Senior Citizens Benefits in Budget 2026ರ ಘೋಷಣೆಗಳು ಭಾರತದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯ ಕಿರಣವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಈ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹಲವಾರು ‘ಬಂಪರ್’ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 60 ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ನಿವೃತ್ತರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಮತ್ತು 70 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯ ಘೋಷಣೆಗಳು ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್ನ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪಾಲು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿವರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ‘ಸಿಲ್ವರ್ ಎಕಾನಮಿ’ಯ ಉದಯ
ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ “ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭಾಂಶ”ದ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ವಯಸ್ಸಾದವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2011ರಲ್ಲಿ 10.38 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2036ರ ವೇಳೆಗೆ 23 ಕೋಟಿಗೆ ಏರುವ ಅಂದಾಜಿದೆ. ಭಾರತದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಕೊರತೆಯಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಲು ಬಜೆಟ್ 2026-27 ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ‘ಕೇರ್ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್’ (Care Ecosystem) ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಕರ್ತವ್ಯ ಭವನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಈ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಅವಲಂಬಿತರನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಸಮಾಜದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ “ಸಿಲ್ವರ್ ಎಕಾನಮಿ” (Silver Economy) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ: Economic Stability and Tax Reforms
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಅವರ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಸರ್ಕಾರವು ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ಹೊಸ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ 2025
ಬಜೆಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ 2025 (New Income Tax Act, 2025) ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ತೆರಿಗೆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸುವುದು, ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
₹12.75 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಶೂನ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಮಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ (New Tax Regime) ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಲಾಭಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿವೆ.
-
ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ (Rebate): ₹12 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ತೆರಿಗೆಯ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 87A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹60,000 ವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
-
ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಡಿತ (Standard Deduction): ಪಿಂಚಣಿದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಡಿತವನ್ನು ₹50,000 ದಿಂದ ₹75,000 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಿತಿ: ಅಂದರೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ₹12.75 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮಾರ್ಜಿನಲ್ ರಿಲೀಫ್ (Marginal Relief) ಸೌಲಭ್ಯ
ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆದಾಯವು ₹12.75 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ₹12.80 ಲಕ್ಷ), ಅವರಿಗೆ ಬೀರುವ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯು ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ‘ಮಾರ್ಜಿನಲ್ ರಿಲೀಫ್’ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳ ಪಟ್ಟಿ (ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿ – 2026-27)
| ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯದ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ | ತೆರಿಗೆ ದರ |
| ₹4,00,000 ವರೆಗೆ | ಶೂನ್ಯ |
| ₹4,00,001 – ₹8,00,000 | 5% |
| ₹8,00,001 – ₹12,00,000 | 10% |
| ₹12,00,001 – ₹16,00,000 | 15% |
| ₹16,00,001 – ₹20,00,000 | 20% |
| ₹20,00,001 – ₹24,00,000 | 25% |
| ₹24,00,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | 30% |
ಗಮನಿಸಿ: ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ 60-79 ವರ್ಷದವರಿಗೆ ₹3 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು 80 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಮೂಲ ವಿನಾಯಿತಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಅನುಸರಣೆಯ ಸುಲಭತೆ: ಫಾರ್ಮ್ 15H ಏಕ ಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಟಿಡಿಎಸ್ (TDS) ಕಡಿತವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದೆ.
ಒಮ್ಮೆಯ ಸಲ್ಲಿಕೆ (One-Time Filing)
ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರಿಂದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಬದಲು, NSDL ಅಥವಾ CDSL ನಂತಹ ಡೆಪಾಸಿಟರಿಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಫಾರ್ಮ್ 15H ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.
-
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈ ಒಂದು ಸಲ್ಲಿಕೆಯು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ PAN ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
-
TDS ಮಿತಿ: ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯದ ಮೇಲಿನ ಟಿಡಿಎಸ್ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ (ಹಿಂದೆ ₹50,000 ಇತ್ತು), ಇದು ಅವರಿಗೆ ರೀಫಂಡ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ: ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ವಯ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ
ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
70 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಮೆ
-
ಯಾವುದೇ ಆದಾಯ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ: 70 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
-
₹5 ಲಕ್ಷದ ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ನಗದು ರಹಿತ (Cashless) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
-
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕವರೇಜ್: ಈಗಾಗಲೇ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಇರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ₹5 ಲಕ್ಷದ ಟಾಪ್-ಅಪ್ ವಿಮೆ ಸಿಗಲಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ‘ಫೇಸ್ ಅಥೆಂಟಿಕೇಶನ್’
-
ನೋಂದಣಿ: ಹಿರಿಯರು ‘Ayushman App’ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ (beneficiary.nha.gov.in) ಮೂಲಕ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಸ್ವತಃ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
-
ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು: ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಬೆರಳಚ್ಚು ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರಿಗೆ ‘ಫೇಸ್ ಅಥೆಂಟಿಕೇಶನ್’ (ಮುಖ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ) ಮೂಲಕ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಬಲವಾದ ಆರೈಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Care Economy) ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಬಜೆಟ್ 2026 ಇದನ್ನು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
1.5 ಲಕ್ಷ ವೃತ್ತಿಪರ ಆರೈಕೆದಾರರ ತರಬೇತಿ
ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂದಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1.5 ಲಕ್ಷ ಮಲ್ಟಿಸ್ಕಿಲ್ಡ್ ಕೇರ್ಗಿವರ್ಗಳನ್ನು (Geriatric Caregivers) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
-
ತರಬೇತಿಯ ಸ್ವರೂಪ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌಶಲ್ಯ ಅರ್ಹತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (NSQF) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಯೋಗ, ಕ್ಷೇಮ (Wellness) ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಹಾಯಕ ಸಾಧನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ಇದು ಕೇವಲ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೋಮ್ ಕೇರ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಯುವಜನತೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೈಯೋಫಾರ್ಮಾ ಶಕ್ತಿ (Biopharma SHAKTI) ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆ
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಔಷಧಗಳು ಹಿರಿಯರ ಮಾಸಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ₹10,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಬಯೋಫಾರ್ಮಾ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಯೋಲಾಜಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಸಿಮಿಲರ್ಸ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಲಿದೆ.
-
ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ: ಸಚಿವರು 17 ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ 7 ಅಪರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಮಾ ಕೇರ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ
ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಡುವ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ (Dementia), ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬಜೆಟ್ 2026-27 ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್-2 ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉನ್ನತ ಕೇಂದ್ರಗಳು
-
NIMHANS-2: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ: ರಾಂಚಿ ಮತ್ತು ತೇಜ್ಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ‘ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಎಪೆಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ’ (Regional Apex Institutions) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು.
-
ಟ್ರಾಮಾ ಕೇರ್: ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಮಾ ಕೇರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುದಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಪಘಾತಗಳು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ದಿವ್ಯಾಂಗ ಸಹಾರಾ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಸಿಸ್ಟಿವ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮಾರ್ಟ್ಗಳು
ದೈಹಿಕ ಅಶಕ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ನವೀನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ರಿಟೇಲ್ ಮಾದರಿಯ ಮಾರ್ಟ್ಗಳು
-
ಅಸಿಸ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಟ್ಗಳು (Assistive Technology Marts): ಇವು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವೀಲ್ಚೇರ್, ಶ್ರವಣ ಸಾಧನಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸ್ಟಿಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೈಲ್ ರೀಡರ್ಗಳನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಖರೀದಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಆಧುನಿಕ ರಿಟೇಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
-
ALIMCO ಬಲವರ್ಧನೆ: ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಲಿಂಬ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (ALIMCO) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಹಾಯಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ.
ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು 8ನೇ ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು
ನಿವೃತ್ತ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (SCSS) ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಬಡ್ಡಿದರ: ವಾರ್ಷಿಕ ಶೇ. 8.2 ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿದರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
-
ಹೂಡಿಕೆ ಮಿತಿ: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗರಿಷ್ಠ ₹30 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಇದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹20,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
-
8ನೇ ವೇತನ ಆಯೋಗ: ಪಿಂಚಣಿದಾರರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ:
-
ಫಿಟ್ಮೆಂಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್: ಪಿಂಚಣಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಾಗಿ 3.0 ರಿಂದ 3.25 ರಷ್ಟು ಫಿಟ್ಮೆಂಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
-
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭತ್ಯೆ (Fixed Medical Allowance): CGHS ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ₹1,000 ರಿಂದ ₹20,000 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
-
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಬ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಡಿಕಲ್ ಟೂರಿಸಂ
ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು 5 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಬ್ಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ (AYUSH) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡಯಾಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಮೈಸೂರು ಈಗಾಗಲೇ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೆಡಿಕಲ್ ಹಬ್ ಅನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಮೈಸೂರು-ಕೊಡಗು ಸಂಸದರಾದ ಯದುವೀರ್ ಕೃಷ್ಣದತ್ತ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಟೀಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಈಡೇರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು
ಬಜೆಟ್ ಹಲವಾರು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಾಸೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.
-
ರೈಲ್ವೆ ರಿಯಾಯಿತಿ: ಕೋವಿಡ್ ನಂತರ ರದ್ದುಗೊಂಡ ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಹಿರಿಯರ ದೊಡ್ಡ ಅತೃಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
-
GST ಹೊರೆ: ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲಿನ 18% ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST) ಹೊರೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
-
ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪಿಂಚಣಿ: ಕನಿಷ್ಠ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ₹3,000 ರಿಂದ ₹5,000 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮೌನವಾಗಿದೆ.
ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, Senior Citizens Benefits in Budget 2026ರ ಘೋಷಣೆಗಳು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಬದುಕನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಒಂದು ಆಶಾದಾಯಕ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದೆ. ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ₹12.75 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿರುವುದು ಮತ್ತು 70 ವರ್ಷ ದಾಟಿದವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದ ಹಿರಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ನೀಡಿದ ‘ಬಂಪರ್ ಗಿಫ್ಟ್’ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಅವುಗಳ ತಳಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಬಜೆಟ್ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕಿದೆ.