ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಯುಗವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಆಳವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, AI Hub: ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 500 MW ಡೇಟಾ ಹಬ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಲವರ್ಧನೆ! ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 500 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಎಐ ಡೇಟಾ ಹಬ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾರತದ ಐಟಿ ಹಬ್ ಆಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಎಐ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ನರಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಆಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿವೆ. ಎಐ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಎಐ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ‘ಬಿಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು’ (Beyond Bengaluru) ಅಭಿಯಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಎಐ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ವಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತದ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಸಮತೋಲಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
| ಶ್ರೇಣಿ (Category) | ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Capacity) | ಉದ್ದೇಶಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು | ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ |
| ಹೈಪರ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು (Hyperscale) | 500 MW ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಹಬ್ | ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಲೌಡ್ ಸೇವೆಗಳು, ಬೃಹತ್ ಎಐ ಮಾದರಿಗಳ ತರಬೇತಿ (Large Language Models) ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ. |
| ಮಧ್ಯಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೇಂದ್ರಗಳು | 20 MW ನಿಂದ 200 MW | ಟಿಯರ್-2 ಮತ್ತು ಟಿಯರ್-3 ನಗರಗಳು (ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ) | ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಡೇಟಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಎಡ್ಜ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ. |
| ಕರಾವಳಿ ಎಐ ಡೇಟಾ ಹಬ್ | 500 MW (ಮೀಸಲಾದ) | ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ (ಮಂಗಳೂರು ವಲಯ) | ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಬ್ಮರೀನ್ ಕೇಬಲ್ ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಎಐ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ. |
ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಕರ್ನಾಟಕವು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಗರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 500 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಮುದ್ರದಡಿಯ ಕೇಬಲ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಡೇಟಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗೆ ನೇರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನುಕೂಲಗಳು
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಎಐ ಡೇಟಾ ಹಬ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಹಲವು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ನಗರವು ಈಗಾಗಲೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವೀಧರರನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವು ಎಐ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ ಅದರ ಕರಾವಳಿ ಸ್ಥಾನಮಾನ. ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಬ್ಮರೀನ್ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಂಗಳೂರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾ ದಟ್ಟಣೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (CLS) ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೇಟ್ವೇ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿಳಂಬವನ್ನು (Latency) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
| ಅನುಕೂಲದ ಅಂಶ | ವಿವರಣೆ | ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ |
| ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚ | ಮುಂಬೈ ಅಥವಾ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 20-30 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇವೆ. | ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ (OPEX) ಭಾರಿ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ. |
| ಕೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ | ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. | ಕಡಿಮೆ ವಿಳಂಬದ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣ. |
| ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ | 25 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 10,000 ಪದವೀಧರರು. | ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥಲ್ಲಿದಲ್ಲಿಯೇ ನುರಿತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಲಭ್ಯತೆ, ವಲಸೆಯ ಇಳಿಕೆ. |
ಎಐ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ನಡುವಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಎಐ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗಿಂತ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ಗೆ ಬಳಕೆಯಾದರೆ, ಎಐ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸರ್ವರ್ಗಳು ಸಿಪಿಯು (CPU) ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಐ ಸರ್ವರ್ಗಳು ಜಿಪಿಯು (GPU) ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಎಐ ಆಕ್ಸಿಲರೇಟರ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಎನ್ವಿಡಿಯಾ (Nvidia) ಮತ್ತು ಎಎಮ್ಡಿ (AMD) ಅಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಧುನಿಕ ಎಐ ಚಿಪ್ಗಳು ಒಂದೊಂದು ಚಿಪ್ಗೆ 700W ನಿಂದ 1200W ವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ನ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಶಾಖದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕೂಲಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ
| ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಪನ | ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ | ಎಐ ಆಪ್ಟಿಮೈಸ್ಡ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ |
| ಪ್ರತಿ ರ್ಯಾಕ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ (Rack Density) | 5 kW – 15 kW | 40 kW – 100+ kW. |
| ತಂಪಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನ (Cooling) | ಏರ್ ಕಂಡೀಷನಿಂಗ್ (Air Cooling) | ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕೂಲಿಂಗ್ / ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಟು-ಚಿಪ್. |
| ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ | ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ CPU ಗಳು | ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ GPU ಗಳು (ಉದಾ: H100, B200). |
| ಪವರ್ ಯೂಸೇಜ್ ಎಫೆಕ್ಟಿವ್ನೆಸ್ (PUE) | 1.5 – 1.6 (ಸರಾಸರಿ) | 1.1 – 1.2 (ಉತ್ತಮ ದಕ್ಷತೆ). |
ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ 500 MW ಹಬ್ನಲ್ಲಿ ದ್ರವ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ (Liquid Cooling) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯು ನೀರಿಗಿಂತ 3,300 ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಶಾಖ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಎಐ ರ್ಯಾಕ್ಗಳಿಗೆ ನೀರು ಆಧಾರಿತ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಆಧಾರಿತ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.
ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬೀಚ್ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ಮಂಗಳೂರನ್ನು ‘ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬೀಚ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಲ್ಲದೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬೀಚ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ (SBP) ಎಂಬುದು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕ ವೃತ್ತಿಪರರ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ತರುವುದು ಮಾತ್ರಲ್ಲದೆ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಂಗಳೂರನ್ನು ’15-ನಿಮಿಷಗಳ ನಗರ’ (15-minute city) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕೇವಲ 15 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇದು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬೀಚ್ ಅಭಿಯಾನದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಮುನ್ನೋಟ (Vision 2035)
SBP ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕರಾವಳಿ ವಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ :
-
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 20,000 ದಿಂದ 2,00,000 ಕ್ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವುದು (10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ).
-
ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 200 ರಿಂದ 4,000 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 5 ಸ್ಥಳೀಯ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ಗಳನ್ನು (Unicorns) ರೂಪಿಸುವುದು.
-
ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು (GDP) $20 ಬಿಲಿಯನ್ನಿಂದ $100 ಬಿಲಿಯನ್ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು.
-
ಹಸಿರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಶೇಕಡಾ 95 ರಷ್ಟು ಐಟಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಇಂಗಾಲ-ಮುಕ್ತ (Carbon-neutral) ಹಸಿರು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.
ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಎಕಾನಮಿ ಮಿಷನ್ (KDEM) ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಐಟಿ ನೀತಿ 2025-2030 ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ‘ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೀತಿ 2025-2030’ ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಗತಿಪರ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರಗಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹತ್ತಾರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ₹967 ಕೋಟಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಭಾಗವನ್ನು ಟಿಯರ್-2 ಮತ್ತು ಟಿಯರ್-3 ನಗರಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು
| ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕದ ಪ್ರಕಾರ | ವಿವರ ಮತ್ತು ಮಿತಿ | ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯ |
| ವಿದ್ಯುತ್ ಸುಂಕ ಮರುಪಾವತಿ | 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ 100% ವಿದ್ಯುತ್ ಸುಂಕದ ಮೇಲೆ ರಿಯಾಯಿತಿ. | ಹೌದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನ್ವಯ. |
| ಭೂಮಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ | ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರಗೆ ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಗೆ 10% ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ವಿನಾಯಿತಿ. | ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. |
| ನೇಮಕಾತಿ ಸಹಾಯಧನ | ಸ್ಥಳೀಯ ಪದವೀಧರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತರಬೇತಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ₹36,000 ವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ. | ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಉತ್ತೇಜನ. |
| ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) | R&D ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ 40% ವರೆಗೆ ಮರುಪಾವತಿ (ಗರಿಷ್ಠ ₹5 ಕೋಟಿ). | ಎಐ ಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕ. |
| ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಬೆಂಬಲ | ಕಂಪನಿಗಳು ನೀಡುವ ಶಿಷ್ಯವೇತನದ ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಮರುಪಾವತಿ. | ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ. |
ಈ ನೀತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ‘ಎಐ-ನೇಟಿವ್’ (AI-native) ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕರಾವಳಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ 500 MW ಎಐ ಹಬ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಇದು ಪೂರಕವಾದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಂಗಳೂರು ಕೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (CLS) ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ
ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾ ಸಂಪರ್ಕವು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಬ್ಮರೀನ್ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹದೇ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
KDEM ಮತ್ತು ಡೆಲಾಯ್ಟ್ ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಂಗಳೂರು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫೈಬರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ CLS ಮೂಲಕ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅಥವಾ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಭೂಕುಸಿತ ನಗರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವಿಳಂಬದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಡೇಟಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ದೇಶೀಯ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ 500 MW ಹಬ್ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳು
ಬೃಹತ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಕರಾವಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಲಯ (CRZ) ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಸವಾಲುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
-
ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಎಐ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ಕೂಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ‘ಕ್ಲೋಸ್ಡ್-ಲೂಪ್’ (Closed-loop) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
-
ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ (Sea Water Cooling): ಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮುದ್ರದ ಆಳದ ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 79 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.
-
CRZ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ: ಮಂಗಳೂರಿನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ CRZ-I, II ಅಥವಾ III ವಲಯಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ (EIA) ಒಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೆಸ್ಕಾಂ (MESCOM) ನಂತಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರು 500 MW ನಷ್ಟು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಲು ತಮ್ಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಂತಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಎಐ ಡೇಟಾ ಹಬ್ನಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ರೂಪಾಂತರ
ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ನೂರಾರು ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು, ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ತಜ್ಞರು, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಕೂಲಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞರ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಐ ಡೇಟಾ ಹಬ್ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕ್ಯಾಪಬಿಲಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ಗಳು (GCCs) ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ 8 ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಜಿಸಿಸಿ (GCC) ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಬಲವಾದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.
| ಉದ್ಯೋಗದ ವಲಯ | ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು | ಪ್ರಭಾವ |
| ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್, ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ (MEP), ಸರ್ವರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ | ಸ್ಥಳೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗ. |
| ಎಐ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್ | ಮಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್, ಪೈಥಾನ್, ಡೇಟಾ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ | ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಉದ್ಯೋಗಗಳು. |
| ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ | ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ | ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ. |
ಮುಂದಿನ ಮುನ್ನೋಟ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 500 MW ಎಐ ಡೇಟಾ ಹಬ್ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ’ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಪ್ತ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮತ್ತು ಎಐ-ಆಪ್ಟಿಮೈಸ್ಡ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ಸಮನ್ವಯವು ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಎಐ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಲ್ಲದೆ, ಉದ್ಯಮ ರಂಗದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಕಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಐಟಿ ನೀತಿ 2025-2030 ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬೀಚ್ ಅಭಿಯಾನವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪವರ್ಹೌಸ್ ಆಗಿ ರೂಪಿಸಲಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಜಾಗತಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ
Kaiga Nuclear : ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಧನ ಭವಿಷ್ಯ ಬದಲಿಸಲಿರುವ ಪರಮಾಣು ಭರವಸೆ!
GPS Rovers: ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಧುನೀಕರಣ
Defense Revolution: ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ನವ ಇತಿಹಾಸ; ಶತ್ರುಗಳ ಗುಪ್ತ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಕಣ್ಣು!
ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಕ್ಗಳು
| ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |
| ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್ | CLICK HERE |