Bengaluru MAR Project – ಹೊಸ 10.7 ಕಿಮೀ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

Bengaluru MAR Project – ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ

ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಹಾಗೂ ವಸತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮ ಸಂಚಾರ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (ಬಿಡಿಎ) ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರುವ 10.7 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆ (Major Arterial Road – MAR) ಯೋಜನೆಯು ಸದ್ಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ ದಶಪಥ (10-lane) ಕಾರಿಡಾರ್, ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ (NPKL) ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಮೂಲಕ ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಡಿಎ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು 2018 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಯಾಗಿರದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಆದ ವಸತಿ ವಿನ್ಯಾಸವಾದ ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ ಒಂಬತ್ತೂ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಡಾವಣೆಯು ಕೆಂಗೇರಿ ಹೋಬಳಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4,043 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಬೃಹತ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹನ್ನೆರಡು ಹಳ್ಳಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರ ವಲಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸುಮಾರು 321.21 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಜಮೀನನ್ನು ಕೇವಲ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಗಾಗಿಯೇ ಬಿಡಿಎ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಯಾಗಿರದೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಭೂ ಬಳಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಯು (MAR) ತನ್ನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾರಿಗೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯು ಒಟ್ಟು 100 ಮೀಟರ್ (ಸುಮಾರು 300 ರಿಂದ 320 ಅಡಿ) ಅಗಲವಿದ್ದು, ಇಡೀ ನಗರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರಸ್ತೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕೋಷ್ಟಕ 1: ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆ (MAR) ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯತಾಂಕಗಳು

ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯತಾಂಕಗಳು	ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳು
ಯೋಜನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು	ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆ (Major Arterial Road – MAR)
ನಾಮಕರಣ	ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ರಸ್ತೆ
ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ	10.7 ರಿಂದ 10.8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ರಸ್ತೆಯ ಒಟ್ಟು ಅಗಲ	100 ಮೀಟರ್ (ಅಂದಾಜು 300 ರಿಂದ 320 ಅಡಿ)
ಪಥಗಳ ಸಂರಚನೆ (Lanes)	10 ಪಥಗಳು (6 ಮುಖ್ಯ ಪಥಗಳು + 4 ಸರ್ವಿಸ್ ಪಥಗಳು)
ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ	321.21 ಎಕರೆ
ಆಂತರಿಕ ಕಿರು ಸೇತುವೆಗಳು	64 ಸೇತುವೆಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಡರ್‌ಪಾಸ್‌ಗಳು	2.90 ಕಿ.ಮೀ, 5.10 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು 9.70 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 3 ಕೆಳಸೇತುವೆಗಳು
ಜಂಕ್ಷನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು	17 ಸಂಪರ್ಕ ಬಿಂದುಗಳು
ವಿಶೇಷ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ರಚನೆ	ಚಲ್ಲಘಟ್ಟ ಬಳಿ 250 ಮೀಟರ್ ಸುರಂಗ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಕೆಳಸೇತುವೆ

ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅದರ ಹತ್ತು ಪಥಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಭಜನೆ. ಮಧ್ಯದ ಆರು ಪಥಗಳನ್ನು ತಡೆರಹಿತ ವೇಗದ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ (Main Carriageway) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಇದರ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಎರಡು ಪಥಗಳ ಸರ್ವಿಸ್ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಡಾವಣೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ವೇಗದ ಪಥಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವಿಸ್ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು 27.5 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಬೊಲಿವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು (landscaped boulevards) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಹೂವಿನ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಹಸಿರು ವಲಯವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸುಸ್ಥಿರ ಚಲನಶೀಲತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಯು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ ಭೂ ಬಳಕೆ ಹಂಚಿಕೆಯು ಯೋಜಿತ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿಡಿಎ ಅನುಮೋದಿಸಿರುವ ‘ಆಸ್-ಬಿಲ್ಟ್’ (As-built) ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಡಾವಣೆಯ ಒಟ್ಟು 4,043 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಕೋಷ್ಟಕ 2: ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ (NPKL) ಭೂ ಬಳಕೆ ವಿನ್ಯಾಸ

ಭೂ ಬಳಕೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ	ಆಸ್-ಬಿಲ್ಟ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಹಂಚಿಕೆ
ವಸತಿ ವಲಯ (ನಿವೇಶನಗಳು – Plots)	42.68 %
ವಸತಿ ವಲಯ (ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು – High rise)	0.75 %
ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯ (Commercial)	1.34 %
ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (Civic Amenity)	10.00 %
ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶ (Open space and park)	14.35 %
ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ (Roads)	28.86 %
ಜಲಮೂಲಗಳು (Water body)	1.08 %
ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಜಾಗ (RFD Area)	0.94 %
ಡಿ-ನೋಟಿಫೈಡ್ ಜಾಗ (Denotified)	0.00 %
ಒಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೆ	100.00 %

ಈ ಭೂ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ರಸ್ತೆಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಶೇಕಡಾ 28.86 ರಷ್ಟು ಬೃಹತ್ ಜಾಗವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಸಂಚಾರ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ (Civic Amenities) ಶೇಕಡಾ 10 ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 14.35 ರಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಬಡಾವಣೆಯ ರಚನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ರಸ್ತೆಯ ಕೆಳಗೆ ಬಿಡಿಎ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಆರ್‌ಸಿಸಿ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಡಕ್ಟ್‌ಗಳು (RCC Utility Ducts) ಅತ್ಯಂತ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಗರಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಡಕ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಲೈನ್‌ಗಳು, ಒಎಫ್‌ಸಿ (OFC) ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಗೇಲ್ (GAIL) ಗ್ಯಾಸ್ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಅಗೆಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಲಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಬಾಳಿಕೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆ

ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಯು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸಂಚಾರಿಗಳು ಕಿರಿದಾದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಒಳ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸಿಗ್ನಲ್-ರಹಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಹೊಸ ದಶಪಥ ರಸ್ತೆಯು ಇಡೀ ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ 10 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಿದೆ.

ಈ ಮಹೋನ್ನತ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ನೈಸ್ (NICE) ರಸ್ತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ 2 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ನೈಸ್ ರಸ್ತೆಯು ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಟೋಲ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬಿಡಿಎ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ (Toll-free) ಎಂಎಆರ್ ರಸ್ತೆಯು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ವೇಗದ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಲಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ, ಈ ರಸ್ತೆಯು ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಡಾವಣೆಯ ರಸ್ತೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಲಿದೆ. ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಕುಣಿಗಲ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು, ರಾಮನಗರ ಹಾಗೂ ಬಿಡದಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಸಂಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ವಾಹನ ಸವಾರರು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕೆಂಗೇರಿ, ವಿಜಯನಗರ ಅಥವಾ ಯಶವಂತಪುರದ ತೀವ್ರ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕದೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರವಲಯಗಳಿಗೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ, ಈ ರಸ್ತೆಯು ಉದ್ದೇಶಿತ ಪೆರಿಫೆರಲ್ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆ-2 (PRR-2) ಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಿಗ್ನಲ್ ರಹಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಬಿಡದಿ ಅಥವಾ ನೆಲಮಂಗಲ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎರಡನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸಲು ಈ ಮಾರ್ಗವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಲಿದೆ.

ಚಲ್ಲಘಟ್ಟ ರೈಲ್ವೆ ಕೆಳಸೇತುವೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಎ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗವು ಎದುರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲೆಂದರೆ ಚಲ್ಲಘಟ್ಟ ಬಳಿಯ ರೈಲ್ವೆ ಕೆಳಸೇತುವೆ (Railway Underbridge – RUB) ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಯು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ರೈಲು ಸಂಚಾರವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ಬಾಕ್ಸ್-ಪುಷಿಂಗ್’ (Box-Pushing) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿ, ರಸ್ತೆಯು ಹಳಿಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ನಿಗದಿತ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಬೃಹತ್ ಕ್ರೇನ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲಾಸ್ಟ್ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಕ್ಕಿನ ಗಿರ್ಡರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರೈಲು ಹಳಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಗಿರ್ಡರ್‌ಗಳು ಹಳಿಯ ಮೇಲಿನ ರೈಲುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆಳಭಾಗದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಯಿತು.

ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ತಲಾ 1,200 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿರುವ ಎಂಟು ಬೃಹತ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಪ್ರಿಕಾಸ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಯುತ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಜಾಕ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮೀಟರ್‌ನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 45 ದಿನಗಳು ಬೇಕಾದವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಗಂಟೆಗೆ 20 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೆಲಸವನ್ನು ರೈಲು ಸಂಚಾರ ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ರಾತ್ರಿ 11 ರಿಂದ ಮುಂಜಾನೆ 4 ರ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ ಬ್ಲಾಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ 750 ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದೈತ್ಯ ಕ್ರೇನ್‌ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಠಿಣ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3 ಪಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅರ್ಧ ಭಾಗದ ಕೆಳಸೇತುವೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಭಾಗಶಃ ತೆರೆಯಲು ಬಿಡಿಎ ಉದ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇಡೀ ಆರೂ ಪಥಗಳ ಕೆಳಸೇತುವೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರವೇ ರಸ್ತೆ ಉದ್ಘಾಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿಗಾಗಿ ಜನವರಿ 8 ರಂದು ರೈಲ್ವೆ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ಲಾಕ್ ಪಡೆದು, ಉಕ್ಕಿನ ಗಿರ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಜನವರಿ 22 ರ ವೇಳೆಗೆ ಮರು ಅಳವಡಿಸಿ, ಕೇವಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕೆಳಸೇತುವೆ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಕೆಳಸೇತುವೆಯಿಂದ ಕೇವಲ 10 ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಎ ಮತ್ತೊಂದು ಬೃಹತ್ ವಾಹನ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಯನ್ನು (Vehicular Overpass) ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ 5 ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ 6 ರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ವಾಹನಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬೃಹತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾಲಮಿತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅನುಮೋದಿಸಿದಾಗ ಬಿಡಿಎ ಕೇವಲ ₹465 ಕೋಟಿಗಳ ಅಂದಾಜು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.

ಕೋಷ್ಟಕ 3: ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಯ ಹೋಲಿಕೆ

ವಿವರಣೆ ನಿಯತಾಂಕಗಳು	ಆರಂಭಿಕ ಯೋಜನೆ (2018)	ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (2026)
ಯೋಜನೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ	₹465 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು	₹631 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು
ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿಗದಿತ ಗಡುವು	ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರ ಅವಧಿ	ಮೇ-ಜೂನ್ 2026 ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವಧಿ
ವಿಳಂಬದ ಒಟ್ಟು ಅವಧಿ	ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ	ಅಂದಾಜು 6 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷಗಳು

ಈ ತೀವ್ರ ವೆಚ್ಚದ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಗಿರ್ಡರ್ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಆದ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಿದ ಅತಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಚಲ್ಲಘಟ್ಟ ಅಂಡರ್‌ಪಾಸ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತು ಸಿವಿಲ್ ಕೆಲಸಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಜೊತೆಗೆ, ಆರಂಭಿಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೇ ಇರದಿದ್ದ ಆರ್‌ಸಿಸಿ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಡಕ್ಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸರ್ವಿಸ್ ರಸ್ತೆಗಳ ಕೊಂಡಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು 64 ಸಣ್ಣ ಸೇತುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚವು ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ₹631 ಕೋಟಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆ.

ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಕಿರಿದಾದ ದೋಷಗಳು (Bottlenecks)

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೃಹತ್ ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ಬಿಡಿಎ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಎರಡೂ ಕೊನೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಬಿಂದುಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯ ಕಂಠಗಳಾಗಿ (Bottlenecks) ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಭೀತಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಪ್ರಮುಖ ಲೋಪವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಡಿಎ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ರಸ್ತೆಯು 100 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ 10 ಪಥಗಳ ಬೃಹತ್ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ರಸ್ತೆಯು ತಲುಪುವ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಕೇವಲ 30 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹತ್ತು ಪಥಗಳ ಮೂಲಕ ಗಂಟೆಗೆ 80-100 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನೂರಾರು ವಾಹನಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕೇವಲ 30 ಮೀಟರ್ ಕಿರಿದಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭೀಕರವಾದ ‘ಫನೆಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್’ (Funnel Effect) ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ವಾಹನಗಳು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ರಸ್ತೆಯು ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಕಡಬಗೆರೆ ಕ್ರಾಸ್ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 200 ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಶುಭ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಂಕ್ಷನ್ ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರಿ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗಂಭೀರ ವಿನ್ಯಾಸ ದೋಷವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಿಡಿಎ ಈಗ ಕೆಲವು ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ :

ಎಂಎಆರ್ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಬರುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ 300 ಮೀಟರ್ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ನಂತರ ಬೈದರಹಳ್ಳಿ ಕಡೆಗೆ ಯು-ಟರ್ನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಂಚಾರ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಹನಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಸೀಗೇಹಳ್ಳಿ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ ಒಳ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಪಾಯಗಳಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡಬಗೆರೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಬಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಫ್ಲೈಓವರ್ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರೌಂಡ್‌ಅಬೌಟ್ (Rotary) ನಿರ್ಮಿಸದಿದ್ದರೆ ಈ ಜಾಗವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕುಖ್ಯಾತ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದಟ್ಟಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಲಿದೆ.

ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪುಗಳು

ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಈ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ರೈತರ ಮತ್ತು ಭೂಮಾಲೀಕರ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ಹಾಗೂ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಬಿಡಿಎ ಮೊದಲು 2008 ರ ಮೇ 21 ರಂದು ಈ ಬಡಾವಣೆಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು 4,814 ಎಕರೆ ಮತ್ತು 15 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನಿನ ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ 2010 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 18 ರಂದು ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 4,043 ಎಕರೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಜುಲೈ 11, 2014 ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಇಡೀ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಬಿಡಿಎ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತಿಮ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿರುವುದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಕಾಲಿಕ ಎಂಬುದು ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬಿಡಿಎ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಿಗೆ ತಳ್ಳಿ, ಬಿಡಿಎ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಇಡೀ ಬಡಾವಣೆಯ 4,043 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 600 ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನು ವಿವಾದದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಿಡಿಎಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು :

ನರ್ಸರಿ ಜಮೀನುಗಳು, ಗ್ರೀನ್ ಬೆಲ್ಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾಗಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಭೂಸ್ವಾಧೀನದಿಂದ ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಕೋರಿ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಬಿಡಿಎಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು 6 ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಂದಾಯ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು (Revenue Sites) ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಭಾರಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಅವರು ಬಿಡಿಎ ಸೈಟ್ ಹಂಚಿಕೆ ನಿಯಮಗಳು 1984 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 30×40 ಅಡಿಯ ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂಚಿಕೆ ದರದಲ್ಲೇ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಈ ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಭೂಮಿ ಹಸ್ತಾಂತರ ನಿಯಮ 1989 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 20×30 ಅಡಿಯ ನಿವೇಶನ ನೀಡಲು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಹೋರಾಟಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೀಕರ ರೈತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಮಗೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಸವಾಲುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪದ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ 1,777 ಎಕರೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ (KIADB) ಮುಂದಾದಾಗ ರೈತರು ಸುಮಾರು 1,198 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಧರಣಿ ನಡೆಸಿದರು. ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 72 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ರಾಗಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ತೋಟಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾಣ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಜುಲೈ 2025 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಈ ಇಡೀ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಭೂಮಿ ಪಡೆಯಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.

ಇದೇ ರೀತಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿಡದಿಯ ಬೈರಮಂಗಲ ಮತ್ತು ಕಂಚುಗಾರನಹಳ್ಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ 9,600 ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾದಾಗ ರೈತರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ರೈತರು ನಾಯಕರು ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ವಿಷ ಸೇವಿಸಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದ ಭೀಕರ ಘಟನೆಯೂ ನಡೆಯಿತು. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿ, ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಂ ಕಾರಂತ ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲೇ ಸಾವಿರಾರು ಸೈಟ್‌ಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಳಸದೆ ಖಾಲಿಯಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದಂಧೆಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದೇನೆಂದರೆ, ಬಿಡಿಎ ಎನ್ಪಿಕೆಎಲ್ ಮತ್ತು ಎಂಎಆರ್ ರಸ್ತೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಗ್ರಾಮೀಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀತಿಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿವೆ.

ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ಕೆ-ರೆರಾ (K-RERA) ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಡಿಎ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (ಕೆ-ರೆರಾ) ನೀಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪುಗಳು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆದಿವೆ. ಸೈಟ್ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿ ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದರೂ ರಸ್ತೆ, ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡದ ಬಿಡಿಎ ಆಡಳಿತ ಶಾಹಿಗೆ ರೆರಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಭಾರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದೆ.

ಈ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಸಮರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಜಯನಗರದ ನಿವಾಸಿ ಮೃದುಲಾ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ್ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ದೂರುಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಬಡಾವಣೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ 8 ರ ಸೆಕ್ಟರ್-ಬಿ ಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹96.87 ಲಕ್ಷ ಪೂರ್ಣ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಬಿಡಿಎ ಅವರಿಗೆ ಜೂನ್ 10, 2020 ರಂದು ಲೀಸ್-ಕಮ್-ಸೇಲ್ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಜೂನ್ 16, 2020 ರಂದು ಸ್ವಾಧೀನ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಕರ್ಯಗಳಾದ ರಸ್ತೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್‌ಗಳು, ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಬೀದಿದೀಪಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಧೀನ ಪತ್ರ ನೀಡಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಿಡಿಎ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ಅವರು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆ-ರೆರಾ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದರು.

ಬಿಡಿಎ ತಾನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ರೆರಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬಿಡಿಎ ಕೂಡ ರೆರಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಒಬ್ಬ ‘ಪ್ರವರ್ತಕ’ (Promoter) ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 2026 ರಂದು ಕೆ-ರೆರಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಕೇಶ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯ ಜಿ.ಆರ್. ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಪೀಠವು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪಾದ ‘ನ್ಯೂ ಟೆಕ್ ಪ್ರಮೋಟರ್ಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ’ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ರೆರಾ, ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ನಿವೇಶನದ ಸ್ವಾಧೀನ ಪತ್ರ ನೀಡುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲ, ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಲೀಕರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಕೆ-ರೆರಾ ನೀಡಿದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ :

ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಜೂನ್ 10, 2020 ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2026 ರವರೆಗಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡಿಎ ₹56.03 ಲಕ್ಷ ಬಡ್ಡಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು (SBI MCLR + 2% ದರದಲ್ಲಿ) 60 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಮೇ 2018 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗಿನ ವಿಳಂಬಕ್ಕಾಗಿ ₹22.46 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಅದೇ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಇದೇ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ರೆರಾ ಹೇಳಿದೆ.

ನಿಜವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಬಡಾವಣೆಯ ಕೆ-ರೆರಾ ನೋಂದಣಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2021 ರಂದೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದ್ದು, ಬಿಡಿಎ ಅದನ್ನು ನವೀಕರಿಸದೆ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿತ್ತು. ಈ ತೀರ್ಪು ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 27,000 ನಿವೇಶನದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಎ ತನಗಿಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವ ಧೋರಣೆಗೆ ಇತಿಶ್ರೀ ಹಾಡಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು: ಸ್ಕೈಡೆಕ್ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ

ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಎಂಎಆರ್ ರಸ್ತೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೇವಲ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನವೀನ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬಡಾವಣೆಯ ಕೊಮ್ಮಘಟ್ಟ ಬಳಿಯ 7ನೇ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ 250 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಬೃಹತ್ ಸ್ಕೈಡೆಕ್ (Skydeck) ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪಕ್ರಮದಡಿ ಸುಮಾರು ₹500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿರುವ ಈ ಸ್ಕೈ ಟವರ್ ದೆಹಲಿಯ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್‌ಗಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಎತ್ತರವಿರಲಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇಡೀ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ 360 ಡಿಗ್ರಿ ಸಮಗ್ರ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಜ್ಞಾನಭಾರತಿ ಆವರಣವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ತೊಂದರೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ 68 ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾಗವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಪೆರಿಫೆರಲ್ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆ-2 ರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಡಾವಣೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಬಿಡಿಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎನ್.ಎ. ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಆಯುಕ್ತ ಮಣಿವಣ್ಣನ್ ಅವರ ಸೂಚನೆ ಮೇರೆಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ವೇಗ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಆಂತರಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ 4ನೇ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಕಿರಿದಾದ 9 ಮೀಟರ್ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾಸಿಗಳ ಮನವಿ ಮೇರೆಗೆ 18 ಮೀಟರ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಿಡಿಎ ಮಂಡಳಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ, ಇದರಿಂದ 2,400 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿವೇಶನದಾರರಿಗೆ ಭಾರಿ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 9,899 ಎಲ್‌ಇಡಿ ಬೀದಿದೀಪಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯು ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ 9,082 ಬೀದಿದೀಪಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜೂನ್ 2026 ರೊಳಗೆ ಇಡೀ ಬಡಾವಣೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಜಗಮಗಿಸಲಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡಿಎ ಸೈಟ್‌ಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಂತರ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಲೀಸ್-ಕಮ್-ಸೇಲ್ ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಹರಾಜು ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಯಪತ್ರ (Absolute Sale Deed) ಸಿಗುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಎಂಎಆರ್ ರಸ್ತೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಸತಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಮೌಲ್ಯವು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಸಮಗ್ರ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯ

ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಧಮನಿ ರಸ್ತೆಯು (MAR) ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಸುದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಹತ್ವದ ಸಮನ್ವಯತೆಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಡಿಎ ಕೆಳಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು:

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಕಡಬಗೆರೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಲಿರುವ ಭೀಕರ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ 100 ಮೀಟರ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಗ್ರೇಡ್ ಸೆಪರೇಟರ್ ಅಥವಾ ಫ್ಲೈಓವರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ರಸ್ತೆ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಚರಂಡಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಾಗರಿಕ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಈ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾವೇರಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬಿಡಿಎ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಕಾಂ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ರಚಿಸಬೇಕು. ಈ ಮೂಲಕ, ಎಂಎಆರ್ ರಸ್ತೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಿಜವಾದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿ ಮಿಂಚಲಿದೆ.