ನಗರ ಸಾರಿಗೆಯ ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ
ಭಾರತದ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ರೈಡ್-ಹೇಲಿಂಗ್ (ride-hailing) ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಾದ ಉಬರ್ ಮತ್ತು ಓಲಾಗಳ ಆಗಮನವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ತಂದಿತಾದರೂ, ಈ ಮಾದರಿಗಳು ಚಾಲಕರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿವೆ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, Bharat Taxi : ಚಾಲಕರೇ ಮಾಲೀಕರು ಎನ್ನುವ ಭಾರತದ ಹೊಸ ರೈಡ್-ಹೇಲಿಂಗ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿರದೆ, ಚಾಲಕರನ್ನು ಮಾಲೀಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ದರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ವೇದಿಕೆಯು, ಭಾರತದ ಯಶಸ್ವಿ ಅಮುಲ್ (Amul) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಸಹಕಾರ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲತತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು
ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೂಲವು ಅದರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸಹಕಾರ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Sahakar Taxi Cooperative Ltd – STCL) ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಟೇಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ಆಕ್ಟ್, 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮುಲ್ (Amul), ನಬಾರ್ಡ್ (NABARD), ಇಫ್ಕೋ (IFFCO) ಮತ್ತು ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ (NCDC) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಚಾಲಕನೂ ಕೇವಲ ಸೇವೆಯ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿರದೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭಾಗಶಃ ಮಾಲೀಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ₹500 ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಚಾಲಕರು ಈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘದ ಪಾಲನ್ನು (share) ಖರೀದಿಸಬಹುದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮತ್ತು ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ “ಸಾರಥಿ”ಗಳೇ (ಚಾಲಕರು) ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನೀತಿಗಳು ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
| ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ | ವಿವರಣೆ |
| ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ |
ಸಹಕಾರ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (STCL) |
| ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೂಡಿಕೆ |
₹500 (ಒಂದು ಶೇರ್) |
| ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ |
80% ಚಾಲಕರಿಗೆ, 20% ಸಹಕಾರ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ |
| ಪ್ರಮುಖ ಬೆಂಬಲ |
ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯ, ಅಮುಲ್, ನಬಾರ್ಡ್ |
| ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು |
ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಟೇಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ಆಕ್ಟ್, 2002 |
ಆರ್ಥಿಕ ವಿಘಟನೆ: ಜಿರೋ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ
ಖಾಸಗಿ ರೈಡ್-ಹೇಲಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಲಕರಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಸಮಾಧಾನವೆಂದರೆ ಕಮಿಷನ್ ದರಗಳು. ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಸವಾರಿಯಿಂದ 25% ರಿಂದ 30% ವರೆಗೆ ಕಮಿಷನ್ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ಈ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು “ಜಿರೋ ಕಮಿಷನ್” (Zero-commission) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರು ಯಾವುದೇ ಕಮಿಷನ್ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹30 ರಷ್ಟು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸ್ಥಿರ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಮಾದರಿಯು ಚಾಲಕರ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಿ’ಯಂತಹ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಚಾಲಕರ ದೈನಂದಿನ ಆದಾಯವನ್ನು 30% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯ ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು ಲಾಭದ 80% ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಚಾಲಕರು ಕ್ರಮಿಸಿದ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆನ್ನೆಲುಬು: ONDC ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್
ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ (DPI) ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಮರ್ಸ್ಗಾಗಿ ಮುಕ್ತ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ (Open Network for Digital Commerce – ONDC) ಮತ್ತು ಬೆಕ್ನ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ (Beckn Protocol) ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮುಚ್ಚಿದ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ONDC ಮೂಲಕ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಯಾವುದೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ನಂತಹ ದುಬಾರಿ ಸೇವೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಓಪನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮ್ಯಾಪ್ (OpenStreetMap) ನಂತಹ ಮುಕ್ತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಉಳಿತಾಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಭವ: ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ರೈಡ್-ಹೇಲಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ “ಸರ್ಜ್ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್” (Surge Pricing) ಅಥವಾ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದು. ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಪೀಕ್ ಅವರ್ಗಳಲ್ಲಿ ದರಗಳು ಎರಡು-ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ಈ ಸರ್ಜ್ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ.
ದರಗಳು ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬುಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ದರದ ಅಂದಾಜು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಗುಪ್ತ ಶುಲ್ಕಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಯುಪಿಐ (UPI), ಕಾರ್ಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಾಲೆಟ್ಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಚಾಲಕರಿಗೆ ಹಣವು ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ
ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ:
-
SOS ಬಟನ್: ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ.
-
ಲೈವ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್: ಪ್ರಯಾಣದ ಹಾದಿಯನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಲಭ್ಯ.
-
ಚಾಲಕರ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾರಥಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ.
-
ರೂಟ್ ಡೆವಿಯೇಷನ್ ಅಲರ್ಟ್: ನಿಗದಿತ ಹಾದಿಯಿಂದ ವಾಹನವು ತಪ್ಪಿ ನಡೆದರೆ ತಕ್ಷಣದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂದೇಶ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರಥಿ ಕಲ್ಯಾಣ
ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ “ಸಾರಥಿ”ಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಿಸುವುದು. ಚಾಲಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಆದಾಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, “ಸಾರಥಿ” ಎಂಬ ಪದವು ಈಗ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವದ ಸಂಕೇತವಾಗಲಿದೆ.
-
ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಚಾಲಕರಿಗೆ ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ₹5 ಲಕ್ಷದ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು: ಹೊಸ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭ ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯನ್ನೇ ಅಡಮಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ನಿವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯ: ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಚಾಲಕರಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
-
ಗೌರವಧನ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಪಾಲು: ವಾರ್ಷಿಕ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ (Dividend) ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ: ‘ಬೈಕ್ ದಿದಿ’ ಮತ್ತು ‘ಸಾರಥಿ ದಿದಿ’
ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ವಿಶೇಷ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ‘ಬೈಕ್ ದಿದಿ’ (Bike Didi) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ಚಾಲಕರು ವೇದಿಕೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನಲ್ಲಿರುವ ‘ಸಾರಥಿ ದಿದಿ’ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಒಬ್ಬರೇ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಚಾಲಕರನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಚಾಲಕರು ಇಬ್ಬರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ
ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದೆಹಲಿ-ಎನ್ಸಿಆರ್ (ಗುರುಗ್ರಾಮ, ನೋಯ್ಡಾ) ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ನ ರಾಜ್ಕೋಟ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಪೈಲಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ 3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 10 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2029 ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರಲಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಯೋಜನೆಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯ ಅಗತ್ಯವು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಓಲಾ ಮತ್ತು ಉಬರ್ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಲಕರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು 2026 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಾಸ್ಟ್-ಮೈಲ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಒದಗಿಸಲು ಮೆಟ್ರೋ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
| ಹಂತ | ಸಮಯದ ಗುರಿ | ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು / ಗುರಿಗಳು |
| ಪೈಲಟ್ ಹಂತ | 2025 – 2026 |
ದೆಹಲಿ-ಎನ್ಸಿಆರ್, ರಾಜ್ಕೋಟ್ |
| ಎರಡನೇ ಹಂತ | 2026 ರ ಅಂತ್ಯ |
ಮುಂಬೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್ |
| ಮೂರನೇ ಹಂತ | 2027 – 2028 |
ಎಲ್ಲಾ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಗಳು |
| ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ | 2029 |
ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಲಭ್ಯತೆ |
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು (MoUs)
ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಎಂ.ಒ.ಯು (MoU) ಗಳನ್ನು ಸಹಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:
-
ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (AAI): ವಾರಣಾಸಿ, ಸೂರತ್, ಪುಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ.
-
ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ (DMRC): ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಾರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲು 10 ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೂತ್ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
-
ದೆಹಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ (DTTDC): ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ದೆಹಲಿ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪಾಯಿಂಟ್-ಟು-ಪಾಯಿಂಟ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ.
-
ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ: ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಜಂಟಿ ಕಮಾಂಡ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ
ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲು ಹೊರಟಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಲಿಷ್ಠ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬಲ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬಜೆಟ್ ಎದುರಿಸುವುದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಚಾಲಕರ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು ಚಾಲಕರು ಸವಾರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಆಫ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಕೇಳುವ ದೂರುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಚಾಲಕರಿಗೆ ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ.
ದತ್ತಾಂಶ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯಾಯ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೈಡ್-ಹೇಲಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ದತ್ತಾಂಶವು (data) ವಿದೇಶಿ ಸರ್ವರ್ಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು “ದತ್ತಾಂಶ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ” (data colonialism) ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಸಂಚಾರ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಳಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ
ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಚಾಲಕರನ್ನು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ಮಾದರಿಯು ಜಾಗತಿಕ ರೈಡ್-ಹೇಲಿಂಗ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. “ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ” (Sahakar se Samriddhi) ಎಂಬ ಮಂತ್ರವು ಈಗ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ (EV) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳ ಸಂಚಾರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇಬ್ಬರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಈ ಸಹಕಾರ ಮಾದರಿಯು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರಿಗೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಸಂಘಟಿತ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.