾ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
ಮರುಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸ್ಥಿರತೆ (Recycling Degradation Index)	ಮೊದಲ ಚಕ್ರದಲ್ಲೇ 30%-50% ಶಕ್ತಿ ನಷ್ಟ; ಡೌನ್‌ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಕಡ್ಡಾಯ.	3 ಸತತ ಚಕ್ರಗಳ ನಂತರವೂ 95%+ ಶಕ್ತಿ ಧಾರಣೆ; ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.	ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲೂ ತಾಪಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿತ ಸಾಧ್ಯತೆ.
ಆಘಾತ ನಿರೋಧಕತೆ (Impact Resistance)	ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ; ಪ್ರೋಟೀನ್ ಶೇಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ.	ಅತ್ಯುನ್ನತ; ವಿಟ್ರಿಮರ್ ಜಾಲಬಂಧವು ಆಘಾತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.	ಅತ್ಯುನ್ನತ; ಆಂತರಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕತೆ (Thermal Stability)	ಕಡಿಮೆ ವಿಘಟನಾ ತಾಪಮಾನ; ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಆಕಾರ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.	ಉನ್ನತ ತಾಪಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ; ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ.	ಉನ್ನತ ತಾಪಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣ ಪರಿಣಾಮ.
ಮೂಲದ ಸ್ವತಂತ್ರತೆ (Source Agnosticism)	ಮೂಲ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಬ್ರಾಂಡ್, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಧಾರಿತ.	ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂಲ ಸ್ವತಂತ್ರ; ಯಾವುದೇ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಹಾಲಿನ ಚೀಲ ಬಳಸಬಹುದು.	ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾನೋಮರ್‌ಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ.
ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Processing Adaptability)	ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರೆಸ್ ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತ; ತೆಳುವಾದ ಕವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ.	3D ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್, ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೂಷನ್‌ಗೆ ಸೂಕ್ತ.	ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯಮ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ.

ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ ಇದು “ಮೂಲದ ಸ್ವತಂತ್ರತೆ” (Source Agnostic) ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಹಾಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲವು ಯಾವ ಕಂಪನಿಯದ್ದು, ಯಾವ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನದ್ದು ಅಥವಾ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದ ದಪ್ಪದ್ದು ಎಂಬುದರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಾಲಿನ ಕವರ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು, 3D/4D ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು

ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಶೋಧನೆಯಾಗಿುಳಿಯದೆ, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಸ್ತುವಿನ (Composite Material) ಉನ್ನತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿವಿಧ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೂಲದ ಕಚ್ಚಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಹರ ನಿರ್ಮಾಣ

ರಸ್ತೆ ವಿಭಾಜಕಗಳು: ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಥವಾ ಕಚ್ಚಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಿಭಾಜಕಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಈ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇದು ವಾಹನಗಳ ಆಘಾತವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅಪಘಾತಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಸ್ ತಂಗುದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸನಗಳು: ನಗರ ಸಾರಿಗೆಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ, ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಆಸನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ವಸ್ತುವು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
ಲೊಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಧಾರಕಗಳು: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕ್ರೇಟ್‌ಗಳು, ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶೇಖರಣಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಪರ್ಯಾಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಘಟಕಗಳು: ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ನಿರೋಧಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾಯಂ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವಾಹನ ಮತ್ತು ಇಂಟೀರಿಯರ್ ಉದ್ಯಮ

ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು: ಕಾರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ಆಂತರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಉಪಕರಣಗಳು (Automotive Interiors), ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳು, ಡೋರ್ ಟ್ರಿಮ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನ್ ಮುಚ್ಚಳದ ಅಡಿಯ ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕ ಭಾಗಗಳ (Under-hood enclosures) ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಯಂತ್ರಗಳು: ವಿದ್ಯುತ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು (Electrical Enclosures), ಸ್ವಿಚ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ತೊಳೆಯುವ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಶೀತಲಕಗಳ ಹೊರಕವಚಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಘಾತ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಈ ವಸ್ತುವು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಡಿಟಿವ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ 3D/4D ಮುದ್ರಣ

ವಸ್ತುವಿಜ್ಞಾನದ ಅತಿ ಮುಂಚೂಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾದ 3D ಮತ್ತು 4D ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ಈ ವಸ್ತುವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು “VolLA 3D” ಎಂಬ ಆಳವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ (Deep-Tech) ನವೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಮರುಬಳಕೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ರೊಬೊಟಿಕ್ 3D ಪ್ರಿಂಟರ್ ಬಳಸಿ, ಸಂಕೀರ್ಣ ಆಕಾರದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದೃಢವಾದ ಬೃಹತ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರುಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು 3D ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್‌ನ ನೊಝಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಿಯದೆ ಜ್ಯಾಮ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು ಅಥವಾ ಮುದ್ರಿತ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಪದರಗಳ ನಡುವಿನ ಬಂಧವು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ರೂಪಿಸಿದ ಪಾಲಿಮರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ದ್ರವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು (Viscosity) ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ 3D ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಹಾದಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ವಾತಾವರಣದ ತಾಪಮಾನ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ 4D ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಮರುಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಚಕ್ರೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಪರಿಸರೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿರದೆ, ಭಾರತದ ಚಕ್ರೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ (Circular Economy) ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣಾ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು (Ragpickers) ಹಾಗೂ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಲಿನ ಕವರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ತೆಳುವಾದ ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಫಲವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಹಾಲಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ, ಕಚ್ಚಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ತಾಪತ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸರಪಳಿಯ ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.

ವಿಸ್ತರಿತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (Extended Producer Responsibility – EPR) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಲಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು (ಕೆಎಮ್‌ಎಫ್-ನಂದಿನಿ, ಅಮುಲ್, ಮದರ್ ಡೈರಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಯ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಡೈರಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಇಪಿಆರ್ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ತಲುಪಲು ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಡೈರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಿತರಣಾ ಜಾಲದ ಮೂಲಕವೇ ಖಾಲಿ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ನೇರವಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಣ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಗರಿಷ್ಠ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮರುಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟವು ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು ಪೌರಡಳಿತದ “ಮೂಲದಲ್ಲೇ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆ” (Source Segregation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಹಾಲಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹಸಿ ಕಸದೊಂದಿಗೆ (ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯ) ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ (Biomedical) ತ್ಯಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಾಗ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಪಾಲಿಮರ್‌ನ ಅಣುಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಗೃಹಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಒಣ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಈ ಚಕ್ರೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸರಪಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಪರಿಸರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ತೈಲದಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (Carbon Footprint) ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಮರುಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ಶೇಕಡಾ 60% ರಿಂದ 70% ಕನಿಷ್ಠ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಭಾರತದ ವಾತಾವರಣದ ಗುರಿಗಳಿಗೆ (Climate Goals) ನೇರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನಗಳು

ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದಿರುವ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಟ್ಟದ ಬೃಹತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ (Lab-to-Land Scale-up) ಕಾಲಿಡಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ:

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ: ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳು, ವಾಹನ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು (Technology Transfer Agreements) ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬೃಹತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ (PPP) ಮಾದರಿಗಳು: ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಪೌರಸಭೆಗಳು ಹಾಗೂ ಡೈರಿ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ “ಹಾಲಿನ ಚೀಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು” ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ಮರುಬಳಕೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ (BIS) ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು: ಗ್ರಾಹಕರು ಹಾಲಿನ ಕವರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಡದೆ ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು “ಡಿಪಾಸಿಟ್ ರಿಫಂಡ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು” (Deposit Refund Schemes) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಶಾಪವಾಗಿದ್ದ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಹಾಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ನವೀನ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ (Resource Recovery) ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಸವೆಂದು ಭಾವಿಸದೆ, ಸೂಕ್ತ ವಸ್ತುವಿಜ್ಞಾನದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೌಲ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಅಭಿಯಾನ ಹಾಗೂ ಚಕ್ರೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.