Malnad Frog Conservation – ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ

Malnad Frog Conservation – ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ, ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಉಭಯವಾಸಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜೀವಪರಿಸರ ಆಡಳಿತವು ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ ಅಥವಾ ಘೇಂಡಾಮೃಗದಂತಹ ಆಕರ್ಷಕ ಬೃಹತ್ ಸಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ವಿನೂತನ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಅತಿ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ‘ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ಟೋಡ್’ (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: Pedostibes tuberculosus), ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆ’ ಅಥವಾ ‘ಪೇಟು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜೀವಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ‘ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿ’ (State Amphibian) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೂಲಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉಭಯವಾಸಿಯೊಂದನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರತೀಕವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಗೌರವವಾಗಿರದೆ, ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಕ್ಯಾನೋಪಿ (ಮರದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ) ಮತ್ತು ಜಲಪರಿಸರದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ‘ಜೈವಿಕ ಸೂಚಕ’ (Bioindicator) ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನೀತಿಪರ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿಯು ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಶ್ರವಣ ನಾದ, ಮುಂಗಾರು-ಪೂರ್ವ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಹಂಚಿಕೆ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾತ್ರ, ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನವಜನ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆಯ ರಾಜಕೀಯ-ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅರಣ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವಿಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲಾಖೆಯು 2026 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27 ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ಕಡತಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿಯಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿತು. ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ (PCCF – Wildlife) ಕುಮಾರ್ ಪುಷ್ಕರ್ ಅವರ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಮುಖ ನಿಯತಾಂಕ	ವಿವರಣೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು	ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ಟೋಡ್ / ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆ / ಪೇಟು
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು	Pedostibes tuberculosus Günther, 1876
ವರ್ಗೀಕರಣದ ಸ್ಥಾನಮಾನ	ಗಣ: ಅನೂರಾ (Anura), ಕುಟುಂಬ: ಬ್ಯುಫೋನಿಡೆ (Bufonidae)
ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆಯ ದಿನಾಂಕ	27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ	ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಥಮ ರಾಜ್ಯ
ಕಾನೂನು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ	ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆ 1972, ಅನುಸೂಚಿ II (Schedule II)
ಜಾಗತಿಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ	ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ (Endemic) ಪ್ರಭೇದ

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮೇ 2026 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿಯು ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಏಷ್ಯನ್ ಜೇನುನೊಣವನ್ನು (Apis cerana) ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಜೇನುನೊಣವನ್ನಾಗಿಯೂ ಘೋಷಿಸಲು ತತ್ವಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತ್ತು. ನಂತರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27 ರಂದು ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆಗೆ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯವು ಭೂಗತವಾಗಿ ಜೀವಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಮಹಾಬಲಿ ಕಪ್ಪೆ ಅಥವಾ ಪರ್ಪಲ್ ಫ್ರಾಗ್ (Nasikabatrachus sahyadrensis) ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತ್ತಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಶಾಸನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ‘ಫ್ಲ್ಯಾಗ್‌ಶಿಪ್ ಪ್ರಭೇದ’ಗಳನ್ನಾಗಿ (Flagship species) ಬಳಸುವ ಈ ಮಾದರಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಶತಮಾನದ ನಿಗೂಢತೆ

ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ಟೋಡ್ ಪ್ರಭೇದದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. 1876 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಸಿ. ಎಲ್. ಜಿ. ಗಂಥರ್ (Albert Günther) ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಈ ಮಾದರಿಯು ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ಟೋಡ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಆದರೆ, 1876 ರ ಮೂಲ ದಾಖಲಾತಿಯ ನಂತರ ಸತತ 105 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಜೀವಿಯು ವಿಜ್ಞಾನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಗೋಚರವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಅಥವಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹರ್ಪಿಟಾಲಜಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ (ಉಭಯವಾಸಿ ಸಂಶೋಧಕರು) ಇದರ ಯಾವುದೇ ಜೀವಂತ ಮಾದರಿಗಳು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ತೀವ್ರ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದೇ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಶಂಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1980 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಪೊನ್ಮುಡಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಜೀವಿಯ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪುನಃ ದೃಢಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶತಮಾನದ ಅಜ್ಞಾತಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಎಳೆದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಧಿಕೃತ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು 2005 ರವರೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 2005 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IISc) ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಡಾ. ಕೆ. ವಿ. ಗುರುರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊ. ಟಿ. ವಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಅವರ ತಂಡವು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶರಾವತಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಮರುಶೋಧಿಸಿ, ಅದರ ಧ್ವನಿ ನಮೂನೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ವಿವರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು. ಈ ಮರುಶೋಧನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯವಾಸಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೊಸ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿತು.

ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ, ಫೈಲೋಜನೆಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ

ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯು ಅನೂರಾ (Anura) ಗಣದ ಬ್ಯುಫೋನಿಡೆ (Bufonidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಬ್ಯುಫೋನಿಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕಪ್ಪೆಗಳು (True Toads) ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಒಣ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೆಲಚರ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಬದುಕನ್ನು ತೊರೆದು ದಟ್ಟ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ವೃಕ್ಷವಾಸಿ (Arboreal) ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಟೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗೀಕರಣ ಹಂತ	ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು	ವಿವರಣೆ
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (Kingdom)	ಅನಿಮೇಲಿಯಾ (Animalia)	ಬಹುಕೋಶೀಯ ಯುಕ್ಯಾರಿಯೋಟಿಕ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ವಿಭಾಗ (Phylum)	ಕಾರ್ಡೇಟಾ (Chordata)	ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿಗಳು
ವರ್ಗ (Class)	ಆಂಫಿಬಿಯಾ (Amphibia)	ಜಲ ಮತ್ತು ನೆಲ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಉಭಯವಾಸಿಗಳು
ಗಣ (Order)	ಅನೂರಾ (Anura)	ಬಾಲವಿಲ್ಲದ ಕಪ್ಪೆಗಳ ವರ್ಗ
ಕುಟುಂಬ (Family)	ಬ್ಯುಫೋನಿಡೆ (Bufonidae)	ಟೋಡ್ ಕುಟುಂಬ
ಕುಲ (Genus)	ಪೆಡೋಸ್ಟಿಬಿಸ್ (Pedostibes Günther, 1876)	ಏಷ್ಯನ್ ಮರಗಪ್ಪೆಗಳ ಕುಲ
ಪ್ರಭೇದ (Species)	ಪಿ. ಟ್ಯೂಬರ್ಕುಲೋಸಸ್ (Pedostibes tuberculosus)	ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆ

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪೆಡೋಸ್ಟಿಬಿಸ್ ಕುಲವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದ್ದ (allopatric) ಐದು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿದ್ದ P. tuberculosus ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಗಾರೋ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿದ್ದ P. kempi ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲದೆ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೋ ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ P. hosii, P. rugosus, ಮತ್ತು P. everetti ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇದೇ ಕುಲದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಂತರವು ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತ್ತು.

2016 ರಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಕಿನ್ ಆನ್ ಚಾನ್, ಎಲ್. ಲೀ ಗ್ರಿಸ್ಮರ್, ಅನಿಲ್ ಜಕಾರಿಯಾ, ರೇಫ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ ಕುರಿಯನ್ ಅಬ್ರಹಾಂ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಆಣ್ವಿಕ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ (Molecular Phylogenetics) ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಮರು-ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮರಗಪ್ಪೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮರಗಪ್ಪೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಶೇಕಡಾ 13 ರಿಂದ 14 ರಷ್ಟು ತಳಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವೆರಡೂ ಪಾಲೈಫೈಲೆಟಿಕ್ (Polyphyletic – ವಿಭಿನ್ನ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕವಲುಗಳು) ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪೆಡೋಸ್ಟಿಬಿಸ್ ಕುಲವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಲಗಳಾದ ಅಡೆನೋಮಸ್ (Adenomus), ಕ್ಸಾಂಥೋಫ್ರೈನ್ (Xanthophryne) ಮತ್ತು ದತ್ತಾಫ್ರೈನಸ್ (Duttaphrynus) ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನಿಕಟ ರಕ್ತಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನದಿ ಕಪ್ಪೆಯಾದ ಫ್ರೈನಾಯ್ಡಿಸ್ (Phrynoidis) ಗುಂಪಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದವು.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪೆಡೋಸ್ಟಿಬಿಸ್ ಕುಲದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ರೆಂಟಾಪಿಯಾ (Rentapia) ಎಂಬ ನೂತನ ಕುಲಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗಂಥರ್ ಅವರು 1876 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮೂಲ ಮಾದರಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದರಿಂದ (P. tuberculosus), ಪೆಡೋಸ್ಟಿಬಿಸ್ ಎಂಬ ಕುಲನಾಮವು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೆಡೋಸ್ಟಿಬಿಸ್ ಕುಲವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಏಕರೂಪಿ ಕುಲ’ (Monotypic Genus) ವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಜೀವಂತ ಪ್ರಭೇದವೇ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಯು ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಏಕೈಕ ವಂಶವಾಹಿ ಕೊಂಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

‘ಟ್ಯೂಬರ್ಕುಲೋಸಸ್’ ಎಂಬ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವು ಇದರ ಬೆನ್ನಿನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿರುವ ಗಂಟುಗಳು ಅಥವಾ ಗುಳ್ಳೆಗಳಂತಹ ಗ್ರಂಥಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು (Tubercles) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲದ ಮುನ್ನ ಲೋಹದ ಗಂಟೆಯ ನಾದದಂತೆ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಶಾರೀರಿಕ ಅಂಗರಚನೆ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷವಾಸಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ರೂಪಾಂತರಗಳು

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ, ತೆಳ್ಳನೆಯ ಹಾಗೂ ಚುರುಕಾದ ದೇಹರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಡಿದಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಲು ಮತ್ತು ಮಳೆಕಾಡಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಾರುವ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಇದರ ಶರೀರವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಗುದದ್ವಾರದವರೆಗೆ (Snout-Vent Length – SVL) ಸುಮಾರು 3.5 ರಿಂದ 3.8 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಗಂಡಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 3.85 ರಿಂದ 4.7 ಸೆಂ.ಮೀ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪತೆಯು (Sexual dimorphism) ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಯು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊರಲು ಪೂರಕವಾದ ಶಾರೀರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.

ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಮರವೇರುವ ಬೆರಳು ತಟ್ಟೆಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ 

ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗರಚನಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅದರ ಮುಂಗಾಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಲಿನ ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಗಲವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ತಟ್ಟೆಗಳಂತಹ ರಚನೆಗಳು (Truncated discs). ಈ ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಪಿಥೀಲಿಯಲ್ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಿಗುಟು ದ್ರವವನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರವವು ಮಳೆಕಾಡಿನ ನಯವಾದ ಎಲೆಗಳು, ಪಾಚಿಗಟ್ಟಿದ ಮರದ ತೊಗಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಬವಾದ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಸೆಳೆತವನ್ನು (surface tension) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಲ್ಲರಿ ಬಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಪ್ಪೆಗಳು ನೀರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾದ ಕಡಿದಾದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೂ ಜಾರದಂತೆ ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಓಡಾಡಬಲ್ಲವು.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆ 

ಮಳೆಕಾಡಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲಿರುವ ಕಂದು-ಬೂದು ಬಣ್ಣವು ಮರದ ಒಣ ತೊಗಟೆ, ಲೈಕನ್ ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಎಲೆ ಕಸದ ರಾಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ (Cryptic coloration).

ಇದರ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗವು ಗಾಢವಾದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಣ್ಣಿನ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಭುಜ ಮತ್ತು ಮುಂಗಾಲಿನ ಕಂಕುಳಿನವರೆಗೆ (Axil) ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ತಿಳಿ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಯೊಂದು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸೊಂಟದ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ (Lumbar region) ಉದ್ದವಾದ ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಉದರದ ಕೆಳಭಾಗವು ತಿಳಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕಂದು ಕಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪೆಯು ಚಲಿಸದೆ ಮರದ ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಾಗ, ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಅದರ ಶರೀರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ, ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಗಂಟಲಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಬ್‌ಗುಲಾರ್ ಧ್ವನಿ ಚೀಲವನ್ನು (subgular vocal sac) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಹೊರಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಊದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಜೈವಿಕ ಶ್ರವಣವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಸಂವಹನ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆಗಳ ಭೋರ್ಗರೆತ, ಜಲಪಾತಗಳ ಸದ್ದು ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಕೀಟಗಳ ಶಬ್ದದ ನಡುವೆ ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸರ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯು ವಿಕಸನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೈವಿಕ ಶ್ರವಣ ನಾದವು (Bioacoustics) ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರವಣ ನಿಯತಾಂಕ	ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯ	ಪರಿಸರೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ
ಧ್ವನಿಯ ಸ್ವರೂಪ	ಲೋಹದ ಸಣ್ಣ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸಿದಂತಹ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿಯ ಚಿಲಿಪಿಲಿಯಂತಹ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನಾದ (“shirrrr shirr shirr”)	ದಟ್ಟ ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಕಾಡಿನ ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಶಬ್ದವು ತಡೆರಹಿತವಾಗಿ ಬಹುದೂರ ಹರಿಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ
ಪ್ರಧಾನ ತರಂಗಾಂತರ (Dominant Frequency)	ಸರಿಸುಮಾರು 3,780 Hz (3.78 kHz)	ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆಗಳ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಜಲಘೋಷವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಯ ಶ್ರವಣಪಟಲವನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ಉನ್ನತ ಆವರ್ತನ ಸಹಕಾರಿ
ಕರೆಯ ಅವಧಿ (Call Duration)	ಪ್ರತಿ ಕರೆಯು 3 ರಿಂದ 7 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಸಾಗುತ್ತದೆ	ಗಂಡಿನ ಶಾರೀರಿಕ ಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಂಕೇತ
ನಾಡಿ ಬಡಿತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (Pulses)	ಪ್ರತಿ ಕರೆಯಲ್ಲಿ 3 ರಿಂದ 10 ನಾಡಿ ತರಂಗಗಳು (pulses)	ಪ್ರಭೇದದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ
ಕರೆಯ ಎತ್ತರ (Perch Height)	ನೆಲದಿಂದ 1 ರಿಂದ 3 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಗಿಡಗಂಟೆ ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ	ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಲೇ ಧ್ವನಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತಂತ್ರ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಲಚರ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದ (Low frequency) ಮಂದ್ರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಕರೆಯು ಸುಮಾರು 3,780 Hz ನಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಆವರ್ತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದ ಸದ್ದುಗಳು ರಭಸದ ನೀರಿನ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಸುಮಾರು 3.8 kHz ನಷ್ಟು ಉನ್ನತ ಆವರ್ತನದ ಧ್ವನಿಯು ನೀರಿನ ಸದ್ದನ್ನು ಸೀಳಿ ಸಾಗಬಲ್ಲದು. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಸಮೂಹ ಗಾಯನವನ್ನು (chorus) ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮೂಹ ಗಾಯನವು ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಗಳಿಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ತಾಣದ ನಿಖರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂಗಾರು-ಪೂರ್ವ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವಚಕ್ರ

ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಉಭಯವಾಸಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಜುಲೈ ಅಥವಾ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಭರ್ಜರಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸಿದರೆ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯು ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ, ಅಂದರೆ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಜೂನ್ ಮೊದಲ ವಾರದವರೆಗೆ ತನ್ನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮುಂಗಾರು-ಪೂರ್ವ ಮಳೆಯು (Pre-monsoon showers) ಇವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ತೀವ್ರ ಮುಂಗಾರಿನ ಪ್ರವಾಹವು ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಮರಿಗಳು ಬೆಳೆದು ಹೊರಬರಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಈ ನಡವಳಿಕೆ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಕ್ರವು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ:

1. ಕ್ಯಾನೋಪಿಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಗಾಯನ

ವರ್ಷದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುವ ಈ ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಮಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನ ತೊರೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪೊದೆಗಳು, ಬಿದಿರು ಮೆಳೆಗಳು ಅಥವಾ ಮರದ ಕೆಳಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ (ನೆಲದಿಂದ 1-2 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ) ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಆಸರೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 10 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 10 ರಿಂದ 15 ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ.

2. ಗಂಡುಗಳ ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಗ (Male-Male Duels)

ಉತ್ತಮ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸಲು ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಯು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಅವು 10 ರಿಂದ 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ದೈಹಿಕ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ (wrestling duels) ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಪರಸ್ಪರ ಕಾಲಿನಿಂದ ತಳ್ಳಿ, ಎಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.

3. ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ಆಲಿಂಗನ (Axillary Amplexus)

ಗಂಡಿನ ಆಕರ್ಷಕ ಕರೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಯು ಅದು ಕುಳಿತಿರುವ ಎಲೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಯು ಅದರ ಬೆನ್ನನ್ನೇರಿ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಮುಂಗಾಲುಗಳ ಕಂಕುಳಿನ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂಗಾಲುಗಳಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಿಗಿದಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ಆಲಿಂಗನ’ (Axillary amplexus) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಲಿಂಗನವು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಯ ಮುಂಗಾಲಿನ ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಪ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು (nuptial pads) ಜಾರುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಶರೀರವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ.

4. ನೀರಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ (Oviposition)

ಮುಂಜಾನೆ ಸುಮಾರು 3:00 ರಿಂದ 4:00 ಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಆಲಿಂಗನದಲ್ಲಿರುವ ಜೋಡಿಯು ತೊರೆಯ ಅಂಚಿನ ನೀರಿನ ಗುಂಡಿಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಯ ಮುಂಡದ ಭಾಗವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೆ, ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಯ ಹಿಂಭಾಗ ಮಾತ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಯು ತನ್ನ ಹಿಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ, ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ 10 ರಿಂದ 20 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಯು ತನ್ನ ಶ್ರೋಣಿಯ ಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಬಾಹ್ಯ ನಿಷೇಚನವನ್ನು (External fertilization) ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಯು 5 ರಿಂದ 6 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 250 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಜಿಗುಟಾದ ದಾರದಂತಹ ಅಥವಾ ತೆಳುವಾದ ಪೊರೆಯಂತಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಂಚಿನ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಂದಿನಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇವು ಬಿದಿರಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರದ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ (Phytotelm) ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಜೀವಚಕ್ರದ ಹಂತಗಳು:
[ಮೊಟ್ಟೆಗಳು (150–250 ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸಡಿಲ ಸರಪಳಿ)]
      ↓ (ಸುಮಾರು 48–72 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುವಿಕೆ)
[ಗೊದಮೊಟ್ಟೆ ಹಂತ 21: ಪಾರದರ್ಶಕ ದೇಹ, ಹೀರುಬಟ್ಟಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ]
      ↓ (ಬಂಡೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಪಾಚಿ, ಜೈವಿಕ ಪದರ ಭಕ್ಷಣೆ)
[ಗೊದಮೊಟ್ಟೆ ಹಂತ 30–38: ಹಿಂಗಾಲು ಮತ್ತು ಮುಂಗಾಲುಗಳ ಮೂಡುವಿಕೆ, ಕಂದು-ಬೆಳ್ಳಿ ವರ್ಣ]
      ↓ (30 ರಿಂದ 40 ದಿನಗಳ ಜಲಚರ ಪೋಷಣೆ)
[ಪೂರ್ಣ ರೂಪಾಂತರ (Metamorphosis): ಬಾಲ ನಶಿಸಿ ಪುಟ್ಟ ಕಪ್ಪೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ]
      ↓ (ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಭಾರಿ ಮುಂಗಾರು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ನೆಲ ಬಿಡುವುದು)
[ವಯಸ್ಕ ಕಪ್ಪೆ: ಮಳೆಕಾಡಿನ ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಏರಿ ವೃಕ್ಷವಾಸಿ ಜೀವನ ಆರಂಭ]

5. ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಗರಚನೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ

ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವ ಆರಂಭಿಕ ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳು (Gosner Stage 21) ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಶರೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ, ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವುಗಳ ಬಾಯಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪ್ರಬಲ ಹೀರುಬಟ್ಟಲು (Oral suction disc / median sucker) ಇರುತ್ತದೆ.

ಈ ಹೀರುಬಟ್ಟಲಿನ ಮೂಲಕ ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳು ತೊರೆಯ ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ನುಣುಪಾದ ಬಂಡೆಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಾಚಿ (Algae), ಡಯಾಟಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಪದರವನ್ನು ಕೆರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 40 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಕಿವಿರುಗಳು ಮುಚ್ಚಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಬಾಲವು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ಪುಟ್ಟ ಕಪ್ಪೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಸುರಿದು ತೊರೆಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವ ಮೊದಲೇ ಈ ಪುಟ್ಟ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಜಲಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ವಿಕಾಸ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ

ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ಟೋಡ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣಕ್ಕೆ (Western Ghats Biodiversity Hotspot) ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 50 ಮೀಟರ್‌ಗಳ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, 1,200 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ ಮಲೆನಾಡಿನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ	ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿತ ತಾಣಗಳು	ಪರಿಸರದ ಸ್ವರೂಪ
ಕರ್ನಾಟಕ	ಆಗುಂಬೆ, ಕುದುರೆಮುಖ, ಜೋಗ್, ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ, ಕ್ಯಾಸಲ್‌ರಾಕ್ (ಜೋಯಿಡಾ), ಭದ್ರಾ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಧಾಮ, ಕಾರ್ಕಳ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಮಡಿಕೇರಿ	ದಟ್ಟ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು, ಶೋಲಾ-ಕಣಿವೆ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಬಿದಿರು ಮೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯದೊಳಗಿನ ಕೃಷಿ ಕಾಲುವೆಗಳು
ಕೇರಳ	ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಪೊನ್ಮುಡಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಯನಾಡು, ನಿಲಂಬೂರು, ತುಷಾರಗಿರಿ ಅರಣ್ಯ ಶ್ರೇಣಿ	ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು, ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಜಲಪರಿಸರ (Riparian zones)
ಗೋವಾ	ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಮೋಲ್ಲೆಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ನೇತ್ರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕೋಟಿಗಾವೊ ವನ್ಯಧಾಮ	ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಎಲೆಯುದುರುವ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಗಡಿ ಕಾಡುಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	ಅಂಬೋಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕೊಯ್ನಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ	ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಕಣಿವೆಗಳು
ತಮಿಳುನಾಡು	ಕಳಕ್ಕಾಡ್ ಮುಂಡಂತುರೈ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ (KMTR), ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ವನ್ಯಧಾಮ (ಅಣ್ಣಾಮಲೈ)	ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಇಳಿಜಾರು ಕಾಡುಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗುಂಬೆ ಮಳೆಕಾಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ (ARRS) ಪರಿಸರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕ್ಯಾಸಲ್‌ರಾಕ್‌ನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಅರಣ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯ ತಪ್ಪಲು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಮೃದ್ಧ ವಸಾಹತುಗಳಿವೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ತೊರೆಗಳ (First-order streams) ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳು, ಮರಗಳ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ನೀರಿನ ಕುಳಿಗಳು (Tree hollows), ಎಲೆಗಳ ಬುಡಗಳು ಹಾಗೂ ದಟ್ಟ ಕ್ಯಾನೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಸೂಚಕ ಪಾತ್ರ

ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಎರಡೂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವು ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರ ಬಹುಮುಖಿಯಾಗಿದೆ. ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡಿನ ಆಹಾರ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ:

ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಭಕ್ಷಕ ಪಾತ್ರ

ವಯಸ್ಕ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಗಳು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ನಿಶಾಚರಿಗಳಾಗಿವೆ (Nocturnal). ಇವು ಮರಗಳ ಮೇಲಿರುವ ನೊಣಗಳು, ಸೊಳ್ಳೆಗಳು, ಗೆದ್ದಲುಗಳು, ಕಂಬಳಿಹುಳುಗಳು, ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ-ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಸಂಧಿಪದಿಗಳನ್ನು (Arthropods) ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಡಿಕೆ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಲು ಇವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಾಗಿ (Biocontrol agents) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಆಹಾರ ಜಾಲದ ಕೊಂಡಿ 

ಮಳೆಕಾಡಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಈ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಇತರ ಉನ್ನತ ಪರಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನ ಹಸಿರು ಬೆತ್ತದ ಹಾವುಗಳು (Vine snakes), ನೀರು ಹಾವುಗಳು, ಕಾಡಿನ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪರಿಸರದ ಜೇಡಗಳು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇರಳದ ವಯನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ನದಿ ತೀರದ ಮೀನುಗಾರ ಜೇಡವೊಂದು (Dolomedes sp. – Fishing Spider) ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಮರಿಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿರುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಲ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷವಾಸಿ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಜೈವಿಕ ಸಂವೇದಕ

ಉಭಯವಾಸಿಗಳ ಚರ್ಮವು ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾಗಿದ್ದು, ರಂಧ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ (Permeable skin). ಇವು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಜತೆಗೆ ಚರ್ಮದ ಮೂಲಕವೂ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಾಡಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಷ, ಕೀಟನಾಶಕ, ಭಾರ ಲೋಹಗಳು (Heavy metals) ಬೆರೆತರೂ ಅಥವಾ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೂ ಇವುಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಆ ಕಾಡಿನ ಜಲಮೂಲಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮರದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯು ಅಖಂಡವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅದು ಜೀವಂತ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ‘ಪರಿಸರ ಸೂಚಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ-ಮಾನವಜನ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳು

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟದ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜೀವಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತೃತ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ‘ಕನಿಷ್ಠ ಆತಂಕ’ (Least Concern) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಘಟನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಇದನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದವೆಂದೇ (Endangered) ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಅನ್ವಯ, ಈ ಕಪ್ಪೆಗೆ ಅನುಸೂಚಿ II (Schedule II) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದಾಗಿ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಿವೆ:

ಬೆದರಿಕೆಯ ಸ್ವರೂಪ	ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ	ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗಂಭೀರತೆ
ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ ಸಾವುಗಳು (Roadkills)	ಮುಂಗಾರು-ಪೂರ್ವ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಮರಗಳಿಂದಿಳಿದು ರಸ್ತೆ ದಾಟುವ ವೇಳೆ ರಾತ್ರಿ ವಾಹನಗಳ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವುದು.	ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು; ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ವಯಸ್ಕ ಕಪ್ಪೆಗಳೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಛಿದ್ರತೆ (Habitat Fragmentation)	ಹೆದ್ದಾರಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ ಮಾರ್ಗಗಳು, ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋಗುವುದು.	ಗಂಭೀರ; ವೃಕ್ಷವಾಸಿ ಕಪ್ಪೆಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ.
ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ	ಮುಂಗಾರು-ಪೂರ್ವ ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ; ಅಕಾಲಿಕ ತೀವ್ರ ಮಳೆಯಿಂದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನೀರಿನ ಗುಂಡಿಗಳು ಬತ್ತುವುದು.	ತೀವ್ರ; ಇಡೀ ವರ್ಷದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಕ್ರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗುವ ಭೀತಿ.
ಕೃಷಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯ	ತೋಟಗಳಿಂದ ನದಿ ತೊರೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಕೃತಕ ಕೀಟನಾಶಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚರ್ಮದ ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸಾವು.	ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಗಂಭೀರ; ಜಲಚರ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೈಟ್ರಿಡ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗ (Chytridiomycosis)	ಬ್ಯಾಟ್ರಕೋಕೈಟ್ರಿಯಮ್ ಡೆಂಡ್ರೊಬಾಟಿಡಿಸ್ (Bd) ಎಂಬ ರೋಗಕಾರಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಕಪ್ಪೆಗಳ ಚರ್ಮವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಉಸಿರಾಟ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು.	ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾರಕ ಬೆದರಿಕೆ; ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಇತರ ಕಪ್ಪೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.

ಕ್ಯಾಸಲ್‌ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಆಗುಂಬೆಯಂತಹ ಘಾಟಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ ಕಪ್ಪೆಗಳು ರಸ್ತೆ ದಾಟುವಾಗ ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಆತಂಕಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿದೆ. ಇವು ಸುಮಾರು 10 ರಿಂದ 15 ರ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಕ್ಕಿಳಿಯುವುದರಿಂದ, ಒಂದೇ ಒಂದು ವೇಗದ ವಾಹನವು ಇಡೀ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜನನ ಸಮೂಹವನ್ನೇ ನಾಶಪಡಿಸಬಲ್ಲದು. ಜತೆಗೆ ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಜೋಡಿ ಮಾರ್ಗದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಇವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಮೋಲ್ಲೆಂ ಮತ್ತು ದಾಂಡೇಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಳುಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ನಾಗರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ‘ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ದಿ ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ಟೋಡ್’ ಉಪಕ್ರಮ

ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ (Data Deficient) ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ನಾಗರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ’ (Citizen Science) ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಡಿಸೈನ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕ ಡಾ. ಕೆ. ವಿ. ಗುರುರಾಜ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 2014-2015 ರಲ್ಲಿ ‘ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ದಿ ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ಟೋಡ್’ (Mapping the Malabar Tree Toad – MMTT) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ನಾಗರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ:

‘ಫೈಂಡಿಂಗ್ ಪೇಟು’ (Finding Petu) ಅಭಿಯಾನ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮೂಡಿಸಲು ‘ಪೇಟು’ ಎಂಬ ಮುದ್ದಾದ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಆಂದೋಲನ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮಲೆನಾಡಿನ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು, ರೈತರು, ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಹೋಂಸ್ಟೇ ಮಾಲೀಕರು, ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಂಟಾನಾದವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಧ್ವನಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

‘ಫ್ರಾಗ್ ವಾಚ್’ (Frog Watch) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆ

ಇಂಡಿಯಾ ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿ ಪೋರ್ಟಲ್ (IBP) ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ‘ಫ್ರಾಗ್ ವಾಚ್’ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಆಧಾರಿತ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಾವು ಕಂಡ ಕಪ್ಪೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಬೃಹತ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಯಶಸ್ಸು

ಈ ನಾಗರಿಕ ಆಂದೋಲನದ ಫಲವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಇರುವಿಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಖಾಸಗಿ ತೋಟಗಳು, ದುರ್ಗಮ ಬೆಟ್ಟದ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂದಕಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು.

ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, 2024 ರಲ್ಲಿ ಸಿ. ಕೆ. ಅರವಿಂದ್, ಡಾ. ಕೆ. ವಿ. ಗುರುರಾಜ್ ಮತ್ತು ತಂಡವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ನೇಚರ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್ (Nature Scientific Reports) ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಸೂಕ್ತತೆಯನ್ನು (Ecological Niche Modelling) ಅಂದಾಜಿಸಲು ನಾಗರಿಕರ ಈ ದತ್ತಾಂಶವೇ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಈ ನಾಗರಿಕ ಆಂದೋಲನವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಜೀವಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿ ಪಟ್ಟ ನೀಡಲು ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನಗಳ ಸಮಗ್ರ ತುಲನೆ

ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರತೀಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ವರ್ಗ	ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು	ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು	ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ
ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ	ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆ (Asian Elephant)	Elephas maximus	ಅರಣ್ಯದ ಮೇರು ಸಸ್ತನಿ; ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ಮಾತೃ
ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ	ನೀಲಕಂಠ ಪಕ್ಷಿ (Indian Roller)	Coracias benghalensis	ಬಯಲು ಸೀಮೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮಿತ್ರ; ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೀಟಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕ
ರಾಜ್ಯ ವೃಕ್ಷ	ಶ್ರೀಗಂಧ (Sandalwood)	Santalum album	ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಸುಗಂಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಮೂಲ್ಯ ವೃಕ್ಷ
ರಾಜ್ಯ ಪುಷ್ಪ	ಕಮಲ (Lotus)	Nelumbo nucifera	ಪಾರಂಪರಿಕ ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಪ; ಜೌಗು ಮತ್ತು ಕೆರೆ ಪರಿಸರದ ಜಲಸಸ್ಯ
ರಾಜ್ಯ ಚಿಟ್ಟೆ	ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬರ್ಡ್‌ವಿಂಗ್ (Southern Birdwing)	Troides minos	ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಿಟ್ಟೆ; ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ
ರಾಜ್ಯ ಮೀನು	ಬಿಳಿ ಮೀನು / ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಕಾರ್ಪ್ (Carnatic Carp)	Barbodes carnaticus	ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವೇಗದ ನದಿಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಚರ ಸೂಚಕ
ರಾಜ್ಯ ಹಣ್ಣು	ಮಾವು (Mango)	Mangifera indica	ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತೀಕ
ರಾಜ್ಯ ಜೇನುನೊಣ	ಏಷ್ಯನ್ ಜೇನುನೊಣ (Asiatic Honeybee)	Apis cerana	ಕೃಷಿ ಇಳುವರಿ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸಸ್ಯ ಸಂಕುಲದ ಜೀವನಾಡಿ
ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿ	ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆ (Malabar Tree Toad)	Pedostibes tuberculosus	ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಳೆಕಾಡು ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಜಲಮೂಲಗಳ ಜೈವಿಕ ಸೂಚಕ

ಈ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣವು ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಮಾನವಕೇಂದ್ರಿತ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಶ್ರೀಗಂಧ ಅಥವಾ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾಗಿದ್ದ ಆನೆಯಂತಹ ಜೀವಿಗಳಷ್ಟೇ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆ (ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬರ್ಡ್‌ವಿಂಗ್), ಜೇನುನೊಣ (ಆಪಿಸ್ ಸೆರಾನಾ) ಮತ್ತು ಇದೀಗ ಉಭಯವಾಸಿಯಂತಹ (ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆ) ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರತೀಕಗಳನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವುದು ಜೀವಕೇಂದ್ರಿತ (Biocentric) ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಬದ್ಧತೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳು

ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಉಭಯವಾಸಿ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ನೀತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು:

ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ (Canopy Bridges)

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ದಟ್ಟ ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಗಳಂತಹ ವೃಕ್ಷವಾಸಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳ ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋಗಿದೆ. ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಳ್ಳಿಗಳ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ (Canopy bridges) ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಕಪ್ಪೆಗಳು ನೆಲಕ್ಕಿಳಿಯದೆ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲೇ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ ತಡೆಗೆ ಇಕೋ-ಡಕ್ಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ (Amphibian Underpasses)

ಕ್ಯಾಸಲ್‌ರಾಕ್, ಆಗುಂಬೆ, ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಮುಖ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮುಂಗಾರು-ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ರಸ್ತೆ ದಾಟುವ ಪ್ರಮುಖ ‘ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌’ಗಳನ್ನು (Roadkill hotspots) ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಜಲ-ಸುರಂಗಗಳನ್ನು (Eco-culverts/Underpasses) ನಿರ್ಮಿಸಿ, ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರೆ, ಕಪ್ಪೆಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೇರದೆ ಸುರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಳಗಿನ ತೊರೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಜನನ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ, ಕಪ್ಪೆಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ರಾತ್ರಿ 8:00 ರಿಂದ ಮುಂಜಾನೆ 5:00 ಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಘಾಟಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ವಾಹನಗಳ ವೇಗಮಿತಿಯನ್ನು ಗಂಟೆಗೆ 20-30 ಕಿ.ಮೀ ಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಕೃಷಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಬಫರ್ ವಲಯಗಳು

ಮಳೆಕಾಡಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಡಿಕೆ, ಚಹಾ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆಗಳನ್ನು ಸೇರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಜಲಮೂಲಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಕನಿಷ್ಠ 50 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಬಫರ್ ವಲಯಗಳನ್ನು (Riparian buffer zones) ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ನೀಡಬೇಕು.

ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು (Disease Surveillance)

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಟ್ರಿಡಿಯೊಮೈಕೋಸಿಸ್ ರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರ ಆಣ್ವಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು (eDNA and swab testing) ನಡೆಸಬೇಕು. ರೋಗಕಾರಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಸೋಂಕು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು.

ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಇಕೋ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣ

‘ಪೇಟು’ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಬೇಕು. ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕಪ್ಪೆಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಆಲಿಸುವ ರಾತ್ರಿ ನಡಿಗೆಗಳನ್ನು (Night frog walks) ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಉಭಯವಾಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಗ್ರ ಅವಲೋಕನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು (Pedostibes tuberculosus) ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಉಭಯವಾಸಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿರುವುದು ದೇಶದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಅಜ್ಞಾತವಾಗುಳಿದು, ನಂತರ ನಾಗರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಮರುಪರಿಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಇಂದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪರಿಸರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ಈ ಜೀವಿಯ ಪಯಣವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉಭಯಜೀವಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಮಗ್ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು, ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಆವರಣ ಮತ್ತು ಜೀವಸೆಲೆಯಾದ ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಆನೆಯಷ್ಟೇ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಂಗೈ ಅಗಲದ ಈ ಮರಗಂಟೆ ಕಪ್ಪೆಯೂ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿಸರ್ಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ, ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನವೀನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಮುನ್ನ ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುವ ಈ ಪುಟ್ಟ ಜೀವಿಯ ಇಂಪಾದ ಗಂಟಾನಾದವು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯು ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿರಲಿದೆ.

ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ

DA Increment News – ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ತುಟ್ಟಿಭತ್ಯೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ದರಗಳ ಮಾಹಿತಿ

VAO Exam Scam – ಶಿಗ್ಗಾವಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮ, ಗೂಗಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯ ವಿವರ

Nandini Milk Price Revision – ಹಾಲು ಮತ್ತು ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಬೆಲೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ

KEA Recruitment System – ಒಂದೇ ಅರ್ಜಿ, ಒಂದೇ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

Final SIR Karnataka – ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು

ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE
ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE