Final SIR Karnataka – ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

Final SIR Karnataka – ಮತದಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಮಾಹಿತಿ

ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ನಿಖರತೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಅರ್ಹ ಪ್ರಜೆಯೂ ಮತದಾನದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬಾರದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಅನರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಬಾರದು (“No eligible citizen is left out while no ineligible person is included”) ಎಂಬ ಉನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಧ್ಯೇಯದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಜರುಗುವ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಪಲ್ಲಟಗಳು, ನಗರೀಕರಣದ ತೀವ್ರತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣದಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವ ವಲಸೆ, ಮರಣದ ನಮೂದುಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಬಹು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಚುನಾವಣಾ ದತ್ತಾಂಶದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಿಂತ ಆಚೆಗಿನ ಸಮಗ್ರ ತಪಾಸಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 2026 ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶನದನ್ವಯ (ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ 23/2025-ERS (Vol-II), ದಿನಾಂಕ 14 ಮೇ 2026) ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ 224 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ‘ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (Special Intensive Revision – SIR) ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯಾಗಿರದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನ ಭೌತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (CEO) ವಿ. ಅನ್ಬುಕುಮಾರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2026 ರಂದು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ದತ್ತಾಂಶ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದು, ಸರಿಸುಮಾರು 99.32 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಚುನಾವಣಾ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್‌ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಆರ್ ನಿಯೋಜನೆಯ ಮೂಲತತ್ವ

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 324 ರಿಂದ 329 ರವರೆಗಿನ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ (Representation of the People Act, 1950) ಕಲಂ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅಥವಾ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರವಿದೆ. ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವೇ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ‘ಪ್ರೊಜೆನಿ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್’ (Progeny Mapping). ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹಾಲಿ ಮತದಾರನ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಾವಳಿ, ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ನೋಂದಣಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ತಾಳೆ ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಸಂಗತತೆಗಳು, ನಕಲಿ ನಮೂದುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಖರ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಹೆಸರಾವಳಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು.

ಶಾಸನಬದ್ಧ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಎಸ್‌ಐಆರ್-2026 ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2026 ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಜೂನ್ 16, 2026 ಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನ ವಿವರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ‘ಗಣತಿ ನಮೂನೆ’ಗಳನ್ನು (Enumeration Forms – EFs) ಮುದ್ರಿಸಿ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಎಸ್‌ಐಆರ್-2026 ರ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು	ನಿಗದಿತ ಕಾಲಾವಧಿ / ದಿನಾಂಕ	ಶಾಸನಬದ್ಧ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕ (Qualifying Date)	01 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026	ಮತದಾರರ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನದಂಡ ದಿನಾಂಕ
ಮನೆ-ಮನೆ ಗಣತಿ ಹಂತ (Enumeration Phase)	30 ಜೂನ್ – 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2026	ಬಿಎಲ್‌ಒಗಳು ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿ ದೃಢೀಕರಿಸುವುದು
ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆ (Rationalization)	17 ಆಗಸ್ಟ್ 2026	ಮತದಾರರ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ದೂರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ
ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆ (Draft Roll)	24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026	ನಮೂನೆ-5 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಾಗಿ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ
ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ	24 ಆಗಸ್ಟ್ – 23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026	ಫಾರ್ಮ್ 6, 7 ಮತ್ತು 8 ರ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ತಕರಾರುಗಳ ಸ್ವೀಕಾರ
ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣಾ ಹಂತ	24 ಆಗಸ್ಟ್ – 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026	ಅಸಂಗತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ 58 ದಿನಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು
ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆ (Final Roll)	27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026	ಎಲ್ಲಾ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆ

ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಅಗಾಧ ಪಲ್ಲಟವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಅಂದರೆ 2026 ರ ಜೂನ್ 16 ರ ದಾಖಲೆಯಂತೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 5,54,32,314 ಆಗಿತ್ತು. ಮನೆ-ಮನೆ ಗಣತಿಯ ನಂತರ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆಗಸ್ಟ್ 24 ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದು 4,46,80,151 ಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ ಕೈಗೊಂಡ ವಿಶೇಷ ನೋಂದಣಿ ಆಂದೋಲನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 4,55,00,011 ಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಿದೆ.

ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ಕಡಿತದ ಪ್ರಮಾಣ

ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪೂರ್ವದ ಮೂಲ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯ ನಡುವಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು 99,32,303 (ಸುಮಾರು 99.32 ಲಕ್ಷ) ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 17.91 ರಷ್ಟು ನಿವ್ವಳ ಸಂಕೋಚನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಚುನಾವಣಾ ಆಡಳಿತವು ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಮರಳಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ತಂದಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಡು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ ನಮೂನೆ-6 (ಹೊಸ ಮತದಾರರು), ನಮೂನೆ-6A (ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು) ಹಾಗೂ ನಮೂನೆ-8 (ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ) ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು 10,08,038 ಮತದಾರರು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರೆ, ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ 1,88,324 ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಗಿಂತ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 8,19,860 ಮತದಾರರ ನಿವ್ವಳ ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಮತದಾರರ ವರ್ಗೀಕರಣ	ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪೂರ್ವ (16-06-2026)	ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ (24-08-2026)	ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ (27-10-2026)	ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಒಟ್ಟು ನಿವ್ವಳ ಬದಲಾವಣೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರುಷ ಮತದಾರರು	2,78,00,000 ಅಂದಾಜು	2,21,59,240	2,25,40,493	-52,59,507
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರು	2,75,00,000 ಅಂದಾಜು	2,24,73,864	2,29,12,355	-45,87,645
ತೃತೀಯಲಿಂಗಿ ಮತದಾರರು	4,500 ಅಂದಾಜು	2,871	2,841	-1,659
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ	5,53,88,138	4,46,35,975	4,54,55,689	-99,32,449
ಸೇವಾ ಮತದಾರರು (ಪುರುಷರು)	42,487	42,487	42,614	+127
ಸೇವಾ ಮತದಾರರು (ಮಹಿಳೆಯರು)	1,689	1,689	1,708	+19
ಸೇವಾ ಮತದಾರರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ	44,176	44,176	44,322	+146
ರಾಜ್ಯದ ಸಮಗ್ರ ಮತದಾರರ ಮೊತ್ತ	5,54,32,314	4,46,80,151	4,55,00,011	-99,32,303

ಮತದಾರರ ಲಿಂಗಾನುಪಾತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಲ್ಲಟ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಯಾಮಗಳು

ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮುಖ್ಯಾಂಶವೆಂದರೆ ಮತದಾರರ ಲಿಂಗ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಪಲ್ಲಟ (Gender Inversion). ದಶಕಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಮತದಾರರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್-2026 ರ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಮತದಾರರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 2,29,12,355 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರುಷ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 2,25,40,493 ರಷ್ಟಿದೆ. ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೇ ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ 3,71,862 ರಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೇವಾ ಮತದಾರರನ್ನು (Service Voters) ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗಲೂ, ಒಟ್ಟು ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 2,29,14,063 ಆಗಿದ್ದು, ಪುರುಷ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 2,25,83,107 ರಷ್ಟಿದೆ; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 3,30,956 ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.

ಈ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಪಲ್ಲಟದ ಹಿಂದೆ ಆಳವಾದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಆಧಾರಿತ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಪ್ರಥಮವಾಗಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪುರುಷರು ಮಹಾನಗರಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವಲಸಿಗ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಊರಿನ ಮೂಲ ವಿಳಾಸಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಬಿಎಲ್‌ಒಗಳ ಭೌತಿಕ ಗಣತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು’ ಅಥವಾ ‘ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದವರು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಮನೆಗಳಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ, ಬಿಎಲ್‌ಒಗಳು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಶಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾನಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಲಿದೆ.

ವಯೋಮಾನವಾರು ಹಂಚಿಕೆ: ಯುವ ಸಮೂಹ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳು

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 18-19 ವರ್ಷ ವಯೋಮಾನದ ಹದಿಹರೆಯದ ಯುವ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿ 3.70 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕರಡು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ನೋಂದಣಿ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 6,83,364 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಶೇಕಡಾ 84.5 ರಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹ ಜಿಗಿತ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ವಯೋಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತದಾರರ ಗುಂಪುಗಳು	ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ	ಲಿಂಗವಾರು ವಿವರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಹದಿಹರೆಯದ ಯುವ ಮತದಾರರು (18-19 ವರ್ಷ)	6,83,364	ಪುರುಷರು: 3,64,551; ಮಹಿಳೆಯರು: 3,18,795; ತೃತೀಯಲಿಂಗಿಗಳು: 18
ಯುವ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾರರು (20-29 ವರ್ಷ)	86,56,838	ಪುರುಷರು: 45,08,240; ಮಹಿಳೆಯರು: 41,47,863; ತೃತೀಯಲಿಂಗಿಗಳು: 735
ಒಟ್ಟು ಯುವ ಮತದಾರರ ಸಮೂಹ (18-29 ವರ್ಷ)	93,40,202	ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಐದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು 30 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು
ವಯಸ್ಕ ಮತದಾರರ ಗುಂಪು (30-39 ವರ್ಷ)	1,02,57,680	ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತದಾರರ ವಯೋಮಾನದ ಗುಂಪು
ವಿಶೇಷ ಚೇತನ ಮತದಾರರು (PwD Electors)	5,65,340	ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಲ್‌ಚೇರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೈಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು
ಅತಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಮತದಾರರು (85+ ವರ್ಷ)	3,92,134	ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಅಂಚೆ ಮತದಾನ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು
ಸಾಗರೋತ್ತರ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು (NRI – 6A)	3,252	ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಫಾರ್ಮ್ 6A ಮೂಲಕ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡವರು

ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಒಂದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರೂ, 18-19 ವರ್ಷದ ಹದಿಹರೆಯದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರ ಸಂಖ್ಯೆ (3,18,795) ಯುವಕರಿಗಿಂತ (3,64,551) ಬರೋಬ್ಬರಿ 45,756 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕರಡು ಹಂತದಿಂದ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಯುವತಿಯರ ನೋಂದಣಿ ಶೇಕಡಾ 85.4 ರಷ್ಟು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಯುವಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಕ್ಕಿಂತ (ಶೇ. 83.7) ಕೊಂಚ ಮುಂದಿದೆ. 18 ರಿಂದ 29 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಒಟ್ಟು ಯುವಜನತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 93.40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸಂಗತತೆಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನೆ: ASDDO ವರ್ಗೀಕರಣ, ನೋಟಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು (Enumeration Forms) ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮನೆ-ಮನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವೇಳೆ ಮತದಾರರು ಪತ್ತೆಯಾಗದಿದ್ದಾಗ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.

ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ASDDO ವರ್ಗೀಕರಣದ ನಿಖರತೆ

ಜೂನ್ 16 ರಂದು ಮುದ್ರಿಸಲಾದ 5.54 ಕೋಟಿ ನಮೂನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 24 ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 1,07,96,339 ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಭರ್ತಿಯಾಗದೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ್ದವು (Unreturned Enumeration Forms – UEF). ಇವುಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ‘ASDDO’ (Absent, Shifted, Dead, Duplicate, Others) ಎಂಬ ವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿತು.

ಯುಇಎಫ್ / ಎಎಸ್‌ಡಿಡಿಒ ಉಪ-ವರ್ಗಗಳು	ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ	ಮೂಲ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾವಾರು	ವರ್ಗೀಕರಣದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರಣಗಳು
ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು (Shifted – S)	65,45,679	11.81%	ಹಳೆಯ ವಿಳಾಸ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಊರು/ಬಡಾವಣೆಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ತೆರಳಿದವರು
ನಿರಂತರ ಗೈರುಹಾಜರಾದವರು (Absent – A)	19,00,926	3.43%	ಬಿಎಲ್‌ಒಗಳ ಹಲವು ಭೇಟಿಗಳ ನಂತರವೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗದವರು
ಮೃತಪಟ್ಟ ಮತದಾರರು (Dead – D)	16,39,864	2.96%	ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚನಾಮೆಯಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟ ಸಾವುಗಳು
ನಕಲಿ ನಮೂದುಗಳು (Duplicate – D)	7,09,870	1.28%	ಒಂದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ನಮೂದುಗಳು
ಒಟ್ಟು ವರ್ಗೀಕೃತ UEF ಮೊತ್ತ	1,07,96,339	19.48%	ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡಲಾದ ಹೆಸರುಗಳು

ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು (ಶೇ. 60.6 ರಷ್ಟು) ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದವರು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಿಂದ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದವರು ಹಳೆಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಂತಹ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೆಸರುಗಳು ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ವೇಳೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ರದ್ದಾಗಿವೆ.

ಶಾಸನಬದ್ಧ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹತೆಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳು

ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗಣತಿಯ ವೇಳೆ ವಂಶಾವಳಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದ (No Mapping) ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಅಸಂಗತತೆ (Anomalies) ಹೊಂದಿದ್ದ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳನ್ವಯ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ (ERO) ಲಾಗಿನ್ ಮೂಲಕ ಬರೋಬ್ಬರಿ 43,82,824 ಶಾಸನಬದ್ಧ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24 ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22 ರವರೆಗೆ ಸತತ 58 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಖುದ್ದು ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಪುರಾವೆಗಳು, ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮತದಾರರನ್ನು ಮರಳಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವಿಚಾರಣೆಯ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕೇವಲ 61,960 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಸಕ್ರಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ‘ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನರ್ಹರು’ (Ineligible) ಎಂದು ದೃಢಪಟ್ಟು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೊರಬಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ, ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡಾ 98.5 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಫಾರ್ಮ್ 7 ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ

ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಫಾರ್ಮ್ 7’ (ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಆಕ್ಷೇಪಣಾ ಅರ್ಜಿ) ದುರುಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಯಾವುದೇ ನಿಖರ ಕಾರಣ ನೀಡದೆ ಸುಮಾರು 61,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಾರ್ಮ್ 7 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಗಟು ರೂಪದಲ್ಲಿ (Bulk generation) ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು.

ಈ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಎದುರು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಫಾರ್ಮ್ 7 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಗಟು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಫಾರ್ಮ್ 7 ಸಲ್ಲಿಸಿದ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನಿಗೂ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ, ಆತನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಮಟ್ಟದ ಬಿಎಲ್‌ಒ ವರದಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರವೇ ಇಆರ್‌ಒ ಅಥವಾ ಎಇಆರ್‌ಒ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರೆ-ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆದೇಶದ (Quasi-Judicial Order) ಮೂಲಕ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.

ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (GBA) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ

ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (GBA) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪುನರ್‌ರಚನೆಗೊಂಡಿರುವ 5 ನೂತನ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ 28 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ.

ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮತದಾರರ ಕುಸಿತ: ಶೇ. 43 ರಷ್ಟು ಕಡಿತದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರಣಗಳು

2026 ರ ಜೂನ್ 16 ರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 1,03,88,363 (1.03 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು) ಮತದಾರರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27 ರ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 59,08,151 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 44,80,212 (ಸುಮಾರು 44.80 ಲಕ್ಷ) ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 43.12 ರಷ್ಟು ಭಾರೀ ಕಡಿತವಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಂತೆಯೇ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ:

• ಅಂತಿಮ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರು: 59,08,151
• ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರು: 30,40,221
• ಪುರುಷ ಮತದಾರರು: 28,67,256
• ತೃತೀಯಲಿಂಗಿಗಳು: 674
• ಮಹಿಳೆಯರ ಮುನ್ನಡೆ: ಪುರುಷರಿಗಿಂತ 1,72,965 ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ASDDO ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ನಗರದ ತೀವ್ರ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿವೆ. ಜಿಬಿಎ ಚುನಾವಣಾ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 32,74,564 ಆಗಿದ್ದರೆ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ಗೈರುಹಾಜರಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 7,27,262 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ 3,19,116 ಮೃತ ಮತದಾರರು ಹಾಗೂ 63,569 ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕರಡು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 24,07,053 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ 28,834 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅನರ್ಹರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

28 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಅಂತಿಮ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ಕೋಷ್ಟಕ

ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 28 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಲಿಂಗವಾರು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರು	ಪುರುಷ ಮತದಾರರು	ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರು	ತೃತೀಯಲಿಂಗಿಗಳು	ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ
150 – ಯಲಹಂಕ	1,54,567	1,62,423	37	3,17,027
151 – ಬ್ಯಾಟರಾಯನಪುರ	1,64,073	1,71,221	48	3,35,342
152 – ಯಶವಂತಪುರ	1,93,584	2,08,227	46	4,01,857
153 – ದಾಸರಹಳ್ಳಿ	1,12,989	1,21,262	32	2,34,283
154 – ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿನಗರ	1,33,818	1,47,839	30	2,81,687
155 – ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಲೇಔಟ್‌	79,094	87,067	19	1,66,180
156 – ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ	59,289	66,246	1	1,25,536
157 – ಹೆಬ್ಬಾಳ	84,580	91,422	13	1,76,015
158 – ಪುಲಕೇಶಿನಗರ	81,403	87,139	31	1,68,573
159 – ಸರ್ವಜ್ಞನಗರ	1,14,109	1,23,125	45	2,37,279
160 – ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್‌ ನಗರ	65,982	71,599	42	1,37,623
161 – ಶಿವಾಜಿನಗರ	59,972	63,974	7	1,23,953
162 – ಶಾಂತಿನಗರ	63,344	70,517	29	1,33,890
163 – ಗಾಂಧಿನಗರ	62,355	65,391	28	1,27,774
164 – ರಾಜಾಜಿನಗರ	54,493	59,330	10	1,13,833
165 – ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ	73,794	75,149	27	1,48,970
166 – ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆ	66,922	70,332	13	1,37,267
167 – ಗೋವಿಂದರಾಜನಗರ	77,345	84,364	5	1,61,714
168 – ವಿಜಯನಗರ	77,720	82,826	32	1,60,578
169 – ಬಸವನಗುಡಿ	60,905	65,614	0	1,26,519
170 – ಪದ್ಮನಾಭನಗರ	81,750	88,652	17	1,70,419
171 – ಬಿಟಿಎಂ ಲೇಔಟ್‌	67,731	72,948	10	1,40,689
172 – ಜಯನಗರ	62,618	66,672	6	1,29,296
173 – ಮಹದೇವಪುರ	2,05,599	2,05,038	34	4,10,671
174 – ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ	1,10,266	1,14,057	16	2,24,339
175 – ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ	2,17,158	2,24,037	37	4,41,232
176 – ಆನೇಕಲ್‌	1,28,371	1,33,130	26	2,61,527
177 – ಕೆ.ಆರ್‌. ಪುರ	1,53,425	1,60,620	33	3,14,078
ಒಟ್ಟು (GBA ವ್ಯಾಪ್ತಿ)	28,67,256	30,40,221	674	59,08,151

ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ, ಮಹದೇವಪುರ ಮತ್ತು ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಐಟಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಲಸೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೇ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಡಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಗಳು ರದ್ದಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 1,02,361 ಮಂದಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು; ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ 4,136 ಮತದಾರರು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅನರ್ಹರೆಂದು ದೃಢಪಟ್ಟರು. ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 4 ರಷ್ಟಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನರ್ಹತಾ ದರವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮಹದೇವಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 1,71,623 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ 2,870 ಮಂದಿ ಮತ್ತು ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 1,76,909 ನೋಟಿಸ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ 3,081 ಮಂದಿ ಅನರ್ಹಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ (ಸುಮಾರು ಶೇ. 1.7 ರಷ್ಟು ದರ).

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆದ ಬೃಹತ್ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು, ಪಿಜಿ (Paying Guest) ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಪರೀತ ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಗೇಟೆಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬಹುಮಹಡಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಎಲ್‌ಒಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳು ಗಣತಿ ನಮೂನೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ್ದು ಈ ಭಾರಿ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಹಳೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಡಾವಣೆಗಳಾದ ರಾಜಾಜಿನಗರ (1,13,833 ಮತದಾರರು) ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ (1,25,536 ಮತದಾರರು) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ವಿಳಾಸ ಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಸಂಗತತೆಗಳು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ವಿತರಣೆ, ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅನುಪಾತ (EP Ratio)

ಕರ್ನಾಟಕದ ಚುನಾವಣಾ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರನ್ನು 34 ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ (Election Districts) ವಿಂಗಡಿಸಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ (ಅರ್ಬನ್), ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಉತ್ತರ, ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ದಕ್ಷಿಣ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

34 ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ

ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರ (General Electors) ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ 34 ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಮತ್ತು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

ಶ್ರೇಯಾಂಕ	ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ	ಒಟ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರು	ಶ್ರೇಯಾಂಕ	ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ	ಒಟ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರು
1	ಬೆಳಗಾವಿ	36,35,860	18	ಹಾವೇರಿ	12,33,294
2	ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ	24,01,939	19	ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ	11,39,623
3	ಮೈಸೂರು	22,80,067	20	ಕೋಲಾರ	11,39,393
4	ತುಮಕೂರು	20,94,762	21	ಬಿಬಿಎಂಪಿ ದಕ್ಷಿಣ	11,13,554
5	ಕಲಬುರಗಿ	18,94,144	22	ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕೇಂದ್ರ	10,67,374
6	ವಿಜಯಪುರ	17,08,099	23	ಕೊಪ್ಪಳ	10,59,164
7	ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ	16,78,448	24	ಬಳ್ಳಾರಿ	10,20,264
8	ಮಂಡ್ಯ	14,27,462	25	ಉಡುಪಿ	10,14,143
9	ರಾಯಚೂರು	14,24,909	26	ವಿಜಯನಗರ	10,08,367
10	ಬಾಗಲಕೋಟೆ	14,13,341	27	ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ	9,53,372
11	ಹಾಸನ	13,93,908	28	ಯಾದಗಿರಿ	8,87,174
12	ಧಾರವಾಡ	13,78,016	29	ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು	8,74,462
13	ಶಿವಮೊಗ್ಗ	13,54,046	30	ರಾಮನಗರ	8,39,039
14	ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಉತ್ತರ	13,25,284	31	ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ	8,04,534
15	ದಾವಣಗೆರೆ	13,20,819	32	ಚಾಮರಾಜನಗರ	8,00,858
16	ಚಿತ್ರದುರ್ಗ	13,17,025	33	ಗದಗ	7,94,567
17	ಬೀದರ್	12,46,746	34	ಕೊಡಗು	4,11,632

ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು 36,35,860 ಮತದಾರರೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಯುವ ಮತದಾರರನ್ನು (42,743), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷ ಚೇತನರನ್ನು (52,196) ಹಾಗೂ 85 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು (34,476) ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಟ್ಟೆಗಳನ್ನು (4,644) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೂ ಮುನ್ನ 27.99 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರಿದ್ದರು. ಎಸ್‌ಐಆರ್ ನಂತರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 22,80,067 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 5.19 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ರದ್ದಾಗಿವೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ 3 ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,11,632 ಮತದಾರರೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆಯ (34 ನೇ) ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಮತದಾರ-ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳು

ಒಟ್ಟು ಅಂದಾಜು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮತದಾರ-ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅನುಪಾತ (Elector-to-Population Ratio – EP Ratio) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಇ-ಪಿ ಅನುಪಾತವು ಶೇಕಡಾ 66.11 ರಷ್ಟಿದೆ.

ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಶೇಕಡಾ 76.38 ರ ಇ-ಪಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ (ಶೇ. 71.22) ಮತ್ತು ರಾಮನಗರ (ಶೇ. 71.20) ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಮಹಾನಗರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ಪಿ ಅನುಪಾತವು ಆಘಾತಕಾರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಬಿಬಿಎಂಪಿ ದಕ್ಷಿಣ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 45.81 ರ ಅನುಪಾತದೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕೇಂದ್ರ (ಶೇ. 51.11) ಮತ್ತು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಉತ್ತರ (ಶೇ. 53.41) ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ತೇಲುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ (Floating Population) ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ

ಮತದಾರರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ದಟ್ಟಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು (Rationalization) ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 59,050 ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಿದ್ದವು; ಎಸ್‌ಐಆರ್ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 1,873 ಮತಗಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 60,923 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 21,862 ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, 39,061 ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಾಗಿವೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗರಿಷ್ಠ 4,644 ಮತಗಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕನಿಷ್ಠ 567 ಮತಗಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಮತದಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆ, ನಿರಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ರದ್ದಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರು, ಮತಗಟ್ಟೆಯ ವಿಳಾಸ ಮತ್ತು ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಾಗೂ ತಳಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನಾ ವಿಧಾನಗಳು

ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದೆ:

1. ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪೋರ್ಟಲ್: ಮತದಾರರು ನೇರವಾಗಿ eci.gov.in ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ‘Search in Electoral Roll’ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ:

   • EPIC ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ: ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಪಡೆಯುವುದು.

   • ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳ ಮೂಲಕ: ಹೆಸರು, ಸಂಬಂಧಿಕರ ಹೆಸರು, ವಯಸ್ಸು, ಲಿಂಗ, ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

   • ಮೊಬೈಲ್ ಒಟಿಪಿ ಮೂಲಕ: ನೋಂದಾಯಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಬರುವ ಒನ್‌ಟೈಮ್ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ದೃಢೀಕರಿಸಿ ಮತದಾರರ ಚೀಟಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

2. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿಇಒ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್: karnataka.gov.in ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಮತಗಟ್ಟೆವಾರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪಿಡಿಎಫ್ (PDF Electoral Roll) ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

3. ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು: ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಾದ Voter Helpline App (VHA) ಅಥವಾ ECINET ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಮೂಲಕವೇ ಮತಗಟ್ಟೆ ವಿವರ ಮತ್ತು ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು.

4. ಉಚಿತ ನಾಗರಿಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ – 1950: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ನಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆ 1950 ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

5. ತಳಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕ: ಆಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮತಗಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (BLO), ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾರ್ಡ್ ಕಚೇರಿಗಳು ಅಥವಾ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯ ಚುನಾವಣಾ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮುದ್ರಿತ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಮೂನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 23 ರ ಅನ್ವಯ ‘ನಿರಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (Continuous Updation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿರುವ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು, ಹೊಸದಾಗಿ 18 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ ಯುವಕರು ಅಥವಾ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ನಾಗರಿಕರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಮೂನೆ	ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶ	ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು	ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನ
ಫಾರ್ಮ್ 6 (Form 6)	ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಡಿಲೀಟ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕರ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ	ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರಾವೆ (ಆಧಾರ್/ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ), ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆ (ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್/ಬಾಡಿಗೆ ಕರಾರು/ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್), ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಳತೆಯ ಭಾವಚಿತ್ರ	Voters Portal, Voter Helpline App ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಎಲ್‌ಒ ಮೂಲಕ
ಫಾರ್ಮ್ 6A (Form 6A)	ಸಾಗರೋತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ (ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು – NRI) ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ	ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರತಿ, ವೀಸಾ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಾಸಸ್ಥಳದ ದಾಖಲೆಗಳು	ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೇರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ಫಾರ್ಮ್ 7 (Form 7)	ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅನರ್ಹ ಅಥವಾ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ರದ್ದತಿಗೆ ಕೋರುವುದು	ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂರಕ ಪುರಾವೆಗಳು (ಉದಾ: ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ)	ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಆರ್‌ಒ ಕಚೇರಿಗೆ ನೇರ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ಫಾರ್ಮ್ 8 (Form 8)	ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ (ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ), ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ಹೊಸ EPIC ಕಾರ್ಡ್ ಕೋರಿಕೆ, PwD ಗುರುತು ಮಾಡುವಿಕೆ	ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು, ಹೊಸ ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆ	ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ

ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಯು (ERO) ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಹತೆ ಇದ್ದರೂ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿದೆ:

• ಪ್ರಥಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ (First Appeal): ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 24(a) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಇಆರ್‌ಒ ಆದೇಶ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಿಗದಿತ ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ / ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (District Magistrate / Deputy Commissioner) ಲಿಖಿತ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

• ದ್ವಿತೀಯ ಮೇಲ್ಮನವಿ (Second Appeal): ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ತೀರ್ಮಾನದಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತರಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸೆಕ್ಷನ್ 24(b) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (CEO) ಅಂತಿಮ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಈ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಕೇವಲ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಲಿದೆ.

ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಣಿತೀಯ ಭ್ರಮೆ (Statistical Paradox in Voter Turnout)

ಚುನಾವಣಾ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (Voter Turnout Percentage) ಕೆಳಗಿನ ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ:

{ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣ (\%)} = \left( \frac{ಚಲಾವಣೆಯಾದ ಒಟ್ಟು ಮಾನ್ಯ ಮತಗಳು}}{{ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರು}} \right) 100

ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 50 ರಿಂದ 54 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ನಾಗರಿಕರ ರಾಜಕೀಯ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ‘ಛೇದ’ದಲ್ಲಿದ್ದ (Denominator) 1.03 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 44.80 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈಗ ಛೇದವು 59.08 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಕುಚಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಏರಿಕೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣವು ತಾನಾಗಿಯೇ ಶೇಕಡಾ 70 ರಿಂದ 75 ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯಲಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರದೆ, ಕೇವಲ ಛೇದದ ಸಂಕೋಚನದಿಂದ (Shrinking Denominator Effect) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭ್ರಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಮುಂಬರುವ ಜಿಬಿಎ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಬದಲಾವಣೆ

ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (GBA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪುನರ್‌ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ 369 ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 43 ರಷ್ಟು ಮತದಾರರು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರುವುದು ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾರ್ಡ್‌ನ ಸರಾಸರಿ ಮತದಾರರ ಗಾತ್ರವು ಕುಗ್ಗುವುದರಿಂದ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಗೆಲುವಿನ ಅಂತರವು (Victory Margin) ಕೆಲವೇ ನೂರು ಮತಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಲಿದೆ. ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಐಟಿ ಬಡಾವಣೆಗಳ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತದಾರರು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಗ್ರಾಮಠಾಣಾಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮತಗಳೇ ಕೌನ್ಸಿಲರ್‌ಗಳ ಭవితವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಲಿವೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ಬೃಹತ್ ಕಡಿತವು ಸಂಸದೀಯ ಮತ್ತು ಶಾಸನಸಭಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಜರುಗಿದಾಗ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಮಹಾನಗರಗಳು ತಮ್ಮ ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಅಥವಾ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗುವ ಆತಂಕವಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಿಖರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯು ನಕಲಿ ಮತದಾನ, ಬೋಗಸ್ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR-2026) ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಅಸಂಗತ, ಮೃತ, ನಕಲಿ ಹಾಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಮೂದುಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ

Hospital Dead Body Rules – ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು

Bengaluru IT Language Bias – ಐಟಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ತಾರತಮ್ಯದ ಆರೋಪ, ನೇಮಕಾತಿ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಸಮಾಧಾನ

SBI Cyber Security – ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಸುರಕ್ಷತೆ

BESCOM True-Up Charges – ವಿದ್ಯುತ್ ಶುಲ್ಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ

Women Property Rights – ಮಹಿಳೆಯರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಕೃಷಿ ಗೇಣಿ ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು

ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE
ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE