e-Shram Welfare Schemes for Unorganized Workers: ₹3,000 ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ₹2 ಲಕ್ಷ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ

e-Shram Welfare Schemes for Unorganized Workers: ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇ-ಶ್ರಮ್ ಯೋಜನೆಯ ಭರ್ಜರಿ ಕೊಡುಗೆಗಳು: ₹3,000 ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ₹2 ಲಕ್ಷ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಿಶಾಲವಾದ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 42 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ (GDP) ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವಲಯವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಗಸ್ಟ್ 26, 2021 ರಂದು ಇ-ಶ್ರಮ್ (e-Shram) ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್ (NDUW) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ₹3,000 ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (PM-SYM), ₹2 ಲಕ್ಷದ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ (PMSBY), ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹೆಸರು, ವೃತ್ತಿ, ವಿಳಾಸ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆ, ಕೌಶಲ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೂ 12 ಅಂಕಿಗಳ ‘ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಅಕೌಂಟ್ ನಂಬರ್’ (UAN) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇಡೀ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದರೂ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. 2026ರ ಜನವರಿ ವೇಳೆಗೆ 31.48 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMSBY): ₹2 ಲಕ್ಷದ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಅಪಘಾತ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ. ಇ-ಶ್ರಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMSBY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮೊತ್ತ

ಅಪಘಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಆಕಸ್ಮಿಕ ಮರಣ: ಕಾರ್ಮಿಕನು ಅಪಘಾತದಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ನಾಮಿನಿಗೆ ₹2,00,000 ವಿಮಾ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಪೂರ್ಣ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ: ಅಪಘಾತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕನು ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಕೈಗಳು/ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಾದಲ್ಲಿ ₹2,00,000 ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಭಾಗಶಃ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ: ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಣ್ಣು ಅಥವಾ ಒಂದು ಕೈ/ಕಾಲನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ₹1,00,000 ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

ಈ ವಿಮೆಯು ವಾರ್ಷಿಕ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಇದರ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ₹20 ಪ್ರೀಮಿಯಂನಲ್ಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಆಟೋ-ಡೆಬಿಟ್ (Auto-debit) ಮೂಲಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯು 18 ರಿಂದ 70 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರಮ್ ಯೋಗಿ ಮಾನ್-ಧನ್ (PM-SYM): ₹3,000 ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ

ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರಮ್ ಯೋಗಿ ಮಾನ್-ಧನ್’ (PM-SYM) ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇ-ಶ್ರಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಮತ್ತು ವಂತಿಗೆ ಆಧಾರಿತ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಜೀವ ವಿಮಾ ನಿಗಮ (LIC) ಇದರ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು

ಕಾರ್ಮಿಕರು ಈ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸೇರಲು ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು:

1. ವಯೋಮಿತಿ: ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸೇರುವಾಗ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಯಸ್ಸು 18 ರಿಂದ 40 ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು.

2. ಆದಾಯ ಮಿತಿ: ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯವು ₹15,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು.

3. ವಲಯ: ಫಲಾನುಭವಿಯು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕನಾಗಿರಬೇಕು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಆಟೋ ಚಾಲಕರು, ಮನೆಗೆಲಸದವರು, ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಇತ್ಯಾದಿ).

4. ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ: ಕಾರ್ಮಿಕನು EPFO (ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ), ESIC ಅಥವಾ NPS ನಂತಹ ಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳ ಸದಸ್ಯನಾಗಿರಬಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿದಾರನಾಗಿರಬಾರದು.

ವಂತಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು

ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯೆಂದರೆ “ಸಮಾನ ವಂತಿಗೆ”. ಅಂದರೆ, ಕಾರ್ಮಿಕನು ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ವಂತಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. 60 ವರ್ಷ ತುಂಬುವವರೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮಾಸಿಕ ವಂತಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಿಂಚಣಿ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಭದ್ರತೆ

ಕಾರ್ಮಿಕನು 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹3,000 ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ ಪಿಂಚಣಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಯು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಅವರ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿಗೆ (Spouse) ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಪಿಂಚಣಿ ಅಂದರೆ ₹1,500 ಮಾಸಿಕ ಕುಟುಂಬ ಪಿಂಚಣಿಯಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಫಲಾನುಭವಿ ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಧಿಯು ಮರಳಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಇ-ಶ್ರಮ್: ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ‘ಒನ್-ಸ್ಟಾಪ್ ಪರಿಹಾರ’ (One-Stop Solution)

2024-25ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಏಕೈಕ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2024 ರಂದು ಸರ್ಕಾರವು ‘ಒನ್-ಸ್ಟಾಪ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್’ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಸಂಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸುಮಾರು 14 ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಾವು ಅರ್ಹವಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು :

1. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಒಂದು ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ (ONORC): ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಡಿತರ ಪಡೆಯಲು ನೆರವು.

2. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ (AB-PMJAY): ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ.

3. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ನಿಧಿ (PM-KISAN): ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು.

4. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆ (MGNREGS): ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೂರು ದಿನಗಳ ಕೆಲಸದ ಭರವಸೆ.

5. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMAY-G/U): ವಸತಿ ರಹಿತರಿಗೆ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯಧನ.

6. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ (PMMVY): ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ.

7. PM-SVANidhi: ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ.

ಈ ಏಕೀಕರಣವು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಪದೇ ಪದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇ-ಶ್ರಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಈಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದ ಕೀಲಿಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇ-ಶ್ರಮ್ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕವು ಇ-ಶ್ರಮ್ ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರದ ಇ-ಶ್ರಮ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆದ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ’ಯ ಮೂಲಕ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ನೋಂದಣಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು

ನವೆಂಬರ್ 2024ರ ವರದಿಯಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 1.02 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೋಂದಣಿಯು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತ ಯೋಜನೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇ-ಶ್ರಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ‘ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇಂದ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:

• ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಪರಿಹಾರ: ಅಪಘಾತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಕ್ಕೆ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ.

• ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚ ಮರುಪಾವತಿ: ಆಸ್ಪತ್ರೆ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ₹50,000 ವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ.

• ಶಿಷ್ಯವೇತನ: ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆ ಚಾಲಕರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ₹10,000 ವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಶ್ರಮ ಸಮ್ಮಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ₹15,000 ವರೆಗೆ ನಗದು ಮತ್ತು ಪದಕಗಳ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಸ್ವಿಗ್ಗಿ, ಜೊಮ್ಯಾಟೊ, ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್‌ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇ-ಶ್ರಮ್ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ (CSC) ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಅವಶ್ಯಕ ದಾಖಲೆಗಳು

ನೋಂದಣಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:

• ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಂಖ್ಯೆ: ಇದು ನೋಂದಣಿಯ ಮೂಲ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.

• ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: ಆಧಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಇರಬೇಕು (OTP ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ).

• ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳು: ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು IFSC ಕೋಡ್.

• ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಹಿತಿ: ಕಾರ್ಮಿಕನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ.

ನೋಂದಣಿ ವಿಧಾನ (ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ)

1. ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ: eshram.gov.in ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ‘Register on e-Shram’ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.

2. OTP ದೃಢೀಕರಣ: ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ಮತ್ತು ಬಂದಿರುವ OTP ಯನ್ನು ಸಬ್‌ಮಿಟ್ ಮಾಡಿ.

3. ಮಾಹಿತಿ ಭರ್ತಿ: ನಿಮ್ಮ ವಿಳಾಸ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ (NCO ಕೋಡ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿ.

4. ಪರಿಶೀಲನೆ: ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ (Preview), ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಣೆ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಟಿಕ್ ಮಾಡಿ ಸಬ್‌ಮಿಟ್ ಮಾಡಿ.

5. ಕಾರ್ಡ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್: ನಿಮ್ಮ ಇ-ಶ್ರಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಜನರೇಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು PDF ರೂಪದಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಪ್ರಿಂಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಆಧಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹತ್ತಿರದ ಸಿಎಸ್‌ಸಿ (CSC) ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ (SSK) ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮೂಲಕ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಯೋಜನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ

ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಿದೆ. ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ.

ಕೌಶಲ್ಯ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಯೋಗದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಸ್ಕಿಲ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅವರ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಲು ಇದನ್ನು ‘ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕರಿಯರ್ ಸರ್ವಿಸ್’ (NCS) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ.

ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳು

ಯೋಜನೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ. ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು ಆಧಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸೀಡಿಂಗ್ ಆಗದ ಕಾರಣ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ರಂದು ‘ಇ-ಶ್ರಮ್ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್’ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಭಾರತದ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿದೆ. ₹3,000 ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ₹2 ಲಕ್ಷದ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯವು ಅವರ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಮತ್ತು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಭಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಸಿದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕನು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ತಲುಪುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಈ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಅಡಿ ಬರುವುದು ಬಲಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಳಪಾಯವಾಗಲಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಸಹಾಯವಾಣಿ 14434 ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕದ 155214 ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.