Karnataka Economic Outlook 2026-27 : ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ 17ನೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಯವ್ಯಯದ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

Karnataka Economic Outlook 2026-27: ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ 17ನೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಯವ್ಯಯದ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 6 ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಅಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಯ 17ನೇ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯು ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಆಯವ್ಯಯ ಮಂಡಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಈ ಬಜೆಟ್ ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿರದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು “11G ಮಾದರಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ” (11G Model Economy) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ₹ 4,48,004 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಈ ಬೃಹತ್ ಆಯವ್ಯಯದ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಆದ್ಯತೆಗಳು, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಢೀಕರಣದ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ಹಾದಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶವಾಗಿದೆ. 2025-26ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ (GDP) ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 7.4% ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ (GSDP) ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 8.1% ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸದೃಢ ಆರ್ಥಿಕ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷಿ ವಲಯವು 9.1% ನಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವು 6.7% ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯವು 8.1% ರಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ (FDI) ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. 2025-26ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು 9.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ, ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಟ್ಟು FDI ನ 26.7% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ FDI ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2.6 ಪಟ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಚಕ	ವಿವರ (2025-26/2026-27)
ರಾಜ್ಯದ GSDP ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ	8.1%
ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರ	₹ 4,48,004 ಕೋಟಿ
ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI)	9.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಭಾರತದ 26.7%)
ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ	9.1%

11G ಮಾದರಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಒಂದು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ “11G ಮಾದರಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ”ಯು ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

• ಗಿಗ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Gig Economy): ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆಧಾರಿತ ಕೆಲಸಗಾರರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು.

• ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮಾನತೆ (Geographical Equality): ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಮಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.

• ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Global Trade Economy): ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ.

• ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆ (Green Economy): ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ.

• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಚಾಲಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ.

ಈ ಮಾದರಿಯು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ಐದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣದ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದ ಐದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ₹ 51,034 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕಂದಾಯ ಆದಾಯದ ಸುಮಾರು 17% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.

ಗೃಹ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆ

ಮನೆಯೊಡತಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 2,000 ರೂ. ನೀಡುವ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ₹ 28,608 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ₹ 5,300 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು 1,000 ಹೊಸ ಡೀಸೆಲ್ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನ್ನ ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಆಹಾರ ಕಿಟ್

ಅನ್ನ ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಈ ಮೊದಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಬದಲಿಗೆ, 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ “ಇಂದಿರಾ ಆಹಾರ ಕಿಟ್” (Indira Food Kit) ಅನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಗರಿಬೇಳೆ, ಸಕ್ಕರೆ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯಂತಹ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಇರಲಿವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ₹ 6,200 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಮತ್ತು ಯುವ ನಿಧಿ

ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಯುವ ನಿಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆ	2026-27ರ ಅನುದಾನ (ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಲ್ಲಿ)	ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಗೃಹ ಲಕ್ಷ್ಮಿ	₹ 28,608	ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು
ಶಕ್ತಿ	₹ 5,300	1,000 ಹೊಸ ಬಸ್‌ಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ
ಅನ್ನ ಭಾಗ್ಯ	₹ 6,200	ಇಂದಿರಾ ಆಹಾರ ಕಿಟ್ ಪರಿಚಯ
ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ/ಯುವ ನಿಧಿ	₹ 10,926 (ಅಂದಾಜು)	ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆ

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹ 7,000 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಸುರಂಗ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ 40 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ₹ 40,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತವಾಗಿ, ಹೆಬ್ಬಾಳ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಿಂದ ಮೇಖ್ರಿ ಸರ್ಕಲ್‌ವರೆಗೆ ಸುರಂಗ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ₹ 2,250 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಬ್ಬಾಳದಿಂದ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್‌ವರೆಗಿನ 17 ಕಿ.ಮೀ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗೆ ₹ 17,780 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಟೆಂಡರ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ

ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋದ 96 ಕಿ.ಮೀ ಜಾಲವು ಸದ್ಯ ದಿನಕ್ಕೆ 10 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, 2026-27ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 41 ಕಿ.ಮೀ ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಈ ವರ್ಷ ₹ 500 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಇದೆ.

ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರವಾಹ ತಡೆಯಲು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ₹ 5,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ 100 ಮಿಯಾವಾಕಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ₹ 5 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮೃದ್ಧಿ

ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 38 ಲಕ್ಷ ರೈತರಿಗೆ ₹ 30,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಬಡ್ಡಿರಹಿತ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಗೆ ₹ 10 ರಿಂದ ₹ 20 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನೀರಾವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ ಹಂತ-3 ಕ್ಕೆ ವೇಗ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 1.33 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ₹ 70,000 ಕೋಟಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಡೇರಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ 12 ಟಿಎಂಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೊಸ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ರಾಜ್ಯದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ

• ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಇರುವ 15,000 ಬೋಧಕ ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ.

• ಪದವಿ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ 2,000 ಬೋಧಕರ ನೇಮಕ.

• 800 ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವುದು.

• ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ 50 ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.

• ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪಂಗಡದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ 10 ಹೊಸ ದುಡಿಯುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ

• 18 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಧುಮೇಹ ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ವಿತರಣೆ.

• ಕಾರವಾರ ಮತ್ತು ಯಾದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ತಲಾ ₹ 100 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ.

• ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿನ 2,500 ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ.

• ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಒಂದು ದಿನದ ಪಾವತಿಸಿದ ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ (Paid Menstrual Leave) ಘೋಷಣೆ.

ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ನೀತಿ

ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲವು ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.

ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ

ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಆದಾಯದ ಗುರಿಯನ್ನು ₹ 45,000 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ “Alcohol-in-Beverage” (AIB) ಆಧಾರಿತ ಸುಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮದ್ಯದ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಸ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮೌಲ್ಯ (Guidance Value)

ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು 10-15% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ.

ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ತೆರಿಗೆಗಳು

ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ (LNG) ಮೇಲಿನ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು 14.34% ರಿಂದ 5% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ₹ 1,25,000 ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಬಜೆಟ್ 2026-27 ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಮಿತಿಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ.

• ಕಂದಾಯ ಕೊರತೆ: ₹ 22,957 ಕೋಟಿ. ಇದು ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷ ಕಂದಾಯ ಕೊರತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದೆ.

• ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆ: GSDPಯ 2.95%, ಇದು 3% ಮಿತಿಯೊಳಗಿದೆ.

• ಒಟ್ಟು ಸಾಲ: ₹ 8,24,389 ಕೋಟಿ, ಇದು GSDPಯ 24.94% ರಷ್ಟಿದ್ದು, 25% ಮಿತಿಯ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ.

• GST ನಷ್ಟ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025ರ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು ₹ 15,000 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ವಿತ್ತೀಯ ಸೂಚಕ	ಅಂದಾಜು (ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಲ್ಲಿ)	GSDP ಶೇಕಡಾವಾರು
ಕಂದಾಯ ಆದಾಯ	₹ 3,15,050	–
ಕಂದಾಯ ವೆಚ್ಚ	₹ 3,38,007	–
ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ	₹ 74,682	–
ಒಟ್ಟು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು	₹ 8,24,389	24.94%

ಅಹಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ “ಅಹಿಂದ” ರಾಜಕಾರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಬಜೆಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. SCSP/TSP ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 24.1% ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಅನುದಾನದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು (ಸುಮಾರು 31%) ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ₹ 5 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಆರ್. ಅಶೋಕ್ ಅವರು ಈ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು “ದಿವಾಳಿ ಬಜೆಟ್” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ (Capital Expenditure) ಕೇವಲ 4.6% ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಾರಕ ಎಂದು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ

ಕರ್ನಾಟಕವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಈ ಬಜೆಟ್ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ:

• ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ₹ 233 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ “ಸೈನ್ಸ್ ಸಿಟಿ” ಸ್ಥಾಪನೆ.

• ವಿಜಯನಗರ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ₹ 4 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೂತನ ಪ್ಲಾನೆಟೋರಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ.

• ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಿಯೋನಿಕ್ಸ್ (Keonics) ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ.

• ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ₹ 25 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್.

ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ

“ಕನ್ನಡ ಅಸ್ಮಿತೆ”ಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ 50ನೇ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ 17ನೇ ಬಜೆಟ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ನಡುವಿನ “ಹಗ್ಗದ ಮೇಲಿನ ನಡಿಗೆ” ಈ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಢೀಕರಣದ ಸವಾಲುಗಳಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯದ GSDP ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವು ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಂತಹ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಸೇವಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಬ್ ಆಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಾಲದ ಕುರಿತಾದ ಟೀಕೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವು ರಾಜ್ಯದ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.