Fuel Price Revision – ಇಂಧನ ದರ ಬದಲಾವಣೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ LPG ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವಿವರ
ಭಾರತೀಯ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು (Oil Marketing Companies – OMCs) ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IOCL), ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BPCL) ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (HPCL) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದರಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಿತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಒಂದನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಇಂಧನ ದರಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಯಾವುದೇ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತುರ್ತು ವಿದ್ಯಮಾನವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ನಿಗದಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ನಿಯಮಿತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳ ನೀತಿಯನ್ನು ತಳೆದಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಆತಿಥ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ 19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ (Commercial LPG) ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ದರವನ್ನು ನಗರವಾರು ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ₹62 ರಿಂದ ₹71.50 ವರೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವಾಯುಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿರುವ ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (Aviation Turbine Fuel – ATF) ದರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹16 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸತತ ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳೂ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುವ 14.2 ಕೆಜಿ ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ (Domestic LPG) ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದಸರಾ, ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಮಹಾಸಂಭ್ರಮ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಇಂಧನ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಈ ಏರಿಕೆಯು ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಪರೋಕ್ಷ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾರು ಇಂಧನ ದರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆ (VAT), ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳಿಂದ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಗಲುವ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ (Freight charges) ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ವೆಚ್ಚಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಫ್ ದರಗಳು ನಗರದಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರ ನಿಯಮಿತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತುಟ್ಟಿಯಾಗಿಸಿದೆ.
19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವು ₹62.50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿದ್ದ ₹2,747.50 ರಿಂದ ₹2,810 ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ. ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ₹63.50 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ₹2,701 ರಿಂದ ₹2,764.50 ಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ₹70 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ನೂತನ ದರವು ₹2,954 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಹಾನಗರ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ₹66.50 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ₹2,983 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವು ₹67 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿದ್ದ ₹2,831 ರಿಂದ ₹2,898 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಿಹಾರದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದರೆ ₹71.50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ₹3,100.50 ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಗಮ ಹಾಗೂ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ವೆಚ್ಚ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿರುವ ಲಡಾಖ್ನ ಲೇಹ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ₹64.50 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ದಾಖಲೆಯ ₹3,450 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
| ಪ್ರಮುಖ ನಗರ | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ದರ (₹) | ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರ ನೂತನ ದರ (₹) | ಒಟ್ಟು ನಿವ್ವಳ ಏರಿಕೆ (₹) |
| ನವದೆಹಲಿ | 2,747.50 | 2,810.00 | +62.50 |
| ಮುಂಬೈ | 2,701.00 | 2,764.50 | +63.50 |
| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ | 2,884.00 | 2,954.00 | +70.00 |
| ಚೆನ್ನೈ | 2,916.50 | 2,983.00 | +66.50 |
| ಬೆಂಗಳೂರು | 2,831.00 | 2,898.00 | +67.00 |
| ಹೈದರಾಬಾದ್ | 2,996.00 | 3,065.00 | +69.00 |
| ಲಕ್ನೋ | 2,870.00 | 2,932.50 | +62.50 |
| ಜೈಪುರ | 2,776.00 | 2,839.00 | +63.00 |
| ಪಟ್ನಾ | 3,029.00 | 3,100.50 | +71.50 |
| ತಿರುವನಂತಪುರಂ | 2,784.00 | 2,849.00 | +65.00 |
| ಲೇಹ್ | 3,385.50 | 3,450.00 | +64.50 |
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಆಂತರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳಿಂದ ಇರುವ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ವಿತರಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ದರ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದರವು ₹3,000 ಗಡಿ ದಾಟಿದೆ.
| ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆ / ನಗರ | 19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ (₹) | ಮಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆ (₹) | 14.2 ಕೆಜಿ ಗೃಹ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ (₹) |
| ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ / ಗ್ರಾಮಾಂತರ | 2,898.00 | +67.00 | 944.50 |
| ಮೈಸೂರು | 2,878.00 | +67.00 | 946.50 |
| ಮಂಗಳೂರು (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ) | 2,826.50 | +67.50 | 949.50 |
| ಉಡುಪಿ | 2,814.00 | +66.50 | 944.50 |
| ಬೆಳಗಾವಿ | 2,869.00 | +65.50 | 957.00 |
| ಬಳ್ಳಾರಿ | 2,942.00 | +68.00 | 962.00 |
| ಧಾರವಾಡ / ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ | 2,893.00 | +67.00 | 961.00 |
| ದಾವಣಗೆರೆ | 2,841.50 | +68.00 | 955.00 |
| ಶಿವಮೊಗ್ಗ | 2,841.50 | +68.00 | 955.00 |
| ಕಲಬುರಗಿ | 2,897.50 | +65.00 | 968.50 |
| ಬೀದರ್ | 3,097.50 | +70.00 | 1,013.50 |
ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ದರಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳ
ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವ ವಿಮಾನ ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಏವಿಯೇಷನ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಫ್ಯೂಯಲ್ (ATF) ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ಅಸಾಧಾರಣ ಹೆಚ್ಚಳ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುವ ಎಟಿಎಫ್ ದರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ₹16 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಳದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಟಿಎಫ್ ದರವು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ₹121 ರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ₹137 ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ.
ಕಿಲೋಲೀಟರ್ (Kilolitre – kl) ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಎಟಿಎಫ್ ದರವು ₹87,714.39 ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಲೀಟರ್ಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ₹96,816.58 ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ₹95,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಈ ಏರಿಕೆಯು ಸತತ ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳಿನ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ₹5 ಹಾಗೂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ₹6.28 (ಅಥವಾ ಶೇಕಡಾ 5.46) ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ಒಟ್ಟು ₹27.28 ರಷ್ಟು ಇಂಧನ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ 14.2 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್: ದರ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮತೋಲನ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಇಂಧನ ದರಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಳಸುವ 14.2 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಲು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಯವ್ಯಯದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಆಘಾತ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
| ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾನಗರ | 14.2 ಕೆಜಿ ಗೃಹ LPG ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ (₹) | ಮಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ |
|---|---|---|
| ನವದೆಹಲಿ | ₹942.00 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಮುಂಬೈ | ₹941.50 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ | ₹968.00 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಚೆನ್ನೈ | ₹957.50 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಬೆಂಗಳೂರು | ₹944.50 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಹೈದರಾಬಾದ್ | ₹994.00 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಜೈಪುರ | ₹945.50 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಲಕ್ನೋ | ₹979.50 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಪಟ್ನಾ | ₹1,031.50 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
| ಲೇಹ್ | ₹1,179.00 | ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ |
ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ದರವನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಾಸಿಕ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು, ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಅದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುಭೋಗದ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (PMUY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ₹300 ರಂತೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 12 ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳವರೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ನೇರ ಸಬ್ಸಿಡಿ (Direct Benefit Transfer) ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವು ₹642 ರಿಂದ ₹650 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳ (OMCs) ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಆಮದು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ, ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದಿರುವುದರಿಂದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರತಿ 14.2 ಕೆಜಿ ಗೃಹ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ಸರಿಸುಮಾರು ₹300 ರಷ್ಟು ಅಂಡರ್-ರಿಕವರಿ (Under-recovery ಅಥವಾ ನಷ್ಟ ಭರ್ತಿ ಕೊರತೆ) ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹530 ಕೋಟಿಗಳ ಸಂಚಿತ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಬಜೆಟ್ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಆದಾಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ಕ್ರಾಸ್-ಸಬ್ಸಿಡಿ (Cross-subsidisation) ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಿಂದ ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು (Biometric Aadhaar Authentication – BAA) ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಹೋಟೆಲ್, ಡಾಬಾ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಯಾರು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಈ ದೃಢೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅಂತಹ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ರಹಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಪೂರೈಸುವ ಅಥವಾ ಕೇವಲ 5 ಕೆಜಿ ಹಾಗೂ 10 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಸೀಮಿತವಾಗಿ ವಿತರಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಚಾಲಕಗಳು
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬಳಕೆಯ ಶೇಕಡಾ 85 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಬಳಕೆಯ ಶೇಕಡಾ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಆಮದಿನ ಮೂಲಕವೇ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಏರಿಳಿತವೂ ದೇಶೀಯ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ, ಋತುಮಾನ ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಾಲಕಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿವೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿರುವ ತೀವ್ರ ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಾದ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ (Strait of Hormuz) ಉಂಟಾಗಿರುವ ಭದ್ರತಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರ ವಿಮಾ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬುಟ್ಟಿ (Indian Crude Basket) ದರವು ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ $117.4 ರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ ನೆನಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಪೂರೈಕಾ ಆತಂಕಗಳು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾರ್ಜಿನ್ಗಳು (Refining crack spreads) ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಫ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಏರಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸೌದಿ ಅರಾಮ್ಕೊ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪ್ರೈಸ್ (Saudi Contract Price – CP) ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಅನಿಲಗಳ ಈ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡ ದರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಆಮದು ಸಮಾನತೆಯ ಬೆಲೆ (Import Parity Price – IPP) ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ದೇಶೀಯ ದರಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸಮೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು:
IPP=(Saudi CP×ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ದರ)+Ocean Freight+ವಿಮೆ+ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ+ಬಂದರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕ
ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿಡುವ ತಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ (Winter heating demand) ಎಲ್ಪಿಜಿ ಬಳಕೆಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ಋತುಮಾನದ ಬೇಡಿಕೆಯು ಸೌದಿ ಸಿಪಿ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತವು ಆಮದು ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೈಲ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಡಾಲರ್ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲೇ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದರಿಂದ, ರೂಪಾಯಿ ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಂಡಾಗ ದೇಶೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನ ಖರೀದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಫ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಂಡ್ಫಾಲ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು (Windfall tax) ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ, ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಸಂಚಿತ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಎಟಿಎಫ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.
ಆರು ತಿಂಗಳ ದರ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಏರಿಳಿತಗಳ ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕಳೆದ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ (ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ವರೆಗೆ) ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಇಂಧನ ದರಗಳ ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಷದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಜೂನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ದರಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದವು. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ₹1,740.50 ರಷ್ಟಿದ್ದ 19 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವು ಜೂನ್ ವೇಳೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹1,373 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ದಾಖಲೆಯ ₹3,113.50 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ₹3,150 ರಿಂದ ₹3,198 ರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಾಗ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದ್ದವು. ಜುಲೈ 1 ರಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವನ್ನು ₹183.50 ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಆಗಸ್ಟ್ 1 ರಂದು ಪುನಃ ₹192 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕಡಿತ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹375.50 ರಿಂದ ₹380 ರಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ನಿರಾಳತೆ ತಂದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈ ಇಳಿಕೆಯ ಹಂತವು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತೆ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ₹9.50 ರಷ್ಟು ಸಾಧಾರಣ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಇದೀಗ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ₹62.50 ರಿಂದ ₹71.50 ರಷ್ಟು ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ ಕಾಣುವ ಮೂಲಕ ಬೆಲೆಗಳು ಪುನಃ ₹2,800 ರಿಂದ ₹3,100 ರ ಗಡಿಯತ್ತ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್) ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ₹72 ರಿಂದ ₹81 ರಷ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ದರವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿಯಂತೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುಗತಿಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ₹5, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ₹6.28 ಹಾಗೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ₹16 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಬಿಲ್ ಸತತ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವು ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಜೂನ್ ನಡುವೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ₹89 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾದ ನಂತರ, ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ₹942 ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ₹944.50 ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
| ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ತಿಂಗಳು | 19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಬದಲಾವಣೆ (ದೆಹಲಿ) | 19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ (ದೆಹಲಿ) (₹) | ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ಬದಲಾವಣೆ (ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ) | 14.2 ಕೆಜಿ ಗೃಹ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸ್ಥಿತಿ (ದೆಹಲಿ) (₹) |
| ಮೇ | ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದತ್ತ ಏರಿಕೆ | ~3,067.00 | ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅನುಗುಣ | ₹89 ಒಟ್ಟು ಏರಿಕೆಯ ಹಂತ |
| ಜೂನ್ | ಗರಿಷ್ಠ ಏರಿಕೆ (+₹46 ರಿಂದ ₹115) | 3,113.50 (ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟ) | ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆ | ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ |
| ಜುಲೈ | ಭಾರಿ ಕಡಿತ (-₹183.50) | 2,930.00 | ಇಳಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ | 942.00 (ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ) |
| ಆಗಸ್ಟ್ | ಪುನಃ ಭಾರಿ ಕಡಿತ (-₹192.00) | 2,738.00 | +₹5.00 ಏರಿಕೆ | 942.00 (ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ) |
| ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ | ಸಾಧಾರಣ ಏರಿಕೆ (+₹9.50) | 2,747.50 | +₹6.28 ಏರಿಕೆ (+5.46%) | 942.00 (ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ) |
| ಅಕ್ಟೋಬರ್ | ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ (+₹62.50) | 2,810.00 | +₹16.00 ಏರಿಕೆ (₹137 ಕ್ಕೆ) | 942.00 (ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ) |
ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ (HoReCa) ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ಏರಿಕೆಯು ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಕೆಫೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ (Hotels, Restaurants, Catering – HoReCa) ವಲಯದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಡುಗೆ ಅನಿಲವು ಆತಿಥ್ಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ದರ ಏರಿಕೆಯು ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕದಡಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಋತು ಮತ್ತು ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಕಾಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಉತ್ತುಂಗದ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಶೇಕಡಾ 30 ರಿಂದ 50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ದಿನಕ್ಕೆ 2 ರಿಂದ 4 ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ 10 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ₹67 ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿರುವುದು ಮಧ್ಯಮ ಹೋಟೆಲ್ ಒಂದರ ಮಾಸಿಕ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ₹5,000 ದಿಂದ ₹10,000 ದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಘಟಕಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ₹25,000 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಜೊತೆಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಈರುಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆಗಳೂ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದ ಏಕಕಾಲೀನ ಒತ್ತಡವು ಹೋಟೆಲ್ಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾರ್ಜಿನ್ಗಳನ್ನು (Operating profit margins) ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಹೋಟೆಲ್ಗಳ ಸಂಘ (Karnataka State Hotels Association – KSHA) ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಹೋಟೆಲ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (BBHA), ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗಳು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ 18 ರಷ್ಟು ಜಿಎಸ್ಟಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಶೇಕಡಾ 5 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿವೆ. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹350 ರಿಂದ ₹400 ರಷ್ಟು ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಜೀವದಾನ ಸಿಗಲಿದೆ ಎಂದು ಸಂಘವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಖರೀದಿಸುವ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ₹300 ರಿಂದ ₹350 ರಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳ ದರಗಳನ್ನು ಶೇಕಡಾ 5 ರಿಂದ 10 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವುದು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ದರ್ಶಿನಿಗಳು, ಬೀದಿಬದಿಯ ಚಹಾ ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ತಳ್ಳುವ ಗಾಡಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ. ದೊಡ್ಡ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಮೆನು ದರಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ₹10 ಕ್ಕೆ ಚಹಾ ಅಥವಾ ₹30 ಕ್ಕೆ ತಿಂಡಿ ಮಾರುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬೆಲೆ ಏರಿಸಿದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆತಂಕ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿದ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಲ್ಪ ಲಾಭದಲ್ಲೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಉಳಿವಿಗೆ ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೈಪ್ಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ (PNG) ಸಂಪರ್ಕವು ಎಲ್ಲಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗದ ಕಾರಣ, ಈ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ದುಬಾರಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ₹16 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ರಂಗಕ್ಕೆ (Aviation Sector) ತೀವ್ರ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಇಂಡಿಗೋ, ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಸ್ಪೈಸ್ಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಏರ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವಿಮಾನ ಇಂಧನವೊಂದೇ ಶೇಕಡಾ 35 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ಬೆಲೆಯ ಸಣ್ಣ ಏರಿಳಿತವೂ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಟಿಎಫ್ ದರವು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ₹121 ರಿಂದ ₹137 ಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 13 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾಸಿಕ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಸತತ ಏರಿಕೆಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಬಂದಿರುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ವರೆಗಿನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯಾಣದ ಉತ್ತುಂಗದ ಕಾಲವಾಗಿದೆ (Peak Holiday Season). ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ಛತ್ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ರಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟಿಕೆಟ್ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಂಧನ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ (Fuel surcharge) ವಿಧಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಆಧಾರಿತ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ (Dynamic pricing) ಮೂಲಕ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದ ಬುಕಿಂಗ್ ದರಗಳನ್ನು ಶೇಕಡಾ 15 ರಿಂದ 25 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು-ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ-ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು-ಪಟ್ನಾದಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟಣೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್ ದರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುವ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೂ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ಪರೋಕ್ಷ ಹಣದುಬ್ಬರ
ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ₹942 ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ₹944.50 ನಲ್ಲೇ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮೇಲ್ನೋಟದ ತರ್ಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಸರಣಿ ಪರಿಣಾಮಗಳ (Cascading Effect) ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಪರೋಕ್ಷ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಫ್ ದರ ಏರಿಕೆಯು ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕಕ್ಕೆ (Consumer Price Index – CPI) ಹೇಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು ಕಾಫಿ, ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಊಟದ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ, ಸಿಪಿಐ ಹಣದುಬ್ಬರ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ “ಹೊರಗಿನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳು” (Food away from home) ವಿಭಾಗದ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ತಕ್ಷಣವೇ ಏರುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಖರೀದಿಸುವ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಬೇಕರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ವೆಚ್ಚ ಅಧಿಕಗೊಂಡು ಅವುಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ವಿಮಾನ ಇಂಧನ ದರ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟಿಕೆಟ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆಯಾಗುವ ತುರ್ತು ಕಾರ್ಗೋ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪಾರ್ಸಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಹೂವುಗಳಂತಹ ಶೀಘ್ರ ಕೊಳೆಯುವ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಟ್ಟೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹೋಟೆಲ್ ಊಟ, ಹಬ್ಬದ ತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ದುಬಾರಿಯಾದಾಗ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬಜೆಟ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ದೈನಂದಿನ ಅನುಭೋಗಕ್ಕೇ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವೇಚನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು (Discretionary spending) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಗೃಹ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗದಿದ್ದರೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಂಧನಗಳ ದುಬಾರಿತನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ಸರಣಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಕೋರ್ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು (Core inflation) ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡುವ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ (RBI) ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲದು.
ರಚನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ನೀತಿ ಪರಿಹಾರಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೆಲವು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ ಹಾಗೂ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಟ್ (VAT) ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದಾಗಿ ಆತಿಥ್ಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ಪುಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ (Input Tax Credit – ITC) ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ಮತ್ತು ಎಲ್ಪಿಜಿಯನ್ನು ಜಿಎಸ್ಟಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದರೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪದ ತೆರಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಮೇಲಿನ ಜಿಎಸ್ಟಿಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 18 ರಿಂದ 5 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ಯಮದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಸಿಲಿಂಡರ್ ಆಧಾರಿತ ಎಲ್ಪಿಜಿ ವಿತರಣೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುವ ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ (CGD) ಮತ್ತು ಪೈಪ್ಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ (PNG) ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಿತವ್ಯಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎನ್ಜಿ ದರ ಪ್ರತಿ ಎಸ್ಸಿಎಮ್ಗೆ ₹49.59 ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ₹53 ರಷ್ಟಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಹೋಟೆಲ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪಿಎನ್ಜಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ದುಬಾರಿ 19 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾದರೆ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 20 ರಿಂದ 30 ರಷ್ಟು ಉಳಿತಾಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದ್ದು, ಆಹಾರ ದರಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೀಸಲು (Strategic Petroleum Reserves) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಇಂಧನ ದರಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳ ನಿಯಮಿತ ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಯುದ್ಧ ಭೀತಿ ಹಾಗೂ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕುಸಿತವು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ 14.2 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಯವ್ಯಯಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ಸುಮಾರು ₹300 ರ ಅಂಡರ್-ರಿಕವರಿ ನಷ್ಟವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಿತ್ತೀಯ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, 19 ಕೆಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ₹67 ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ₹62.50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಇಂಧನವು ಲೀಟರ್ಗೆ ₹16 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಆಹಾರ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವೆಚ್ಚಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆಯೇ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಮೇಲೂ ಪರೋಕ್ಷ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಚೇತರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡಲು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಅನಿಲ ಜಾಲದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆಯಂತಹ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ
Half Helmet Ban – ಹಾಫ್ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ಗಳ ನಿಷೇಧ, ಶಿರೋಭಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳು
Hubballi Dharwad GIS Mapping – ಮನೆ-ಮನೆ GIS ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್, ಡ್ರೋನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆ
Karnataka Dasara Holidays – ಶಾಲೆಗಳ ದಸರಾ ರಜೆ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಜಾ ದಿನಗಳ ಮಾಹಿತಿ
Fake RC Car Scam – ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಆರ್ಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸಾಲದ ಕಾರುಗಳ ಮಾರಾಟ ಜಾಲ ಪತ್ತೆ
KSRTC WhatsApp Ticketing – ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು Avataar 2.0 ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್ಗಳು
| ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |
| ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |
2 thoughts on “Fuel Price Revision – ವಾಣಿಜ್ಯ LPG, ವಿಮಾನ ಇಂಧನ ದರ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ”