Telegram Join My Telegram WhatsApp Join My WhatsApp Instagram Follow on Instagram

Tier-2 Incubation Centers – ಮೈಸೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು

Tier-2 Incubation Centers – ಕರ್ನಾಟಕದ ಟಿಯರ್-2 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಹಬ್‌ಗಳು

Tier-2 Incubation Centers: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹೊಸ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಾತ್ರಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದ ಟೈರ್-2 ನಗರಗಳಾದ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದಲೂ ಹೌದು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನೂತನ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ನೀತಿ 2025-2030 ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅವುಗಳದ್ದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರವು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ (Cyber Security) ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ (ESDM) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡವು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Agri-Tech), ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ಕ್ಲಸ್ಟರ್: ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಹಬ್

ಮೈಸೂರು ನಗರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಐಟಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದು, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ನಗರವೊಂದರಿಂದಲೇ ಸುಮಾರು 10 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸೈಬರ್‌ವರ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್: ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು

ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್‌ವರ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೈಸೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IISc) ಸೈನ್ಸ್, ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (FSID) ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಪ್ಯಾಂಥರನ್ (Pantherun) ಜೊತೆಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಈ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸೈಬರ್ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಕೇಂದ್ರವು 2026ರ ಆರಂಭದಿಂದ ಎರಡು ನಾಲ್ಕು ಆಯ್ದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡದೆ, ಅವುಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ (Technical Validation), ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಲಭ್ಯತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಡೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೈಬರ್‌ವರ್ಸ್ ಒದಗಿಸುವ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಕೆಳಗಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೆಸರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ಗುರಿ
ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪೆನೆಟ್ರೇಶನ್ ಟೆಸ್ಟರ್ (CPT) ವಲ್ನರಬಿಲಿಟಿ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್, ಪೆನೆಟ್ರೇಶನ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ (VAPT) ಉದ್ಯಮದ ಸುರಕ್ಷತಾ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ತಜ್ಞರ ತಯಾರಿಕೆ
ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬಗ್ ಬೌಂಟಿ ರಿಸರ್ಚರ್ (CBBR) ಸುರಕ್ಷತಾ ದೋಷಗಳ ವರದಿ, ನೈತಿಕ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ನೈತಿಕ ತಜ್ಞರ ನಿಯೋಜನೆ
ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮೆಟಾಸ್ಪ್ಲೋಯಿಟ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿ, ಪೇಲೋಡ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಗಣಕಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆ
ಐಒಟಿ (IoT) ಸುರಕ್ಷತೆ ಶೋಡಾನ್ (Shodan), ಸೆನ್ಸಿಸ್ (Censys) ಟೂಲ್ಸ್ ಬಳಕೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಾಧನಗಳ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ

ಸೈಬರ್‌ವರ್ಸ್‌ನ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮೈಸೂರನ್ನು ಸೈಬರ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.

ಲಹರಿ ಇಎಸ್‌ಡಿಎಂ ಕ್ಲಸ್ಟರ್: ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಕೇಂದ್ರ

ಮೈಸೂರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಲಹರಿ (Lahari) ಕೇಂದ್ರವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ (ESDM) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ (PPP) ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಲಹರಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಸೇವಾ ವಿಭಾಗ ವಿವರಣೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
EMI/EMC ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಅಂಗೀಕಾರ
ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಲ್ಯಾಬ್ ಉಷ್ಣಾಂಶ, ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಅನಾಲಿಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅನಾಲಿಜರ್‌ಗಳು ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಬಗ್ಗಿಂಗ್
ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳ ಪರಿಚಯ

ಲಹರಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ ತಾಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲಿರುವ 22,900 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಫ್ಯಾಬ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗೆ ಈ ಕೇಂದ್ರವು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಿದೆ.

ಎಸ್‌ಜೆಸಿಇ-ಸ್ಟೆಪ್ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಟಿಬಿಐ 

ಮೈಸೂರಿನ ಜೆಎಸ್ಎಸ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಎಸ್‌ಜೆಸಿಇ-ಸ್ಟೆಪ್ (SJCE-STEP) 1987 ರಿಂದಲೂ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಇದುವರೆಗೆ 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದು, NIDHI-PRAYAS ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯಕಾರರಿಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಐಟಿ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಡೊಮೇನ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿವೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಜಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (GSSSTBIF) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ (DST) ₹3.75 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮತೋಲಿತ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಕ್ಲಸ್ಟರ್: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರ

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡದ ಅವಳಿ ನಗರಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ದೇಶಪಾಂಡೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ಸ್ : ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ವೇದಿಕೆ

ಡಾ. ಗುರುರಾಜ್ ಮತ್ತು ಜೈಶ್ರೀ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇವರ ‘ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಕ್ಸ್’ ಮಾದರಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ದೇಶಪಾಂಡೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ಫಿನಿಟಿ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ (Infinity Innovation Labs) ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಪ್ರೊಟೊಟೈಪಿಂಗ್‌ಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ವಿವರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವಿಭಾಗ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ CNC ಯಂತ್ರಗಳು, ಲೇಸರ್ ಕಟಿಂಗ್, ವೆಲ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್ ಟೂಲ್ಸ್
ESDM / PCB ಲ್ಯಾಬ್ 2,700 ಚ.ಅಡಿ Fuji SMT ಲೈನ್, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಕಂಪನ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಗಳು
3D ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ 1,500 ಚ.ಅಡಿ FDM, SLA, ಮತ್ತು SLS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಿಂಟರ್‌ಗಳು
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ 1,500 ಚ.ಅಡಿ ಆಸಿಲ್ಲೋಸ್ಕೋಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು

ದೇಶಪಾಂಡೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ಸ್ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಬೆಳೆದ ನ್ಯಾನೋಪಿಕ್ಸ್ (NanoPix) ಕಂಪನಿಯು ಗೋಡಂಬಿ ಗ್ರೇಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 1,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ರೈತರ ಆದಾಯವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ‘소니ಕ್ ಲ್ಯಾಂಬ್’ (Sonic Lamb) ಎಂಬ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸಬ್‌ವೂಫರ್ ಹೆಡ್‌ಫೋನ್ ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಯು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಕೆಎಲ್‌ಇ ಸಿಟಿಐಇ : ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಔದ್ಯಮಿಕ ಸೇತುವೆ

ಕೆಎಲ್‌ಇ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೆನ್ಯೂರ್‌ಶಿಪ್ (CTIE) ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ನಡುವೆ ಬಲವಾದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. 45,000 ಚದರ ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಈ ಕೇಂದ್ರವು 185 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ₹26 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.

ಈ ಕೇಂದ್ರವು ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಬಿವಿಬಿ’ (Make in BVB) ಎಂಬ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್ (STAR) ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಐಪಿ (IP) ಫೆಸಿಲಿಟೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಐಮೆರಿಟ್ (iMerit) ನಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪಕ್ವವಾದ ಉದ್ಯಮ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ನೂತನ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತೇಜಕಗಳು (2025-2030)

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು 2025-2030ರ ಅವಧಿಗೆ ₹518.27 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೂತನ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಮೈಸೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ಹೊಸ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳು

ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹೀಗಿದೆ:

ಉತ್ತೇಜಕದ ವಿಧ ಸೌಲಭ್ಯದ ವಿವರ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಿತಿ
ಬಾಡಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿ ಕಚೇರಿ ಬಾಡಿಗೆಯ ಮೇಲೆ 50% ರಿಯಾಯಿತಿ ಗರಿಷ್ಠ ₹2 ಕೋಟಿವರೆಗೆ
ವಿದ್ಯುತ್ ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸುಂಕದ ಮೇಲೆ 100% ವಿನಾಯಿತಿ 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ
ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) R&D ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ 40% ಮರುಪಾವತಿ ಗರಿಷ್ಠ ₹50 ಕೋಟಿವರೆಗೆ
ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಭತ್ಯೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ಭತ್ಯೆ ಪ್ರತಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ₹50,000
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ರಿಯಾಯಿತಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಿಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ 25% ಮರುಪಾವತಿ ಗರಿಷ್ಠ ₹12 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ
ಪೇಟೆಂಟ್ ಮರುಪಾವತಿ ಪೇಟೆಂಟ್ ಫೈಲಿಂಗ್ ವೆಚ್ಚದ ಮರುಪಾವತಿ ದೇಶೀಯ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗೆ ₹2 ಲಕ್ಷ, ವಿದೇಶಿ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ

ಬಜೆಟ್ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದಂತೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಓನಿಕ್ಸ್ (KEONICS) ಮೂಲಕ ‘ಲೀಪ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್’ (LEAP Labs) ಎಂಬ ಪ್ಲಗ್-ಅಂಡ್-ಪ್ಲೇ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (GCC) ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹೊಸ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸೀಡ್ ಫಂಡ್ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಅವಕಾಶಗಳು

ಸರ್ಕಾರವು ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ₹75 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ‘ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಸೀಡ್ ಫಂಡ್’ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಧಿಯು ಆಯ್ದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ₹25 ಕೋಟಿಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳಿಗರು ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ‘ELEVATE NxT’ ಎಂಬ ₹150 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅನುದಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಐ, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ₹1 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಲಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವ 

ಈ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಭಾಗದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಥವಾ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಐಮೆರಿಟ್ (iMerit) ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ 600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಜಾ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ (HGS) ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ 400 ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಿರುವುದು ಈ ವಲಸೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ‘ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬೀಚ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ lateral ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿವೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರಿ

ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ 1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗುರಿಗೆ ತನ್ನಿಂದ 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರವು ಈ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಐಟಿ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಲಯವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ (EMC) ಮೂಲಕ ₹300 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿವೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಸೈಬರ್‌ವರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಹರಿ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಭಾರತದ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಎಲ್‌ಇ ಸಿಟಿಐಇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾದರಿಯಾಗಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ 2025-2030ರ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ತೇಜಕಗಳು ಈ ನಗರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳದ್ದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಬ್‌ಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿವೆ.

Salary Account Benefits – ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಲರಿ ಖಾತೆಗಳ ಮಹತ್ವ

Rapido Pink Bike Taxi – ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಹೊಸ ಸಾರಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ

KBOCWWB Welfare Schemes – ಕರ್ನಾಟಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು

DIY Solar Charger – ಕೇವಲ ₹150 ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸೋಲಾರ್ ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜರ್ ತಯಾರಿಸಿ!

ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಗ್ರೂಪ್ CLICK HERE
ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್ CLICK HERE

Leave a Comment