Green Hydrogen Frontier: ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಘಟಕದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಒಳನೋಟಗಳು. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ವಿಶ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ೨೦೭೦ರ ವೇಳೆಗೆ ‘ನೆಟ್ ಝೀರೋ’ (Net Zero) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಜಲಜನಕವು ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ಸೌರ ಇಂಧನ ನಿಗಮವು (SECI) ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೩,೫೦೦ ಟನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಘಟಕವು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಮೂಲವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನೀರು ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ‘ಬೂದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್’ (Grey Hydrogen) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಸೌರ ಅಥವಾ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಂತಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನೀರಿನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯ (Electrolysis) ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ‘ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨೨ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಈ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ೨೦೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೧ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಘಟಕವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ (NGHM): ಒಂದು ಅವಲೋಕನ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಜನವರಿ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ೧೯,೭೪೪ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ೨೦೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (MMTPA) ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಮಿಷನ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೨೫ ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.
ಈ ಮಿಷನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಸೈಟ್ (SIGHT – Strategic Interventions for Green Hydrogen Transition) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ೧೭,೪೯೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ. ಸೆಕಿ (SECI) ಈ ಮಿಷನ್ನ ಅನುಷ್ಠಾನ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಜೆಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂ (JSW) ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಘಟಕದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯನಗರದ ಜೆಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಟೀಲ್ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ನ ಮೋಡ್-೧, ಟ್ರಾಂಚ್-೧ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಈ ಘಟಕವು ವಾರ್ಷಿಕ ೩,೬೦೦ ಟನ್ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು:
| ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ | ಮಾಹಿತಿ |
| ಸ್ಥಳ | ಬಳ್ಳಾರಿ (ವಿಜಯನಗರ), ಕರ್ನಾಟಕ |
| ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ | ೩,೬೦೦ ಟನ್/ವರ್ಷ (TPA) |
| ಬಳಸಲಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸರ್ | ಪ್ರೆಶರೈಸ್ಡ್ ಆಲ್ಕಲೈನ್ ಆಧಾರಿತ (Pressurized Alkaline) |
| ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ | ೨೫ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ – ೨೭ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ |
| ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲ | ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ (Captive Hybrid) |
| ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಮಾದರಿ | ದಿನದ ೨೪ ಗಂಟೆಯೂ (Round-the-Clock – RTC) |
ಈ ಘಟಕದ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಇದು ‘ರೌಂಡ್-ದಿ-ಕ್ಲಾಕ್’ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಪವನ ಶಕ್ತಿಯು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮಾದರಿಯು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸರ್ನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಕಡಿತ
ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ಜೆಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಟೀಲ್ನ ‘ಡೈರೆಕ್ಟ್ ರಿಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ಐರನ್’ (DRI) ಘಟಕಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲವನ್ನು (ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು) ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗಿದೆ:
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಹಬೆಯು ಉಪಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು (ಸುಮಾರು ೩೦,೦೦೦ TPA) ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ನ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಫರ್ನೇಸ್ಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಉಕ್ಕಿನ ತಯಾರಿಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ
ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೬ ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:
| ಇಂಧನ ಮೂಲ | ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (MW) |
| ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ | ೧೦,೮೨೪.೦೦ |
| ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ | ೮,೪೨೩.೬೪ |
| ಬೃಹತ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ | ೩,೬೮೯.೨೦ |
| ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ (Bio-Power) | ೧,೯೧೭.೦೫ |
| ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ | ೧,೨೮೪.೭೩ |
| ಒಟ್ಟು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ | ೨೬,೧೩೮.೬೨ |
ಈ ಬೃಹತ್ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹವು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಅಗ್ಗದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯಮಿತ (KREDL) ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವಗಡ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಟ್ (SIGHT) ಯೋಜನೆ
ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸೈಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ಗೆ ಮೊದಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ದೊರೆಯಲಿದೆ :
-
ಮೊದಲ ವರ್ಷ: ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ ೫೦ ರೂಪಾಯಿ
-
ಎರಡನೇ ವರ್ಷ: ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ ೪೦ ರೂಪಾಯಿ
-
ಮೂರನೇ ವರ್ಷ: ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ ೩೦ ರೂಪಾಯಿ
ಈ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಜೆಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಅಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಶುಲ್ಕದ (ISTS Charges) ಮನ್ನಾ ನೀಡಿರುವುದು ಈ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ವರವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ೨೦೨೫-೩೦ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ೨೦೨೫-೩೦ ರಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
೧,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವ ಮೆಗಾ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮೆಗಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ‘ಕೇಸ್-ಟು-ಕೇಸ್’ (Case-to-Case) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮಂಗಳೂರನ್ನು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಹಬ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಬಂದರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸುಲಭ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಕ್ಕಿನ ಉದ್ದಿಮೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ
ಭಾರತದ ಉಕ್ಕಿನ ಉದ್ದಿಮೆಯು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೭% ರಿಂದ ೨೦% ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಟನ್ ಉಕ್ಕಿನ ತಯಾರಿಕೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨.೫ ಟನ್ CO2 ಅನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆಧಾರಿತ DRI ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ ೯೫ ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ ಘಟಕದ ಮೂಲಕ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೩,೬೦೦ ಟನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಸುಮಾರು ೯೦,೦೦೦ ಟನ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಜೆಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಗ್ರೂಪ್ ತನ್ನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ೨೦೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ೯೦,೦೦೦ ಟನ್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಇಂಗಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು (Carbon Footprint) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸಲಿದೆ.
ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು
ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕಿದೆ:
-
ವೆಚ್ಚ: ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನ ಲೆವೆಲೈಸ್ಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ (LCOH) ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ ೪-೫ ಡಾಲರ್ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ೨ ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
-
ನೀರಿನ ಬಳಕೆ: ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸುಮಾರು ೯ ಲೀಟರ್ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯು ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಬಹುದು.
-
ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ: ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಜಾಲಗಳ ಕೊರತೆಯು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸರ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ ಆಮದಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಸೈಟ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಈ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ ೨೦೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ೬ ಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಮಂಗಳೂರು: ಮುಂದಿನ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಹಬ್
ಬಳ್ಳಾರಿಯು ಬಳಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಂಗಳೂರು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ರಿಫೈನರಿ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (MRPL) ಈಗಾಗಲೇ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಎನ್ಎಂಪಿಟಿ (NMPT) ಬಂದರು ಹಸಿರು ಅಮೋನಿಯಾ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ನಂತಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹಸಿರು ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕವು ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ೨೦೩೦-೨೦೫೦
ಜೆಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಎನರ್ಜಿಯು ತನ್ನ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ೪೦ GWh ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ೨೦೫೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಂಗಾಲ ರಹಿತ (Carbon Neutral) ಕಂಪನಿಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಂಪನಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಾರಿಗೆ ವಲಯಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ಟ್ರಕ್ಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ೧೦ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಹೈವೇಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.
| ಗುರಿಗಳು | ೨೦೩೦ರ ನಿರೀಕ್ಷೆ |
| ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ | ೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ |
| ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲು (ಅಂದಾಜು) | ೦.೫ – ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ |
| ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಇಳಿಕೆ | ೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್/ವರ್ಷ (ಭಾರತ) |
| ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಣೆ | ೮ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (ಭಾರತ) |
ನಿರ್ಣಯ
ಸೌರ ಇಂಧನ ನಿಗಮವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಘಟಕವು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೃಢವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ದೇಶದ ‘ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್’ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಇಂಗಾಲ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬದ್ಧತೆಗಳು ಒಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಾಧ್ಯ. ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಈ ಘಟಕವು ಈ ಸಮನ್ವಯದ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಇಂಧನದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದಯವಾಗಿದೆ.
ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ
Digital Transformation – ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ನೀರಿನ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ ಯಶಸ್ಸು
Future Governance – ಕಾವೇರಿ 3.0: ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿ ಇನ್ನು ಇತಿಹಾಸ, ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿ
Retail Experience – ಲಂಡನ್ ಬಳಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ‘Nothing’ ಕಮಾಲ್: ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಲಗ್ಗೆ
Global Tech & Business: ೨೦೨೬ರ ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳು.
ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್ಗಳು
| ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |
| ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |