TRAI Recharge Plans – ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು SMS ಮಾತ್ರದ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ನಿಯಮಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

TRAI Recharge Plans – ಸುಂಕ ರಚನೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು TRAI ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿವರ

ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ 2G ಧ್ವನಿ ಕರೆಗಳಿಂದ ಇಂದಿನ ಅತಿವೇಗದ 4G ಮತ್ತು 5G ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ಪಯಣವು ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದೊಳಗೆ ತಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಜತೆಗೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದವು. ಖಾಸಗಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋ (Reliance Jio), ಭಾರ್ತಿ ಏರ್‌ಟೆಲ್ (Bharti Airtel) ಮತ್ತು ವೊಡಾಫೋನ್ ಐಡಿಯಾ (Vi) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಧ್ವನಿ ಕರೆಗಳು (Voice Calls), ಕಿರುಸಂದೇಶಗಳು (SMS) ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಡೇಟಾವನ್ನು (Data) ಒಂದೇ ಪ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ “ಬಂಡಲಿಂಗ್” (Bundling) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸಿದವು.

ಈ ಬಂಡಲಿಂಗ್ ತಂತ್ರವು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಳಸದ ಅಥವಾ ಬಳಸಲು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಭಾರತದಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಫೀಚರ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು (Feature Phones) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡುವ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಡೇಟಾ-ರಹಿತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹಿಂಪಡೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನೂ ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 1 GB ಅಥವಾ 1.5 GB ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ಡೇಟಾ ಒಳಗೊಂಡ ದುಬಾರಿ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.

ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲಿನ ಬಲವಂತದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (Telecom Regulatory Authority of India – TRAI), 1997ರ ಟ್ರಾಯ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 11(1)(b) ಹಾಗೂ ಸೆಕ್ಷನ್ 36 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನಗೆ ದತ್ತವಾಗಿರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಿದೆ. ಅನಗತ್ಯ ಡೇಟಾ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕೇವಲ ಕರೆ ಹಾಗೂ ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಬಯಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು (Special Tariff Vouchers – STVs) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀಡುವಂತೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಲಾಭಕೋರತನಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ವಿಕಾಸ: 12ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ 13ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯವರೆಗೆ

ಟೆಲಿಕಾಂ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಟ್ರಾಯ್ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಏಕಾಏಕಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಘಟನೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಹನ್ನೆರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಾವಳಿ (2024) ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಫಲ್ಯ

ಟ್ರಾಯ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 23, 2024 ರಂದು ‘ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಹನ್ನೆರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಾವಳಿ, 2024’ (Telecom Consumers Protection (Twelfth Amendment) Regulations, 2024) ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಡೇಟಾ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ವಿಶೇಷ ದರ ವೋಚರ್ (STV) ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎಸ್‌ಟಿವಿಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು 90 ದಿನಗಳಿಂದ 365 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಈ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾತರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಟ್ರಾಯ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಗಂಭೀರ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ನಿಯಮದ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೇ ವಿನಃ ಅದರ ಮೂಲ ಆಶಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು. ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ಅವುಗಳೂ ಸಹ ಕೇವಲ 84 ದಿನಗಳು ಅಥವಾ 336/365 ದಿನಗಳಂತಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ 14, 21 ಅಥವಾ 28 ದಿನಗಳ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬಡ ಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ₹1,500 ರಿಂದ ₹2,000 ವರೆಗಿನ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮಾಸಿಕ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಡೇಟಾ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನೇ ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಡೇಟಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಈ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಸಮಾಧಾನ ತೀವ್ರಗೊಂಡ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಹದಿಮೂರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಾವಳಿ (2026) ರ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ

ಹನ್ನೆರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿರೂಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಟ್ರಾಯ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 7, 2026 ರಂದು ಹೊಸ ಕರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸಮಾಲೋಚನೆಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ದೀರ್ಘ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21/22, 2026 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಹದಿಮೂರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಾವಳಿ, 2026’ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಪ್ರಧಾನ ನಿಯಮಾವಳಿಯಾದ 2012ರ ನಿಯಮ 4(2)(c)(iii) ರ ನಾಲ್ಕನೇ ಷರತ್ತನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ರಚಿಸಿತು. ಈ ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಕುಂಟು ನೆಪಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.

ಗ್ರಾಹಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ

ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಮುದಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು.

28 ದಿನಗಳ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರನೇ ತಿಂಗಳ ಸುಲಿಗೆ

ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿಯೆಂದರೆ “ಮಾಸಿಕ ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 28 ದಿನಗಳ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿದ್ದು ಒಟ್ಟು 365 ದಿನಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು 28 ದಿನಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಒಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಸೇವೆ ಪಡೆಯಲು ಒಟ್ಟು 13 ಬಾರಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು (365 \div 28 = 13.03). ಅಂದರೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿದ್ದರೂ ಗ್ರಾಹಕರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 13 ತಿಂಗಳ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 11 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದ ರಾಘವ್ ಚಡ್ಡಾ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ತಿಂಗಳ 30 ದಿನಗಳ ಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿಯ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಬಳಸದ ಬಡ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಯ್ಸ್-ಮಾತ್ರದ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಸದನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಯ್ ಅನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸದೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಹಕರ ಧ್ವನಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂದಕ ಮತ್ತು 20 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಜನರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಾಂ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಂದಿಗೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ (200 ಮಿಲಿಯನ್) ಸಕ್ರಿಯ 2G ಮತ್ತು ಬೇಸಿಕ್ ಫೀಚರ್ ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಕೃಷಿಕರು, ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬಳಸುವ ಮೊಬೈಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕ, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಣೆಯಂತಹ ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಂತಹ ಬಡ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 1.5 GB ಅಥವಾ 2 GB ಡೇಟಾ ನೀಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ₹299 ರಿಂದ ₹349 ರವರೆಗಿನ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಣಗಾಡುವ ಈ ಜನರಿಗೆ ತಾವು ಬಳಸದೇ ಇರುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಡೇಟಾಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಪೋಲು ಮಾಡುವುದು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿತ್ತು.

ದ್ವಿತೀಯ ಸಿಮ್ ಮತ್ತು ವೈ-ಫೈ ಆಶ್ರಿತ ವರ್ಗದ ವಾಸ್ತವತೆ

ಕೇವಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರಲ್ಲೂ ಈ ಬಂಡಲಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು, ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಎರಡು ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಿಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೇ ಸಿಮ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಒಳಬರುವ ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟಿಪಿ (OTP) ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಮಾಸಿಕ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಒಳಬರುವ ಕರೆಗಳನ್ನೇ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಗ್ರಾಹಕರು ಎರಡೂ ಸಿಮ್‌ಗಳಿಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಡೇಟಾ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ವೈ-ಫೈ (Wi-Fi) ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೂ ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಹದಿಮೂರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಾವಳಿ, 2026 ರ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಬಂಧನೆಗಳು

ಟ್ರಾಯ್‌ನ 13ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಾವಳಿಯು ಕೇವಲ ಕರಡು ಶಿಫಾರಸಾಗಿರದೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾತರ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು:

30 ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಸಮಾನತೆ (Validity Parity)

ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಯ್ಸ್, ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಎಸ್‌ಟಿವಿಗಳನ್ನು 30 ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಯಾವೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೋ, ಅಂತಹ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಲ್ಯಾಬ್‌ಗೂ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೇವಲ ಧ್ವನಿ ಕರೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಸ್‌ಟಿವಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯು 14 ದಿನ, 20 ದಿನ ಅಥವಾ 28 ದಿನಗಳ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಡೇಟಾ ಪ್ಲಾನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ಇದು ಕಂಪನಿಗಳು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಾಸಿಕ ಅದೇ ದಿನಾಂಕದ ನವೀಕರಣ ಕಡ್ಡಾಯ

ಪೂರ್ವಪಾವತಿ (Prepaid) ಮೊಬೈಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟ್ರಾಯ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾಸಿಕ ನವೀಕರಣವನ್ನು ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾರ್ಚ್ 10 ರಂದು ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಪ್ಲಾನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 10 ರಂದೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಯಾ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 31 ದಿನಗಳಿಲ್ಲದ ಫೆಬ್ರವರಿ, ಏಪ್ರಿಲ್, ಜೂನ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ), ಆ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕದಂದು ಪ್ಲಾನ್ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 13 ಬಾರಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಶೋಷಣೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರೆಬೀಳಲಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 12 ಬಾರಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.

ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ಲಾನ್‌ನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಸ್ತಿತ್ವ

30 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 56 ದಿನ, 84 ದಿನ ಅಥವಾ 365 ದಿನಗಳು) ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಎಸ್‌ಟಿವಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪದೇಪದೇ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಗೋಜಿಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೂಕ್ತ ದರ ಕಡಿತದ ತತ್ವ

ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಕ್ಕೆ “ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ” (largely proportional reduction) ದರ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಯ್ ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು “ಸೂಕ್ತ ದರ ಕಡಿತ” (appropriate reduction in tariff) ಎಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ನಿಗದಿತ ಡೇಟಾ (Daily Data Quota) ನೀಡುವ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾದ ನೈಜ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸರಳ ಗಣಿತದ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದು ಕಷ್ಟಕರವೆಂಬ ಉದ್ಯಮದ ವಾದವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಈ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡೇಟಾ ರಹಿತ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಯು ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿರಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಪ್ರಯೋಜನವು ಗ್ರಾಹಕರ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿಯಂತ್ರಕವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಪರಿಮಾಣಗಳು	2012ರ ಮೂಲ ನಿಯಮಾವಳಿ	2024ರ 12ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ	2026ರ 13ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮ)	ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದಕ್ಕುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ
ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ STV ವ್ಯಾಪ್ತಿ	ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಯ್ಸ್-ಮಾತ್ರದ STV ಕಡ್ಡಾಯವಿರಲಿಲ್ಲ	ಕೇವಲ 1 ಪ್ಲಾನ್ ಕಡ್ಡಾಯ (ಗರಿಷ್ಠ 365 ದಿನಗಳ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ)	30 ದಿನಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಂಡಲ್ಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್‌ಗೂ ಸಮಾನಾಂತರ ಪ್ಲಾನ್ ಕಡ್ಡಾಯ	ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಖಾತರಿ
ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾಸಿಕ ನವೀಕರಣ	ಕೇವಲ 28 ದಿನಗಳ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಇತ್ತು	ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ	ತಿಂಗಳ ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ನವೀಕರಣ ಕಡ್ಡಾಯ (ಅಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ದಿನ)	ವರ್ಷಕ್ಕೆ 13 ರೀಚಾರ್ಜ್ ಬದಲಿಗೆ 12 ರೀಚಾರ್ಜ್ ಸಾಕು
ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಆಯ್ಕೆಗಳು	ಕಂಪನಿಗಳ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು	ಕಂಪನಿಗಳು ಕೇವಲ 84/365 ದಿನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು	ಕನಿಷ್ಠ 1 ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ಲಾನ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು	ವಾರ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮಾವಧಿಯ ಕರೆ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ಆಯ್ಕೆ
ದರ ನಿಗದಿ ನೀತಿ	ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (Forbearance)	ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಡ್ಡಾಯ ಷರತ್ತು ಇರಲಿಲ್ಲ	ಡೇಟಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ “ಸೂಕ್ತ ದರ ಕಡಿತ” ಕಡ್ಡಾಯ	ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ
ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಡ್ಡಾಯತೆ	ಕೇವಲ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆ	ಸೀಮಿತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ	ಆ್ಯಪ್, ವೆಬ್, ರಿಟೇಲ್ ಮಳಿಗೆ, ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಪ್ರದರ್ಶನ	ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಬಚ್ಚಿಡುವುದಕ್ಕೆ ತಡೆ

ಸಮಾಲೋಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾತರ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಯ್ ನಿಲುವು

ಟ್ರಾಯ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 7, 2026 ರಂದು ಕರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಆಪರೇಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (COAI) ಮೂಲಕ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವು. ಒಟ್ಟು 1,132 ಪಾಲುದಾರರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಜೂನ್ 15, 2026 ರಂದು ನಡೆದ ಬಹಿರಂಗ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (Open House Discussion) ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕದ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ವಾದ ನಡೆಯಿತು.

ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಕೇವಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋ ತನ್ನ ಲಿಖಿತ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ಜಿಯೋ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಐಪಿ-ಆಧಾರಿತ (All-IP) 4G ಮತ್ತು 5G ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್-ಸ್ವಿಚ್ಡ್ 2G ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಐಪಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಕರೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯದೆ, ಡೇಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೇ (Voice over LTE – VoLTE ಮತ್ತು Voice over New Radio – VoNR) ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಡೇಟಾದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಇದು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಿಯೋ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.

ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ವಾಯ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್ ಖರೀದಿಸಿದ ಗ್ರಾಹಕರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಯುಪಿಐ (UPI) ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಪರದಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಿಮ್ ಅನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಿಯೋ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು. ಜಿಯೋ ತನ್ನ ಪ್ರವೇಶ ಹಂತದ ಶೇಕಡಾ 88 ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಹಕರು ಈಗಾಗಲೇ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಡೇಟಾ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂಕಿಅಂಶ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ವೋಚರ್‌ಗಳು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಮಾರ್ಕೆಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗಲಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಕರೆಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.

ಭಾರ್ತಿ ಏರ್‌ಟೆಲ್ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಾ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಬಲ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ಸುಂಕ ನಿಗದಿಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು (Tariff Forbearance) ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ದರ ಕಡಿತವನ್ನು ಆದೇಶಿಸುವುದು ಪರೋಕ್ಷ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಏರ್‌ಟೆಲ್ ವಾದಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಡೇಟಾ ಘಟಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವೇನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕರೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಟವರ್‌ಗಳು, ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ತರಂಗಾಂತರಗಳು, ಬ್ಯಾಕ್‌ಹಾಲ್ ಫೈಬರ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿರ ವೆಚ್ಚಗಳು (Fixed Network Costs) ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಗ್ಗದ ವಾಯ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದರೆ, ನಿಯಮಿತ ಡೇಟಾ ಗ್ರಾಹಕರೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಜಾರುವ (Down-trading) ಅಪಾಯವಿದ್ದು, ಇದು ಕಂಪನಿಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 5G ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು (CAPEX) ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಏರ್‌ಟೆಲ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.

ವೊಡಾಫೋನ್ ಐಡಿಯಾ (Vi) ತನ್ನ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಡೇಟಾ-ರಹಿತ ಪ್ಲಾನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬಾಕಿ ಶುಲ್ಕಗಳು (Bill Shock) ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಆದರೆ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮವು ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನವೇ ವೊಡಾಫೋನ್ ಐಡಿಯಾ ಷೇರುಗಳು ಶೇಕಡಾ 2 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆ ಕಂಡವು; ಏಕೆಂದರೆ Vi ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ 2G ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಗ್ಗದ ವಾಯ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬಿಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಲ್ (BSNL) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿಯೇ ಅಗ್ಗದ ವಾಯ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೂ ಈ ನಿಯಮ ಕಡ್ಡಾಯವಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕ ವಲಸೆಯನ್ನು ತಡೆದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಈ ಸಂಘಟಿತ ವಿರೋಧವನ್ನು ಮತ್ತು ವಾದಗಳನ್ನು ಟ್ರಾಯ್ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಐಪಿ-ಆಧಾರಿತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್-ಆಧಾರಿತವಾಗಿರಲಿ, ಆಂತರಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಬೇಡದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆತನ ಮೇಲೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇರುವುದು ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿಯಂತ್ರಕವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯ್ಸ್-ಮಾತ್ರದ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಗಳ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು, ಕಂಪನಿಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂತಹ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದುಬಾರಿ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೃತಕ ಅಲಭ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಕರೆಗಳ ಭೀತಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಟ್ರಾಯ್, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈಗಾಗಲೇ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI/ML) ಆಧಾರಿತ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಅಪರಾಧ ನಿಯಂತ್ರಣದ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಪರ್ಕದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದು ಎಂದು ಕಟುವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿತು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ದರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಶೋಷಣೆಗೆ ಪರವಾನಗಿಯಲ್ಲ; ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ನಿಯಂತ್ರಕದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾರಿತು.

ದರ ರಚನೆ, ವೆಚ್ಚ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಆರ್ಥಿಕ ಉಳಿತಾಯದ ಸಮಗ್ರ ಮಾದರಿ

ಟ್ರಾಯ್‌ನ ನೂತನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಡೇಟಾ-ರಹಿತ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ “ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಡಿತ” ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಅಂತಿಮ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ “ಸೂಕ್ತ ದರ ಕಡಿತ” (Appropriate Tariff Reduction) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರ ಹಿಂದೆ ಬಲವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯಿದೆ.

ದರ ಕಡಿತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾದ ಬೆಲೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 1.5 GB ಡೇಟಾ ನೀಡಿದರೆ, 28 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಟ್ಟು 42 GB ಡೇಟಾ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರಾಯ್ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಜಿಬಿ (GB) ಡೇಟಾದಿಂದ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು ಕೇವಲ ₹9 ರಿಂದ ₹11 ರಷ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನಿಂದ 42 GB ಡೇಟಾದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಳೆದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೆ (42 \times 10 = ₹420), ಮೂಲ ಪ್ಲಾನ್‌ನ ಬೆಲೆ ₹299 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಡೇಟಾದ ಮೌಲ್ಯವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ಲಾನ್‌ನ ಮೌಲ್ಯ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗುವ ಅಥವಾ ಶೂನ್ಯವಾಗುವ ಅಸಂಬದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡ ಟ್ರಾಯ್, ಕಂಪನಿಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ಥಿರ ಸೂತ್ರದ ಬದಲಾಗಿ “ಸೂಕ್ತ ಕಡಿತ”ದ ತತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ತಗಲುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಬಂಡಲ್ಡ್ ಡೇಟಾಗೆ ತಗಲುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್ ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೈಜವಾಗಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಎಸ್‌ಟಿವಿಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಳಿತಾಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಯ್‌ನ ಹೊಸ 13ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಅನ್ವಯ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ದರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಮಾನ್ಯತೆಯ ಅವಧಿ (ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್)	ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್ (Voice + SMS + Daily Data)	ನೂತನ ಕಡ್ಡಾಯ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್ (Voice + SMS Only)	ಪ್ರತಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಉಳಿತಾಯ	ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಉಳಿತಾಯದ ಪ್ರಮಾಣ (₹)
28 ದಿನಗಳ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್	₹299 – ₹349 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ + 1.5GB/ದಿನ ಡೇಟಾ)	₹149 – ₹179 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ, ಶೂನ್ಯ ಡೇಟಾ)	₹150 – ₹170	₹1,950 – ₹2,210 (ವರ್ಷಕ್ಕೆ 13 ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ)
30 ದಿನಗಳ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ (ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾಸಿಕ)	₹319 – ₹379 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ + 1.5GB/ದಿನ ಡೇಟಾ)	₹169 – ₹199 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ + ಮಾಸಿಕ ನವೀಕರಣ)	₹150 – ₹180	₹1,800 – ₹2,160 (ವರ್ಷಕ್ಕೆ 12 ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ)
84 ದಿನಗಳ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ (ಮೂರು ತಿಂಗಳು)	₹799 – ₹859 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ + 1.5GB/ದಿನ ಡೇಟಾ)	₹399 – ₹459 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ, ಶೂನ್ಯ ಡೇಟಾ)	₹400 – ₹430	₹1,600 – ₹1,720 (ವರ್ಷಕ್ಕೆ 4 ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ)
365 ದಿನಗಳ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ (ವಾರ್ಷಿಕ)	₹2,999 – ₹3,599 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ + 2GB/ದಿನ ಡೇಟಾ)	₹1,499 – ₹1,799 (ಅನಿಯಮಿತ ಕರೆ + 100 SMS/ದಿನ, ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿ)	₹1,500 – ₹1,800	₹1,500 – ₹1,800 (ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1 ಬಾರಿ)

ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿಯು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವಂತೆ, ಕೇವಲ ಕರೆ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕನು ನೂತನ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಅನ್ವಯ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ₹1,800 ರಿಂದ ₹2,200 ರವರೆಗೆ ನೇರ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಈ ಮೊತ್ತವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾಸಿಕ 30 ದಿನಗಳ ಪ್ಲಾನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 13 ಬಾರಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು 12 ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಪೂರ್ಣ ಶುಲ್ಕವು ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಟೆಲಿಕಾಂ ಉದ್ಯಮದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ARPU ಮೇಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಟ್ರಾಯ್‌ನ ಈ ನಿರ್ದೇಶನವು ಕೇವಲ ಗ್ರಾಹಕರ ಜೇಬಿನ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್, ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ (Average Revenue Per User – ARPU) ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ವಿಮುಖ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.

ARPU ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಜನೆ

ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ARPU ಅನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರ್ತಿ ಏರ್‌ಟೆಲ್‌ನ ಮೊಬೈಲ್ ARPU 2026 ರ ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ₹264 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಕಂಪನಿಯು ಇದನ್ನು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ₹300 ಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋ ಸಹ ತನ್ನ ARPU ಅನ್ನು ₹200 ರ ಗಡಿಯಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುಂಕ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ದೈನಂದಿನ ಡೇಟಾ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ₹299 ರಿಂದ ₹349 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿರುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿತ್ತು.

ನೂತನ ವಾಯ್ಸ್-ಮಾತ್ರದ ಅಗ್ಗದ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ಆಗಮನವು ಈ ARPU ಏರಿಕೆಯ ಓಟಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ₹299 ಅಥವಾ ₹349 ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಹಕರು ನೂತನ ₹149 ಅಥವಾ ₹169 ರ ವಾಯ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಜಾರಲಿದ್ದಾರೆ (Downtrading). ಈ ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ARPU ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಂದಗತಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು.

ಗ್ರಾಹಕರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಸಿಮ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿರತೆ

ಆದರೆ ಈ ನಾಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮುಖವೂ ಇದೆ. ದುಬಾರಿ ಬಂಡಲ್ಡ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿದ್ದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಹಕರು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು (SIM Consolidation). ಇದು ಕಂಪನಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಕ್ರಿಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (Active Subscriber Base) ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಅಗ್ಗದ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಯ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ, ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಮ್ ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಚಂದಾದಾರರ ವಲಸೆಯನ್ನು (Churn Rate) ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಆದಾಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ರೂಪಾಂತರ

ಈ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಕ್ರಮದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಕಾಂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಆದಾಯ ಮಾದರಿಯು ಮೂಲಭೂತ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿದೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬಂಡಲಿಂಗ್ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:

ತಳಮಟ್ಟದ ಧ್ವನಿ ಗ್ರಾಹಕರು: ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾರ್ಜಿನ್‌ನ ವಾಯ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ (Volume-based) ಗ್ರಾಹಕ ನೆಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಪ್ರೀಮಿಯಂ 5G ಡೇಟಾ ಗ್ರಾಹಕರು: ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಕ್ಲೌಡ್ ಗೇಮಿಂಗ್, ಒಟಿಟಿ (OTT) ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಉನ್ನತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ARPU ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.

ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಕಾಲಮಿತಿ, ದಂಡನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ

ಟ್ರಾಯ್‌ನ ಹದಿಮೂರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಾವಳಿಯು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಆಶಯವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಾರಿಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಗಡುವು

ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಗೆಜೆಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21/22, 2026 ರಂದು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಅಧಿಸೂಚಿತಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2026 ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೊಬೈಲ್ ಸೇವಾದಾತರು (ಜಿಯೋ, ಏರ್‌ಟೆಲ್, ವೊಡಾಫೋನ್ ಐಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಬಿಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಲ್) ಈ ನೂತನ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಎಸ್‌ಟಿವಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಹಣಕಾಸು ದಂಡನಾ ಕ್ರಮಗಳು

ಟೆಲಿಕಾಂ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ವಿಫಲವಾಗುವ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಟ್ರಾಯ್ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಹಣಕಾಸು ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ:

ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ವರದಿ ಲೋಪ: ಯಾವುದೇ ಸೇವಾದಾತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊಸ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಅಥವಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಂಕದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ, ಮೊದಲ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ₹20,000 ಮತ್ತು ಆ ನಂತರದ ದಿನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ₹40,000 ರಂತೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹10 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವೈಫಲ್ಯ: ಸತತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಏಳು ದಿನಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ₹50,000 ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ₹75,000 ರಂತೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹25 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ದಂಡದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ವಿಳಂಬ ಪಾವತಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ: ವಿಧಿಸಲಾದ ಹಣಕಾಸು ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ (SBI) ಒಂದು ವರ್ಷದ ಎಂಸಿಎಲ್‌ಆರ್ (MCLR) ದರಕ್ಕಿಂತ ಶೇಕಡಾ 2 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕಡ್ಡಾಯತೆ

ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದಂತೆ ಈ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ಬಚ್ಚಿಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಟ್ರಾಯ್ ಕಠಿಣ ಪ್ರಕಟಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾತರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು, ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (Customer Care Call Centers) ಮತ್ತು ಆಫ್‌ಲೈನ್ ರಿಟೇಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಯ್ಸ್-ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಹಕನು ಕೇವಲ ಕರೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಆತನಿಗೆ ಡೇಟಾ ಪ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಗಂಭೀರ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಕರೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ತಡೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ

ಅಗ್ಗದ ವಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕರೆಗಳಿಗೆ (Spam / Fraud Calls) ದುರ್ಬಳಕೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಟ್ರಾಯ್ ತನ್ನ ‘ಅನಗತ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂವಹನ’ (UCC) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್-ಟು-ಪರ್ಸನ್ (A2P) ಕರೆಗಳು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಧ್ವನಿ ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲಿಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕ ಲೈನ್ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು (CLI) ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳ ಬಳಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಟ್ರಾಯ್ ಅಧಿಕೃತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕರೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಖ್ಯಾ ಸರಣಿಗಳನ್ನು (140xx, 1600xx ಮತ್ತು 1601xx) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಈ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ಶಂಕಿತ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ (AI/ML) ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಂತಹ ಶಂಕಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಅವುಗಳ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೂರು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಿತಿಯನ್ನು 10 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3 ಅನನ್ಯ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ಗದ ಕರೆ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು ವಂಚನೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡದಂತೆ ಭದ್ರತಾ ಕವಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ

ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ‘ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಹದಿಮೂರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಾವಳಿ, 2026’ ದೇಶದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು (Digital Equity) ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಡೇಟಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಬಲವಂತದ ಬಂಡಲಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಯು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವೆ ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಟ್ರಾಯ್ ದರಗಳನ್ನು ತಾನೇ ನೇರವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ‘ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ’ (Micro-pricing) ಮಾಡದೆ, ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು (Parity) ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡೇಟಾ ಬಳಸದ ಬಡ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಫೀಚರ್ ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಕ್ರಮದ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು “ಸೂಕ್ತ ದರ ಕಡಿತ” ಎಂಬ ಪದದ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ನೈಜವಾಗಿಯೇ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಟ್ರಾಯ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ಲಾನ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಪರೋಕ್ಷ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎದುರಾಗದಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಭಾರತವು 5G ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ 6G ಯುಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಪರ್ಕದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ

Karnataka Marine Biotechnology – ಕರ್ನಾಟಕ ಮೆರೈನ್ ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನೀತಿ 2026–2031 ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ ಬಯೋ-ಎಕಾನಮಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

UPI Transaction Charges – ₹2,000 ಮಿತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಕ ವಾಸ್ತವತೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

WhatsApp APK Scam – ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಆಮಂತ್ರಣ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ APK ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ

UPI Fraud Prevention – ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಐ ಆಧಾರಿತ ವಂಚನೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ

Solar Wind Hybrid Energy – ಸೌರ–ಪವನ ಸಂಯುಕ್ತ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್ ಏಕೀಕರಣ

ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು

ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE
ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್	CLICK HERE