Vande Bharat Controversy – ಗೋವಾ ಲಾಬಿ ಆರೋಪಗಳ ನಡುವೆ ಮಂಗಳೂರು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘರ್ಷ

Vande Bharat Controversy – ಮಂಗಳೂರು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ವಿವಾದ: ಗೋವಾ ಲಾಬಿ ಆರೋಪ, ಸುರತ್ಕಲ್–ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸಂಘರ್ಷ, ಬಂಟ್ವಾಳ ನಿಲುಗಡೆ ಬೇಡಿಕೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾರಿಗೆ ಮಾಧ್ಯಮವಲ್ಲ; ಅದು ಈ ಭಾಗದ ಜನರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನಂತಹ ಅರೆ-ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮರುನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಆಧುನಿಕೀಕರಣದ ಅಂಗವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳು ವೇಗ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಹೊಸ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಿರಿದಾದ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿವೆ.   

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್: ರೈಲ್ವೆ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೊಸ ಆಯಾಮ

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಅಥವಾ “ಟ್ರೇನ್ 18” ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಅರೆ-ಅತಿವೇಗದ ಇಂಜಿನ್ ರಹಿತ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವೇಗವರ್ಧನೆ (Acceleration) ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈ ರೈಲನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಬಂದರು ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಲಯದ ನಡುವೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.   

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳು ‘ಕವಚ್’ (KAVACH) ಎಂಬ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರೈಲು ರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಕಡಿದಾದ ಘಾಟಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಂಗಗಳಿರುವ ಕರಾವಳಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೈಲುಗಳು 0 ರಿಂದ 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗವನ್ನು ಕೇವಲ 52 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ನಿಲುಗಡೆಗಳ ನಂತರ ವೇಗವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.   

ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 79 ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 20-ಕೋಚ್‌ಗಳ 18 ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು 8-ಕೋಚ್‌ಗಳ 44 ರೈಲುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ರೈಲುಗಳು ಕೇವಲ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಅಂಗವಿಕಲ ಸ್ನೇಹಿ ಶೌಚಾಲಯಗಳು, ಪ್ರತಿ ಸೀಟಿನ ಕೆಳಗೆ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.   

ಮಂಗಳೂರು: ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕದ ಅಗತ್ಯತೆ

ಮಂಗಳೂರು ನಗರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಬಂದರು, ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರನ್ನು “ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬೀಚ್” (Silicon Beach) ಎಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ವೇಗದ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವು ಅಡಿಪಾಯವಾಗಲಿದೆ.   

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಐಟಿ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ

ಮಂಗಳೂರು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅಧ್ಯಯನ-2025 ರ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರವು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ (Global Capability Centres – GCC) ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 240 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಲು ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನ ವೇಗದ ರೈಲು ಸಂಚಾರವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.   

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಬ್

ಮಂಗಳೂರು ನಗರವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು, ಕಣ್ಣೂರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಳನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಾವಿರಾರು ರೋಗಿಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು ಈ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, NITK ಸೂರತ್ಕಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಇದು ಪೂರಕವಾಗಲಿದೆ.   

ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಧನೆ

ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ನಡುವಿನ ರೈಲು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಕಲೇಶಪುರ-ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರೋಡ್ ಘಾಟಿ ವಿಭಾಗವು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ 55 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಮಾರ್ಗವು 1 ರಲ್ಲಿ 50 ರಷ್ಟು ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರು (Gradient) ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರೈಲುಗಳ ವೇಗ ಮತ್ತು ಎಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ.   

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಈ ಘಾಟಿ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ನೀಡಿದೆ. ₹93.55 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು 57 ಸುರಂಗಗಳು, 226 ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು 108 ತೀಕ್ಷ್ಣ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.   

ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಂಜಿನ್ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸಂಚಾರವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 28, 2025 ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣದಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಡೀಸೆಲ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಲಿದೆ.   

ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವಿವಾದ: ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಸುರತ್ಕಲ್

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ಯಾವ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈಗ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಸುರತ್ಕಲ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿದ್ದು, ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ.   

ಸುರತ್ಕಲ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪರವಾದ ವಾದಗಳು

ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸುರತ್ಕಲ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದು, ಎಂಆರ್‌ಪಿಎಲ್ (MRPL) ಮತ್ತು ಎನ್‌ಎಂಪಿಎ (NMPA) ನಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು ಇದನ್ನು ಟರ್ಮಿನಲ್ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶಾಸಕ ಡಾ. ವೈ. ಭರತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.   

ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಂದೇ ಭಾರತ್‌ನಂತಹ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ರೈಲು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ವಾದ. ಈಗಾಗಲೇ ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ (Maintenance) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಪಿಟ್ ಲೈನ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.   

ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ಗೆ ರೈಲನ್ನು ತರದೇ ಕೇವಲ ಸುರತ್ಕಲ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಹಿಂದೆ “ಗೋವಾ ಲಾಬಿ”ಯ ಕೈವಾಡವಿದೆ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.   

ಬಂಟ್ವಾಳ ನಿಲುಗಡೆ: ಒಳನಾಡು ಸಂಪರ್ಕದ ಜೀವನಾಡಿ

ಬಂಟ್ವಾಳ (ಬಿ.ಸಿ. ರೋಡ್) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ನಡುವಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು. ಮಂಗಳೂರು-ಬೆಂಗಳೂರು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿಗೆ ಬಂಟ್ವಾಳದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಲುಗಡೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯು ಬಲವಾಗಿದೆ.   

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವ

ಪುತ್ತೂರು, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಯ ಭಾಗದ ಜನರು ರೈಲು ಹತ್ತಲು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದವರೆಗೆ ಬರುವ ಬದಲು ಬಂಟ್ವಾಳದಲ್ಲೇ ಇಳಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಹತ್ತುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರ. ಬಂಟ್ವಾಳ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅಮೃತ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆಧುನೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು ನಿಲುಗಡೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿರುವುದು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.   

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ಲಾಬಿ ಆರೋಪ

ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ದೂರು. ಮಂಗಳೂರು-ಮಡಗಾಂವ್ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಅದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 37-43% ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೈಲನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಕೇರಳದ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಪ್ರಭಾವಿ ಗುಂಪುಗಳು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳಿವೆ.   

ಮುಂಬೈ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಬೇಡಿಕೆ

ಮಂಗಳೂರು-ಮಡಗಾಂವ್ ರೈಲನ್ನು ಮುಂಬೈವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸದ ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪೂಜಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಯಕರು ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ನಡುವೆ ದಿನದ ಹೊತ್ತಿನ ರೈಲು ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸೇವೆಯು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಮಾಫಿಯಾಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲದು.   

ಕೇರಳದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ

ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು ಭಾಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಲು ವೇಗದ ರೈಲುಗಳ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಸಂಸದರು ಮಂಗಳೂರು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಅನ್ನು ಕೇರಳದ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪಾಲಿನ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಕೇವಲ “ಪಾಸಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್” ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಕರಾವಳಿ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿದೆ.   

ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳು 160-180 ಕಿ.ಮೀ. ವೇಗಕ್ಕೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಏಕಪಥ (Single Line) ಹೊಂದಿದ್ದು, ರೈಲುಗಳ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ.   

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮಿತಿಗಳು

• ಸಿಂಗಲ್ ಲೈನ್ ಆಪರೇಷನ್: ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ದ್ವಿಪಥೀಕರಣ (Track Doubling) ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಇದು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ವೇಗಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ.   

• ಸುರಂಗಗಳ ಪರಿಸರ: 91 ಸುರಂಗಗಳಿರುವ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ವಾಯು ಸಂಚಾರ (Ventilation) ಮತ್ತು ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ.   

• ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆ: ಕೊಂಕಣ ಮಾರ್ಗವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಕುಸಿತದ ಕಾರಣದಿಂದ ರೈಲು ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.   

ಪರ್ನೆಮ್ ಸುರಂಗದಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹೋರಾಟ ನಡೆದಿದೆ. ವಂದೇ ಭಾರತ್‌ನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ರೈಲುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ದ್ವಿಪಥೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.   

ರಾಜಕೀಯ ಭರವಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮುನ್ನೋಟ

ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ ₹7,748 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.   

ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಕನಸು

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ‘ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಡೈಮಂಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್’ (High-speed Diamond Corridor) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ನಡುವೆ ಕೇವಲ 73 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪುವ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು-ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಡುವೆ 2 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪುವ ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು ಮಾದರಿಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ.   

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ವಿಸ್ತರಣೆ

2026 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲುಗಳು ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದ ಆರಾಮದಾಯಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ನಡುವೆ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲು ಆರಂಭಿಸುವುದು ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಬಹುದಿನದ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ಹಂತ-2 ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲಿದೆ.   

ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸುಗಳು

ಮಂಗಳೂರು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ರೈಲು ಸಂಚಾರದ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.   

ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:

1. ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆದ್ಯತೆ: ನಗರದ ಸಾರಿಗೆ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.   

2. ಬಂಟ್ವಾಳ ನಿಲುಗಡೆ: ಒಳನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು ಬಂಟ್ವಾಳದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಲುಗಡೆ ನೀಡಬೇಕು.   

3. ದ್ವಿಪಥೀಕರಣದ ವೇಗವರ್ಧನೆ: ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದ ದ್ವಿಪಥೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ರೈಲುಗಳ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.   

4. ಪಾರದರ್ಶಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ: ಗೋವಾ ಅಥವಾ ಕೇರಳದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪಾಲನ್ನು ಬಲಿಕೊಡದಂತೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.   

ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಯು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಮಂಗಳೂರು ಕೇವಲ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತೆಯೇ ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಸಂಘಟಿತ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆ ಒಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ “ವೇಗದ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು” ಎಂಬ ಆಶಯ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.